Giá nhiên liệu tăng gấp 3, ngành hàng không đối mặt nguy cơ “càng bay càng lỗ”

Ngày 9/3, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng chủ trì cuộc họp với các cơ quan, đơn vị trong ngành hàng không về kế hoạch ứng phó với các tác động từ việc tăng giá nhiên liệu do xung đột tại Trung Đông.

Chi phí vận hành tăng sốc

Tại cuộc họp, ông Bùi Minh Đăng, Trưởng phòng Vận tải hàng không (Cục Hàng không Việt Nam) cho biết, trước diễn biến phức tạp của tình hình chiến sự Trung Đông, giá nhiên liệu JetA1 (không phải là giá dầu thô) đã tăng gấp 3 lần so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột. Điều này khiến các hãng hàng không gặp nhiều khó khăn khi chi phí sẽ đội lên 60 - 70%.

Bên cạnh đó, việc tăng giá dầu diesel cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của các cảng hàng không. Trong khi các đơn vị cung cấp xăng dầu cũng gặp khó khăn về việc đảm bảo duy trì cung ứng nhiên liệu cho hoạt động vận tải hàng không tại Việt Nam.

Về phía hãng hàng không, ông Nguyễn Quang Trung, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines, nhận định: Nếu giá nhiên liệu chạm mốc 200 USD/thùng, chi phí khai thác có thể tăng gấp đôi. Trong kịch bản này, các hãng hàng không rơi vào tình trạng "càng bay càng lỗ", gây áp lực cực lớn lên dòng tiền và khả năng duy trì mạng đường bay.

Nguồn cung nhiên liệu tháng 4 đối mặt rủi ro "bất khả kháng"

Ông Trần Minh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec) thông tin, hiện tại, nguồn nhiên liệu của đơn vị chủ yếu nhập từ Singapore, Thái Lan, Trung Quốc (chiếm khoảng 70- 80% nguồn cung) và trong nước ở nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn (khoảng 20 – 30%).

Về lượng hàng, Skypec khẳng định sẽ đảm bảo cung cấp nhiên liệu cho các hãng hàng không đến 31/3/2026 và đã đặt hàng cho nhu cầu tháng 4/2026. Tuy nhiên, trong thời gian tiếp theo, công ty sẽ phải tiếp tục theo dõi thêm diễn biến tình hình của khu vực Trung Đông.

Trước thực trạng này, ông Tuấn kiến nghị Cục Hàng không khuyến cáo các hãng hàng không trong và ngoài nước phải tối ưu hoá kế hoạch sử dụng nhiện liệu. Đồng thời, các hãng phải cam kết về mặt sản lượng tương đối chính xác trong các tháng 3-5/2026 để Skypec chủ động về nguồn hàng và tài chính.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Học, Tổng giám đốc Công ty cổ phần nhiên liệu bay Petrolimex cũng cam kết sẽ đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết tháng 3/2026. Tuy nhiên, trong tháng 4 vẫn chưa thể khẳng định trước khi khững đơn hàng đã ký nhưng có nguy cơ bị huỷ (do các bên liên quan được kích hoạt điều khoản Force Majeure – điều khoản bất khả kháng).

Để chủ động nguồn hàng, các đơn vị cung ứng kiến nghị hãng hàng không phải cam kết sản lượng chính xác trong giai đoạn tháng 3 - 5/2026 và thực hiện nghiêm nghĩa vụ thanh toán.

Kiến nghị miễn thuế bảo vệ môi trường và nới hạn mức tín dụng

Để tháo gỡ khó khăn, đại diện Vietnam Airlines kiến nghị miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay. Ngoài ra, hãng cũng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam làm việc với các nhà chức trách hàng không quốc tế để áp dụng cơ chế điều hành linh hoạt tương tự giai đoạn dịch Covid-19.

Đại diện Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam cho biết đã yêu cầu các cảng hàng không rà soát nguồn lực xăng dầu hiện có và tăng cường dự trữ nhằm bảo đảm hoạt động của các sân bay không bị gián đoạn.

Chỉ đạo tại cuộc họp, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng nhận định, tình hình hiện nay đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành, các đơn vị cần chung ý chí, quyết tâm tìm kiếm giải pháp phù hợp.

Đối với các đơn vị cung ứng nhiên liệu trong nước, ông Dũng yêu cầu nỗ lực duy trì kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đảm bảo nguồn cung cho hoạt động hàng không. Các hãng cần tối ưu hóa chi phí, có giải pháp để duy trì mạng đường bay, kế hoạch bay; nghiên cứu mở mới hoặc tăng cường tần suất bay tới các thị trường tiềm năng như châu Mỹ, châu Phi, châu Úc, Đông Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc... và bảo đảm chất lượng dịch vụ tương ứng với việc tiết giảm chi phí.

Về kiến nghị chính sách, Cục Hàng không Việt Nam sẽ đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét cơ chế hỗ trợ phù hợp; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước nới hạn mức tín dụng hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu, hãng hàng không; kiến nghị Bộ Công Thương thúc đẩy mở rộng nguồn cung cho thị trường.

Cục Hàng không Việt Nam cũng kiến nghị Bộ Tài chính tiếp tục nghiên cứu cơ chế hỗ trợ về thuế, phí liên quan; Bộ Ngoại giao hỗ trợ làm việc với các cơ quan, nhà chức trách quốc tế nhằm tạo điều kiện cho các đơn vị cung ứng xăng dầu tiếp cận nguồn hàng.

Minh Phương