Giảm phát thải tại trang trại TH: Dinh dưỡng chính xác cho đàn bò tạo khác biệt ra sao?

Khẩu phần ăn được quản trị bằng công nghệ cao

Tại các cụm trang trại bò sữa tập trung ứng dụng công nghệ cao của TH, câu chuyện giảm phát thải có thể bắt đầu từ một việc rất cụ thể: bò ăn gì và khẩu phần được phối trộn như thế nào.

TH áp dụng phương pháp phối trộn khẩu phần hoàn chỉnh TMR, sử dụng phần mềm NDS của Ý để xây dựng khẩu phần phù hợp cho từng nhóm bò, và công nghệ 1-ONE của Israel để kiểm soát và điều hành quá trình phối trộn, phân phối thức ăn, bảo đảm độ chính xác trong cấp thức ăn.

Mỗi ngày, Trung tâm Thức ăn và Dinh dưỡng TH - thuộc Dự án Chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tập trung quy mô công nghiệp công nghệ cao - tại Nghệ An sản xuất khoảng 2.000 tấn thức ăn, phục vụ với quy trình “5 sao” chính xác đến từng phút cho các “cô” bò sữa trong trang trại. Mỗi nguyên liệu thức ăn đều được phân tích chất lượng, từ đó chuyên gia của trang trại sẽ cân bằng công thức thức ăn phù hợp với nhu cầu của từng nhóm bò, đảm bảo tiêu chí đúng, đủ (chính xác, tối ưu, không thiếu và cũng không thừa), giúp bò khỏe mạnh, sữa đạt tiêu chuẩn, năng suất sữa/1 cá thể bò cao, hiệu quả sử dụng một đơn vị thức ăn tăng lên.

Như vậy, khẩu phần được tối ưu giúp cải thiện khả năng tiêu hóa, nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn và góp phần giảm cường độ phát thải khí mê-tan trên mỗi đơn vị sản phẩm. Theo TS Trần Trung Mỹ, Giám đốc Chất lượng Trang trại TH, dinh dưỡng chính xác là một phần trong hệ thống quản trị đàn bò theo hướng chủ động mà TH đang áp dụng.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi nhìn vào bài toán phát thải của ngành chăn nuôi. Theo các nghiên cứu gần đây, hoạt động chăn nuôi hiện chiếm khoảng 11–12% lượng phát thải khí nhà kính do con người tạo ra trên toàn cầu. Trong bối cảnh nhu cầu thực phẩm ngày càng gia tăng, nâng cao hiệu quả chăn nuôi thông qua cải thiện sức khỏe đàn vật nuôi được xem là một trong những giải pháp quan trọng để giảm cường độ phát thải, đồng thời sử dụng hiệu quả hơn các nguồn tài nguyên như thức ăn, nước và năng lượng.

Cải thiện sức khỏe vật nuôi – một giải pháp quan trọng cho khí hậu

Dinh dưỡng chính xác chỉ là một trong các mắt xích. Tại TH, quản trị sức khỏe đàn bò được thực hiện theo hướng chủ động, kết hợp công nghệ số, thú y dự phòng, dinh dưỡng chính xác và phúc lợi động vật. Đây là nền tảng để nâng cao năng suất, chất lượng sữa, đồng thời góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên và hướng tới giảm cường độ phát thải trong chăn nuôi.

100% đàn bò được đeo chip cảm biến AfiTag/AfiCollar để thu thập dữ liệu liên tục và truyền về hệ thống quản trị đàn Afifarm. Hệ thống phân tích các chỉ số sức khỏe, phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và tự động cảnh báo để đội ngũ thú y kịp thời kiểm tra. Với những trường hợp có dấu hiệu bệnh, bò sẽ được nhận diện, tách khỏi quy trình vắt sữa và chuyển đến khu điều trị, qua đó bảo đảm sức khỏe đàn bò và chất lượng sữa.

Việc phát hiện sớm và kiểm soát bệnh không đơn thuần là vấn đề thú y. Khi mắc bệnh, vật nuôi thường giảm khả năng chuyển hóa thức ăn, sử dụng nhiều năng lượng để chống đỡ bệnh tật, tăng trưởng chậm hoặc giảm năng suất sữa, thịt và trứng. Điều này làm gia tăng lượng thức ăn, nước, năng lượng và các nguồn lực khác cần thiết để tạo ra mỗi đơn vị sản phẩm.

Có thể hình dung theo một chuỗi tác động: Dịch bệnh → Năng suất giảm → Cần nhiều tài nguyên hơn để tạo ra cùng một đơn vị sản phẩm → Cường độ phát thải khí nhà kính/đơn vị sản phẩm tăng.

Theo Hiệp hội Sức khỏe Động vật Toàn cầu (HealthforAnimals), nếu tỷ lệ mắc bệnh trên vật nuôi toàn cầu giảm thêm 10% lượng phát thải khí nhà kính của ngành chăn nuôi có thể giảm hơn 800 triệu tấn CO₂e. Con số này tương đương lượng phát thải hằng năm của khoảng 117 triệu người châu Âu.

FAO cũng cho rằng việc tăng cường các biện pháp thú y dự phòng như tiêm phòng và an toàn sinh học, kết hợp với quản lý đàn, dinh dưỡng và giống, có thể giúp giảm đáng kể cường độ phát thải; trong một số hệ thống chăn nuôi, mức giảm có thể đạt tới khoảng 30%.

Công nghệ tại trang trại TH còn được sử dụng để hỗ trợ quản trị đàn từ góc độ giống. Dữ liệu từ Afifarm hỗ trợ đội ngũ chuyên môn đánh giá các chỉ số về sức khỏe, năng suất và khả năng sinh sản, làm cơ sở lựa chọn cá thể phù hợp cho chương trình nhân giống, bao gồm các kỹ thuật sinh sản tiên tiến như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), hướng tới xây dựng đàn bò khỏe mạnh, năng suất cao và khả năng thích nghi tốt.

Nhìn rộng hơn, các công nghệ về dinh dưỡng, cảm biến, quản trị dữ liệu, thú y và giống cùng hướng tới một mục tiêu chung: duy trì đàn bò khỏe mạnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

“Đối với TH, đầu tư cho sức khỏe đàn bò không chỉ nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sữa mà còn là nền tảng để xây dựng mô hình chăn nuôi hiện đại, có trách nhiệm và phát triển bền vững. Thông qua việc tăng cường thú y dự phòng, ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm an toàn sinh học, tối ưu dinh dưỡng và nâng cao phúc lợi động vật, TH hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên, góp phần giảm cường độ phát thải khí nhà kính trong chăn nuôi”, TS Trần Trung Mỹ cho biết.

Những nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính trong hoạt động sản xuất đã góp phần quan trọng vào hành trình trung hòa carbon của TH. Đến nay, TH đã có 2 công ty và 11 sản phẩm thuộc 3 dòng sản phẩm được chứng nhận đạt trung hòa carbon theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 14068-1:2023.

Những nỗ lực này của TH cũng nhằm đồng hành cùng mục tiêu thực hiện các Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) của Việt Nam theo Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero).

Minh Anh