Gạo trở thành điểm sáng trong bức tranh xuất khẩu nông sản

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong tháng 5/2024, xuất khẩu nhóm nông sản chính đạt 2,73 tỷ USD. Tính chung 5 tháng, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản của Việt Nam đạt 13,11 tỷ USD. 

Xuất khẩu gạo, rau quả tăng mạnh về giá trị trong 5 tháng đầu năm 2024, hoạt động xuất khẩu rau quả và gạo của Việt Nam ghi nhận những con số ấn tượng về tăng trưởng, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu nông sản. Đáng chú ý, xuất khẩu gạo đạt 2,65 tỷ USD (tăng 38,2%). 

Liên quan đến mặt hàng gạo, ông Phạm Thái Bình - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An cho biết: "Từ quý 4 năm 2023 đến nay thì có nhiều tín hiệu tích cực. Đặc biệt giá lúa gạo đã có mặt bằng mới". Cơ hội tăng trưởng xuất khẩu gạo cho Việt Nam trước nhất nhờ khai tốt thị trường nhập khẩu Philippines. Quốc gia vùng Đông Nam Á, nhập khẩu gạo Việt Nam chiếm hơn 80% thị phần này, đầu năm tới nay tăng sản lượng tiêu thụ gạo nước ta lên 1 triệu tấn và khả năng năm nay sẽ vượt mốc 4 triệu tấn.

Tương tự, ông Nguyễn Phương Lam - Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh Cần Thơ cho hay: "Trong năm vừa qua cho đến năm nay thì Ấn Độ là nhà xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới cũng đã hạn chế, gần như là cấm xuất khẩu gạo tẻ. Thì đây lại là thế lớn cho Việt Nam trong việc đàm phán cũng như thúc đẩy để tăng giá trị hạt gạo".

Tăng trưởng xuất khẩu gạo mạnh như hiện nay là điều đáng mừng. Theo các doanh nghiệp để có thể phát huy hiệu quả xuất khẩu gạo bền vững, hoạt động liên kết sản xuất với nhà nông cần tiếp tục quan tâm thực hiện tốt hơn.

Trong diễn biến liên quan, ông Nguyễn Như Cường, Cục trưởng Cục trồng trọt (Bộ NN&PTNT) thông tin: Nếu điều kiện thời tiết thuận lợi từ nay đến cuối năm sản lượng lúa gạo các tỉnh vùng đồng bằng Sông Cửu Long dự kiến đạt 24,20 triệu tấn; trong đó tiêu thụ nội địa cho vùng đồng bằng Sông Cửu Long và TPHCM và sử dụng làm giống, thức ăn chăn nuôi... khoảng 9 triệu tấn. Lúa hàng hóa dùng cho xuất khẩu ước khoảng 15,20 triệu tấn, tương đương 7,60 triệu tấn gạo hàng hóa phục vụ cho xuất khẩu.

Tuy nhiên, trong bối cảnh có những thuận lợi và khó khăn đan xen, để tiếp tục đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu gạo theo hướng bền vững, bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đề nghị, các Hiệp hội ngành hàng chú trọng làm tốt công tác tuyên truyền về các chủ trương, cơ chế chính sách của Đảng, Nhà nước trong lĩnh vực này để các doanh nghiệp hiểu và tận dụng được.

Trong đó, tập trung tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin, khai thác tối đa những ưu đãi từ các FTA và những yêu cầu của từng thị trường; hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó hiệu quả với các vụ kiện phòng vệ và tranh chấp thương mại (nếu phát sinh).

Đối với Bộ NN&PTNT, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đề nghị tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành lúa, gạo, rau quả theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả. Làm tốt công tác định hướng quy hoạch vùng trồng, tổ chức sản xuất, cơ cấu giống, kỹ thuật canh tác, ứng dụng công nghệ trong sản xuất, thu hoạch, bảo quản….

Đồng thời, chú trọng xây dựng các tiêu chuẩn về sản xuất, chế biến và chất lượng sản phẩm phù hợp với yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế để nâng cao khả năng cạnh tranh và giá trị sản phẩm gạo, rau quả Việt Nam nhằm khẳng định thương hiệu ở các thị trường truyền thống và mở rộng thị phần tại các thị trường tiềm năng.

Tú Chi (t/h)