FTA Index 2025: "Thước đo" hiệu quả thực thi Hiệp định thương mại tự do tại 34 địa phương

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh, Việt Nam hiện có 17 FTA đang thực thi, bao phủ hơn 80% GDP toàn cầu. Tuy nhiên, các lợi thế này sẽ không tự chuyển hóa thành tăng trưởng nếu thiếu đi năng lực tổ chức thực hiện và sự phối hợp giữa các cấp chính quyền cùng cộng đồng doanh nghiệp.

FTA Index 2025 không chỉ phản ánh mức độ triển khai chương trình hành động của các tỉnh, thành phố mà quan trọng hơn là ghi nhận cảm nhận, trải nghiệm thực tế của doanh nghiệp về hiệu quả hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Thứ trưởng khẳng định, bộ chỉ số này hướng tới tạo động lực cải cách và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp thay vì tạo ra một cuộc đua về thứ hạng.

Tiếp nối thành công từ năm 2024, FTA Index 2025 tiếp tục được hoàn thiện về phương pháp và mở rộng phạm vi khảo sát. Các thông số ấn tượng của FTA Index 2025: tính đến ngày 31/12/2025, khảo sát FTA thực hiện với 4.066 doanh nghiệp tới từ 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.

Doanh nghiệp thuộc đối tượng điều tra phải đảm bảo các điều kiện sau: Có trụ sở đăng ký sản xuất kinh doanh được xác định trên lãnh thổ Việt Nam; có hoạt động xuất khẩu hàng hóa và/hoặc nhập khẩu hàng hoá trong hai năm liên tiếp là 2023 và 2024.

Chỉ số tổng hợp FTA Index 2025 được hình thành từ bốn chỉ số thành phần (Chỉ số thành phần 1: Tiếp cận thông tin về các FTA; Chỉ số thành phần 2: Thực thi quy định pháp lý theo các FTA; Chỉ số thành phần 3: Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA; Chỉ số thành phần 4: Phát triển bền vững) và tổng hợp trên thang 40 điểm.

Kết quả của 34 tỉnh, thành phố dao động từ 10,57 đến 35,62 điểm, với mức chênh lệch 25,05 điểm giữa địa phương cao nhất và thấp nhất. Điểm trung bình đạt 21,66 điểm, trong khi trung vị là 22,25 điểm.

Khoảng cách tương đối lớn giữa hai đầu bảng cho thấy kết quả thực hiện FTA có sự phân hóa rõ giữa các địa phương. Tuy nhiên, điểm trung bình và trung vị khá gần nhau, cho thấy mặt bằng chung của phần lớn địa phương tập trung quanh khoảng 22 điểm, trong khi một số địa phương ở hai đầu bảng tạo ra mức chênh lệch đáng kể.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các địa phương phải coi thực thi FTA là một bộ phận hữu cơ của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội chứ không phải nhiệm vụ riêng của ngành Công Thương. Mỗi địa phương cần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và đưa thực thi FTA vào chương trình điều hành phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng chương trình hành động sau công bố FTA Index; lựa chọn một số điểm nghẽn lớn nhất để xử lý dứt điểm; đồng thời gắn kết thực thi FTA với thu hút đầu tư có chọn lọc, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế số, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Phó Thủ tướng đề nghị các Bộ, ngành trung ương tiếp tục hoàn thiện thể chế, đơn giản hóa thủ tục và đẩy mạnh chia sẻ dữ liệu. Đối với doanh nghiệp, Phó Thủ tướng nhấn mạnh các doanh nghiệp phải chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng quản trị, xây dựng thương hiệu, đáp ứng tiêu chuẩn xanh, tiêu chuẩn lao động, truy xuất nguồn gốc và các yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Trong khuôn khổ sự kiện, Bộ Công Thương đã chính thức khai trương Trang thông tin điện tử về FTA Index (địa chỉ: Index.fta.gov.vn) với sự hỗ trợ từ Chính phủ Australia. Đây sẽ là kênh thông tin chính thống cập nhật bộ chỉ số hàng năm, cung cấp dữ liệu tin cậy giúp các nhà đầu tư định hướng quyết định và giúp Chính phủ, Quốc hội tăng cường công tác giám sát thực thi FTA tại các địa phương.

Việc triển khai thường niên FTA Index được kỳ vọng sẽ giúp Việt Nam khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong bối cảnh mới.

Minh Phương