EU siết chặt quy định môi trường, doanh nghiệp Việt cần chủ động thích ứng

Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại CHLB Đức, các quốc gia thành viên EU bắt đầu áp dụng các quy định mới từ ngày 27/9/2026. Đây là nội dung thuộc Chỉ thị (EU) 2024/825 về trao quyền cho người tiêu dùng trong quá trình chuyển đổi xanh (Empowering Consumers for the Green Transition - ECGT/EmpCo).

Quy định được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng “greenwashing” (tẩy xanh), đồng thời yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thông tin môi trường rõ ràng, cụ thể và có cơ sở chứng minh.

Chỉ thị (EU) 2024/825 đặt ra nhiều hạn chế và cấm đoán nghiêm ngặt đối với các tuyên bố về tính bền vững. Cụ thể, doanh nghiệp không được phép sử dụng các thuật ngữ mang tính mập mờ như "thân thiện với môi trường", "xanh", "bền vững", hay "thân thiện với hệ sinh thái" nếu không có tài liệu chứng minh phù hợp.

Đặc biệt, các tuyên bố như "trung hòa khí hậu" hoặc "trung hòa carbon" dựa chủ yếu vào việc mua chứng chỉ bù trừ phát thải (carbon offsetting) có thể thuộc nhóm hành vi bị cấm theo quy định mới.

Doanh nghiệp không được tự thiết kế các nhãn "xanh" để tạo ấn tượng rằng sản phẩm đã được chứng nhận. Tất cả nhãn môi trường phải dựa trên hệ thống chứng nhận phù hợp hoặc do cơ quan có thẩm quyền thiết lập. Các thông tin về độ bền, khả năng sửa chữa và tuổi thọ sử dụng của sản phẩm bắt buộc phải chính xác và kiểm chứng được.

Các quy định mới có ý nghĩa đặc biệt đối với hàng hóa xuất khẩu vào EU nhất là các ngành dệt may, da giày, thực phẩm, cà phê, điện tử, đồ gia dụng, bao bì, gỗ và sản phẩm tiêu dùng. Mặc dù trách nhiệm pháp lý trực tiếp trong nhiều trường hợp thuộc về nhà bán lẻ hoặc doanh nghiệp kinh doanh tại EU, các yêu cầu về dữ liệu và bằng chứng về tính bền vững nhiều khả năng sẽ được chuyển xuống các nhà sản xuất và nhà cung cấp ngoài EU.

Để chủ động thích ứng với quy định mới của EU, Thương vụ Việt Nam tại CHLB Đức khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần rà soát toàn bộ các tuyên bố liên quan đến môi trường trên bao bì, nhãn hàng, website, catalogue, quảng cáo và các nền tảng thương mại điện tử; xác định rõ cơ sở và tài liệu chứng minh cho từng tuyên bố.

Doanh nghiệp cũng cần kiểm tra tính hợp lệ của các chứng nhận và nhãn môi trường đang sử dụng, đồng thời chủ động trao đổi với các nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối và khách hàng EU về yêu cầu hồ sơ, chứng nhận và dữ liệu cần cung cấp. Đối với các doanh nghiệp sản xuất theo đơn hàng hoặc nhãn hàng riêng cho các hệ thống bán lẻ lớn tại Đức, việc thống nhất trước với đối tác về yêu cầu tuyên bố về tính bền vững và trách nhiệm cung cấp bằng chứng là đặc biệt cần thiết.

Việc chuẩn bị sớm không chỉ giúp doanh nghiệp Việt giảm rủi ro bị khiếu nại, yêu cầu thay đổi bao bì hoặc quảng cáo, thu hồi sản phẩm và ảnh hưởng đến quan hệ với khách hàng, mà còn nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường EU và duy trì lợi thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng xanh.

Minh Anh