Giá xăng dầu và thực phẩm đồng loạt “hạ nhiệt” kéo CPI tháng 7 giảm 0,12%

Theo báo cáo về tình hình kinh tế - xã hội của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), sau chuỗi tăng liên tục, CPI tháng 7/2026 đã quay đầu giảm nhẹ 0,12% so với tháng trước. Tuy nhiên, so với tháng 12/2025, CPI tăng 3,08% và tăng 4,45% so với cùng kỳ năm trước.

Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 3 nhóm giảm giá và 8 nhóm giữ đà tăng. Trong đó, nhóm giao thông giảm mạnh nhất (2,02%). Đây là yếu tố quan trọng nhất kéo CPI chung giảm 0,20 điểm phần trăm. Nguyên nhân do ảnh hưởng từ các đợt điều chỉnh giá thế giới, khiến giá xăng trong nước giảm 4,35% và giá dầu diezen giảm 9,18%. Bên cạnh đó, chi phí vận tải hàng không và giá ô tô cũng ghi nhận xu hướng giảm.

Nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,07%. Nguồn cung nông sản dồi dào giúp giá lương thực giảm 0,50% và thực phẩm giảm 0,07%. Tuy nhiên, dịch vụ ăn uống ngoài gia đình vẫn nhích nhẹ 0,12% do nhu cầu tiêu dùng mùa hè. Nhóm nhà ở, điện nước và vật liệu xây dựng giảm 0,07%. Lực đẩy chính đến từ giá gas lao dốc 11,41% theo đà giảm thế giới. Ngược lại, do thời tiết nắng nóng cao điểm, giá điện sinh hoạt vẫn tăng 1,55% và giá thuê nhà tăng 0,41%.

Ở chiều ngược lại, các nhóm hàng tăng giá tập trung chủ yếu vào dịch vụ công và du lịch. Hàng hóa và dịch vụ khác tăng 1,96%, mức tăng mạnh nhất này chủ yếu do điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế tăng 7,90% theo lương cơ sở mới. Văn hóa, giải trí và du lịch tăng 0,52%. Trong đó, giá các tour du lịch trọn gói tăng 1,26% do chi phí vé máy bay và lưu trú tăng cao trong đợt cao điểm hè. Giáo dục tăng 0,24%. Do một số địa phương và cơ sở giáo dục bắt đầu điều chỉnh học phí cho năm học mới.

Tính chung 7 tháng năm 2026, CPI bình quân tăng 4,39% so với cùng kỳ năm trước. Những nhóm đóng góp lớn nhất vào mức tăng này bao gồm: Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng (tăng 6,72%); Nhóm giao thông (tăng 5,01%) và Nhóm hàng ăn, dịch vụ ăn uống (tăng 4,77%).

Về lạm phát cơ bản, chỉ số này trong tháng 7 tăng 0,33% so với tháng trước. Bình quân 7 tháng năm 2026, lạm phát cơ bản tăng 4,19%, thấp hơn mức tăng CPI chung (4,39%). Điều này phản ánh biến động giá tiêu dùng chủ yếu đến từ các mặt hàng năng lượng và thực phẩm tươi sống.

Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030, đồng thời thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, nhiều rủi ro và bất định gia tăng, Chính phủ đã xác định kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và tại Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long, Chuyên gia kinh tế, Hiệp hội tư vấn tài chính Việt Nam đưa ra dự báo CPI năm 2026 ở Việt Nam có thể diễn ra theo 3 kịch bản. Với kịch bản thuận lợi, CPI bình quân tăng từ 4,2-4,4%; Kịch bản thứ 2 là cơ sở với CPI bình quân tăng từ 4,4-4,7%; hoặc kịch bản bất lợi thì CPI bình quân tăng từ 4,8 5,2%.

Thạc sĩ Tạ Thị Thu Việt, Phó Trưởng ban, Ban Thống kê Dịch vụ và Giá, Cục Thống kê cho rằng, áp lực lạm phát trong những tháng cuối năm vẫn ở mức đáng lưu ý. Theo tính toán của Cục Thống kê, để kiểm soát CPI bình quân cả năm khoảng 4,5%, dư địa tăng CPI bình quân mỗi tháng từ nay đến cuối năm chỉ còn khoảng 0,2% so với tháng trước.

“Đây là dư địa điều hành tương đối hẹp, đòi hỏi công tác quản lý, điều hành giá phải chủ động, linh hoạt, thận trọng và bám sát diễn biến thị trường trong nước cũng như quốc tế”, bà Việt phân tích.

Từ góc độ chuyên gia kinh tế, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long khẳng định: Lạm phát năm 2026 chưa vượt khỏi tầm kiểm soát, nhưng dư địa điều hành đã thu hẹp. Nếu điều hành chủ quan, điều chỉnh giá dịch vụ công thiếu nhịp độ, để giá năng lượng, vật liệu, logistics, tỷ giá và kỳ vọng thị trường cộng hưởng, CPI cả năm có thể vượt mục tiêu.

Ngược lại, nếu điều hành chủ động theo kịch bản, phối hợp tốt chính sách tiền tệ-tài khóa-giá cả-cung ứng, ổn định tỷ giá, bảo đảm hàng hóa thiết yếu, kiểm soát chi phí logistics và truyền thông chính sách hiệu quả, Việt Nam vẫn có cơ sở giữ CPI quanh mục tiêu, đồng thời duy trì đà tăng trưởng.

Tú Chi