"Ác mộng" giấc mơ đổi đời từ đầu tư nuôi con giống hoang dã

Tin những lời quảng cáo hấp dẫn, nhiều người mất tiền tỷ

Theo người dân phản ánh, sự việc bắt nguồn từ các video quảng cáo tràn lan trên Youtube về mô hình nuôi động vật hoang dã đạt hiệu quả kinh tế cao. Trong các video này, ông Trần Văn Đam (chủ trang trại thôn Ao Búc, xã Trung Yên, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang) và rất nhiều người được giới thiệu là “chủ trang trại” chia sẻ mô hình nuôi tắc kè, dúi, chồn, hươu, nai…

Tất cả đều khẳng định vật nuôi dễ chăm sóc, chi phí thấp, lợi nhuận cao và ai cũng có thể làm được. Một cặp tắc kè giống được cho là có thể mang lại lợi nhuận từ 2- 2.5 triệu đồng sau 1 năm.

Đặc biệt, tất cả các “chủ trang trại” trên Youtube còn hứa sẽ đồng hành cùng người mua: hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn xây dựng chuồng trại, chia sẻ cách chăm sóc. Thậm chí, người bán còn hứa hẹn sẽ bao tiêu đầu ra với giá cao.

Tin theo những lời quảng cáo, ông  Lương Văn Lập (trú tại huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định) đã chi gần 2 tỷ đồng mua 2.200 con giống tắc kè từ ông Đam. Ông Lập cho biết: “ Ngoài số giống đã mua, ông Đam còn đề nghị hỗ trợ thêm 5000 con trị giá 3 tỷ đồng. Sau này, khi sản phẩm được bao tiêu, ông Đam chỉ thu hồi vốn”.

Tuy nhiên, chỉ 12 tiếng sau khi nhận hàng, tắc kè chết hàng loạt. Sau chưa đầy ba tháng, trong số 7.200 con ban đầu, thì chỉ còn chưa đầy 200 con sống sót. Ông Lập cho biết đã nhiều lần liên hệ với ông Đam để được hỗ trợ kỹ thuật như đã cam kết nhưng không nhận được phản hồi.

Tương tự, ông Lê Văn Dần (ở Thái Nguyên) cũng rơi vào cảnh khốn đốn sau khi mua hơn 100 cặp tắc kè và 3 cá thể cầy mốc với tổng giá trị 180 triệu đồng từ trang trại của ông Đam vào tháng 8/2024. Hiện nay, số lượng tắc kè còn lại chưa tới 1/3. Ông Dần bày tỏ: “Hoàn cảnh gia đình tôi vốn đã rất khó khăn, giờ càng thêm bế tắc vì khoản nợ lớn”.

Một trường hợp khác là anh Đào Phú Khánh (ở xã Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, TP. Hải Phòng) - người đã bỏ ra 330 triệu đồng để mua 8 con hươu từ trang trại ông Đam vào ngày 18/3/2024. Chưa đầy hai tháng sau, chỉ còn một con đực sống sót, nhưng cũng đang trong tình trạng suy kiệt. Ông Khánh chia sẻ : “Tôi đã làm đúng theo hướng dẫn từ nhập con giống, chuồng trại đến thức ăn, nhưng vật nuôi vẫn chết từng ngày. Thật đau xót!…”

Đây chỉ là ba trong số nhiều nạn nhân tin lời quảng cáo và cam kết của ông Đam. Nhiều gia đình đã lâm vào cảnh nợ nần, thậm chí tan vỡ vì số tiền đầu tư quá lớn.

 Cần làm rõ trách nhiệm và nguồn gốc con giống động vật hoang dã

Để tìm hiểu sự việc, phóng viên Tạp chí điện tử Thương hiệu và Pháp luật đã đến trang trại của ông Trần Văn Đam tại xã Trung Yên. Trong vai người mua giống, phóng viên được một người tên Dương tiếp đón và xác nhận đây là trang trại của ông Đam. Tại đây, theo quan sát, quy mô trang trại khá lớn, chia thành nhiều khu nuôi tắc kè, dúi, chồn, hươu, nai,..

Ông Dương khẳng định trang trại sẵn sàng đầu tư vốn và cam kết thu mua lại sản phẩm với giá cao. Người này còn hứa sẽ cử nhân viên đến tận nơi để chuyển giao kỹ thuật nuôi. 

Làm việc với chính quyền địa phương, ông Ma Văn Tụ – Chủ tịch UBND xã Trung Yên – xác nhận rằng: “Trang trại đề cập đến trước kia của ông Nguyễn Văn Chung sau này chuyển nhượng sang cho ông Trần Văn Đam đã hoạt động vài năm nay và “có đầy đủ giấy tờ hợp pháp”.

Tuy nhiên, ông Hà Thanh Kiên – Trưởng phòng Quản lý Bảo vệ Rừng & Bảo tồn Thiên nhiên (Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang) – khẳng định: “Tại địa chỉ thôn Ao Búc, xã Trung Yên, huyện Sơn Dương chỉ có ông Phạm Văn Tính được cấp mã số nuôi động vật hoang dã nguy cấp theo Phụ lục II, III CITES - gồm: Tắc kè hoa 100 cá thể, cầy vòi hương và cầy vòi mốc, cấp lần đầu ngày 09/01/2023 và bổ sung ngày 24/01/2025 (mã số IIB-C-TQG-113). Chi cục chưa từng cấp mã số nào cho ông Trần Văn Đam đến ngày 18/3/2025".

Như vậy, dù không được cấp giấy phép, nhưng ông Trần Văn Đam vẫn quảng cáo có “ 30 năm kinh nghiệm” và có thể bán ra hàng nghìn cá thể động vật hoang dã cho các hộ dân. Riêng giao dịch với ông Lập đã lên tới 7.200 con giống tắc kè, chưa kể nhiều nạn nhân khác. ngoài ra, trong quá trình buôn bán, các giao dịch với các nạn nhân đều không có hóa đơn.

Theo thông tin từ Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Dương: Hiện trên địa bàn thôn Ao Búc chỉ có duy nhất trang trại của ông Phạm Văn Tính đang chăn nuôi động vật hoang dã với số lượng cá thể  như sau: Cầy vòi mốc -140 cá thể, dúi - 52 cá thể, dúi má đào - 183 cá thể, tắc kè hoa -1.916 cá thể.

Điều này đặt ra nghi vấn: Ông Đam lấy con giống ở đâu để bán? Nguồn gốc, chất lượng con giống thế nào mà chỉ nửa ngày đến tay người mua đã chết hàng loạt?

Theo quy định pháp luật, việc kinh doanh động vật hoang dã nhóm IIB phải được xác nhận và quản lý nghiêm ngặt của cơ quan Kiểm lâm sở tại. Tuy nhiên, theo đối chiếu hồ sơ từ Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Dương, toàn bộ hoạt động mua bán của ông Trần Văn Đam với các nạn nhân trong danh sách tố cáo đều không được xác nhận.

Đơn thư của các hộ dân đã gửi đi nhiều tháng nay, nhưng cho đến nay, người dân vẫn chưa nhận được bất kỳ phản hồi nào từ phía cơ quan chức năng.

Trước sự việc trên, đề nghị các cơ quan chức năng sớm vào cuộc điều tra, làm rõ; xử lý nghiêm minh những đối tượng sai phạm (nếu có), hỗ trợ người dân đòi lại quyền lợi chính đáng.

Ngọc Tân