Đưa thể chế và pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển

Chiều 11/3, tại Hà Nội, Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật đã tổ chức phiên họp quý I/2026 dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo.

Biến pháp luật thành lợi thế cạnh tranh

Nêu ý kiến tại phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cơ bản nhất trí với các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra trong định hướng xây dựng pháp luật giai đoạn 2026-2031, tầm nhìn đến năm 2045 với 8 định hướng lớn và 159 nhiệm vụ.

Thủ tướng cho rằng cần xác định rõ trọng tâm là triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng cùng với các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị; tập trung xử lý những vấn đề đã đặt ra nhưng chưa thực hiện được cũng như quán triệt và cụ thể hóa các chỉ đạo gần đây của Tổng Bí thư.

Song song với đó, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến mô hình chính quyền ba cấp; hoàn thiện thể chế nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số trong bối cảnh tình hình hiện nay còn nhiều khó khăn, thách thức.

Về Nghị quyết số 68-NQ/TW, Thủ tướng cho rằng, cần phân cấp, phân quyền nhiều hơn nữa cho địa phương; phân cấp, phân quyền phải đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi và tăng cường giám sát. Đồng thời, phải quyết liệt cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính, giấy phép con không cần thiết…

Theo Thủ tướng, công tác xây dựng thể chế cần phục vụ mục tiêu kiến tạo phát triển, đồng thời phải biến hệ thống pháp luật thành lợi thế cạnh tranh, như Tổng Bí thư đã nhấn mạnh từ những "điểm nghẽn" của thể chế cần chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh về pháp luật.

Ngoài ra, cần tích hợp hai chiến lược về xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và cải cách tư pháp để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ. Chiến lược mới cần có tư duy mạnh dạn và đổi mới hơn nữa, mở rộng phạm vi và đối tượng điều chỉnh so với các nghị quyết trước đây…

Kết luận phiên họp, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu, về dự thảo Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, cần đặc biệt chú trọng việc thể chế hóa ngay trong năm 2026 những nội dung cốt lõi, quan trọng của Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Theo Tổng Bí thư, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định xây dựng đồng bộ thể chế phát triển là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu của nhiệm kỳ, vì vậy, khối lượng công việc trong thời gian tới là rất lớn.

"Chúng ta cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, đưa thể chế và pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh và động lực kiến tạo phát triển, góp phần hiện thực hóa 2 mục tiêu 100 năm của đất nước", Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu, quá trình xây dựng pháp luật phải được chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ khâu xây dựng chính sách, dựa trên tổng kết thực tiễn, tham vấn rộng rãi người dân, doanh nghiệp và các chuyên gia, các nhà khoa học, kể cả nước ngoài.

“Chú trọng nâng cao hiệu quả tổ chức thực hành, thực thi pháp luật, bảo đảm pháp luật thực sự đi vào cuộc sống; bảo đảm chuyển tư duy đánh giá hiệu quả từ "pháp luật tốt trong văn bản" sang "pháp luật tốt trong cuộc sống"”, Tổng Bí thư nói.

Thúc đẩy kinh tế tư nhân mạnh hơn

Tổng Bí thư cũng đề nghị tiếp tục cụ thể hóa, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tư nhân theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 68 và các nghị quyết chiến lược khác của Trung ương.

Song song đó, hoàn thiện các cơ chế, chính sách tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật; bảo đảm các nguồn lực về đất đai, vốn, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn; rà soát, đánh giá tính hiệu quả, khả thi của các giải pháp đã ban hành để điều chỉnh, bổ sung sát với tình hình thực tiễn.

Ngoài ra, sớm hoàn thiện chính sách, pháp luật và cơ chế thực thi hiệu quả để giúp cá nhân, hộ kinh doanh trở thành doanh nghiệp nhỏ và vừa; doanh nghiệp nhỏ và vừa trở thành các doanh nghiệp lớn; các doanh nghiệp lớn phải trở thành các tập đoàn ngang tầm khu vực và quốc tế.

Về Báo cáo chuyên đề về cơ chế, chính sách, giải pháp lớn để thể chế hóa chủ trương của Đảng về an toàn thực phẩm, Thường trực Ban Chỉ đạo cơ bản thống nhất với đánh giá và đề xuất nêu trong báo cáo của Đảng ủy Bộ Y tế.

Quan điểm xuyên suốt trong hoàn thiện cơ chế, chính sách an toàn thực phẩm là bảo đảm tốt nhất sức khỏe nhân dân, đồng thời phải xử lý nghiêm các sai phạm liên quan đến sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bảo đảm chất lượng, làm ảnh hưởng sức khỏe người dân.

Bên cạnh đó, tập trung nguồn lực sửa đổi, bổ sung Luật An toàn thực phẩm. Mục tiêu là xây dựng một khung pháp lý quản lý an toàn thực phẩm hiện đại, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả, chuyển mạnh từ tư duy quản lý an toàn thực phẩm từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm…

Hoài Phong