EU hỗ trợ Việt Nam 430 triệu euro, thúc đẩy thủy điện Bắc Ái và chuyển đổi năng lượng công bằng

Trong khuôn khổ Diễn đàn Cửa ngõ Toàn cầu lần thứ hai (GGF2) tại Brussels (Vương quốc Bỉ) từ ngày 9 đến 10/10, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã khẳng định vai trò và tầm nhìn của Việt Nam trong hợp tác toàn cầu, đồng thời chứng kiến công bố gói hỗ trợ lớn từ Liên minh châu Âu (EU) dành cho Dự án Thủy điện tích năng Bắc Ái.

Dự án Bắc Ái được kỳ vọng sẽ tăng cường ổn định cho hệ thống điện quốc gia, tạo điều kiện mở rộng quy mô phát triển năng lượng tái tạo, và góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải carbon và phát triển bền vững của Việt Nam.

Cao ủy phụ trách năng lượng thuộc Ủy ban châu Âu (EC), Jozef Síkela, nhấn mạnh rằng Dự án Bắc Ái là nền tảng quan trọng trong nỗ lực chung của Việt Nam và châu Âu nhằm xây dựng hệ thống năng lượng xanh, ổn định và bền vững. Ông khẳng định, thông qua sáng kiến Global Gateway, EU đang biến các cam kết thành hành động cụ thể.

Gói hỗ trợ 430 triệu euro này nằm trong khuôn khổ hợp tác của Team Europe. Team Europe bao gồm EU, các quốc gia thành viên và các tổ chức tài chính phát triển lớn như Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB), Ngân hàng Phát triển Đức (KfW), Cơ quan xúc tiến phát triển quốc gia của Italy (CDP), và Công ty Xúc tiến và Tham gia Hợp tác Kinh tế (PROPARCO).

Trong giai đoạn 2021–2027, EU cam kết hỗ trợ Việt Nam ít nhất 293 triệu euro, cùng với tổng đóng góp của các đối tác châu Âu đạt hơn 2,8 tỷ euro cho JETP. Khoản đầu tư này nhằm mục tiêu thúc đẩy phát triển hạ tầng xanh, chuyển đổi năng lượng bền vững, và tăng cường kết nối điện năng trong khu vực ASEAN.

Tại phiên thảo luận cấp cao về "Tình hình thế giới" trong khuôn khổ GGF2, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã chia sẻ quan điểm của Việt Nam về bối cảnh địa chính trị và kinh tế toàn cầu.

Phó Thủ tướng nhận định thế giới đang trải qua những chuyển biến sâu sắc, thể hiện qua sự thay đổi cán cân quyền lực, gia tăng cạnh tranh chiến lược và sự nổi lên của các thách thức phi truyền thống như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, và an ninh mạng. Ông cũng lưu ý rằng kinh tế toàn cầu đang chứng kiến xu hướng bảo hộ và khu vực hóa chuỗi cung ứng, trong khi khoa học - công nghệ vừa là động lực then chốt cho tăng trưởng xanh nhưng cũng làm gia tăng rủi ro mới đối với chủ quyền quốc gia nếu không được kiểm soát tốt.

Phó Thủ tướng khẳng định mỗi quốc gia cần chủ động thích ứng, biến thách thức thành cơ hội, và góp phần xây dựng trật tự quốc tế ổn định, bao trùm hơn.

Đề cập đến định hướng của quốc gia, Phó Thủ tướng khẳng định Việt Nam kiên định mục tiêu giữ vững hòa bình, ổn định và phát triển bền vững. Việt Nam thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, là bạn, đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Chính phủ Việt Nam đang thúc đẩy kinh tế xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, đồng thời đẩy mạnh cải cách thể chế, tinh giản bộ máy và cắt giảm thủ tục hành chính, nhằm tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư và hợp tác quốc tế. Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc, chủ động tham gia gìn giữ hòa bình, phát triển bền vững và bảo đảm tự do, an toàn hàng hải, hàng không.

Trong khuôn khổ Diễn đàn GGF2, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã có cuộc gặp với Phó chủ tịch thường trực EC Teresa Ribera, phụ trách Chuyển đổi xanh, công bằng và cạnh tranh.

Phó chủ tịch Ribera chúc mừng Việt Nam đạt tăng trưởng GDP ấn tượng 8% và bày tỏ sự chia sẻ đối với những tổn thất mà Việt Nam phải trải qua do bão lũ gần đây. Bà khẳng định EU sẵn sàng hỗ trợ không chỉ cứu trợ nhân đạo mà còn trong việc nâng cao năng lực cảnh báo sớm và phòng chống thiên tai.

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn cảm ơn sự hỗ trợ này, đồng thời đề nghị hai bên tăng cường hợp tác về lĩnh vực môi trường, ứng dụng công nghệ trong thích ứng khí hậu.

Đáng chú ý, Phó Thủ tướng đã đề nghị EU hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong kiểm soát phát thải khí nhà kính và xem xét lộ trình áp dụng Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) hợp lý, mang tính hỗ trợ đối với các nước đang phát triển, nhằm đảm bảo quá trình thích ứng diễn ra công bằng và bền vững.

Hai bên đánh giá cao tiến triển tích cực trong hợp tác về kinh tế xanh, chuyển đổi số, và năng lượng tái tạo, nhất trí đẩy mạnh các dự án trong khuôn khổ JETP. EU cam kết tiếp tục là đối tác tin cậy, thúc đẩy các dự án hạ tầng xanh, năng lượng sạch, chuyển đổi số chất lượng cao, phù hợp với định hướng chiến lược của Việt Nam. Phó Thủ tướng cũng đề nghị EU đóng vai trò đầu tàu trong Nhóm Đối tác quốc tế, hỗ trợ các dự án điện gió ngoài khơi, lưới điện thông minh và chuyển giao công nghệ xanh.

Tuấn Kiệt