Dự án BOT hầm đèo Ngang: Bao giờ sáng tỏ “con voi chui tọt lỗ kim”?

Thu phí vượt thời gian gần 90 tỷ

Qua tìm hiểu được biết, Dự án BOT hầm Đèo Ngang là một trong những công trình BOT đầu tiên được thực hiện tại nước ta. Đây là dự án xây dựng hầm đường bộ qua Đèo Ngang – Quốc lộ 1, nối tỉnh Hà Tĩnh với tỉnh Quảng Bình được Bộ Giao thông Vận tải và Tổng Công ty Sông Đà ký hợp đồng vào năm 2002.

Tổng mức đầu tư dự án là 150,021 tỉ đồng, quy mô 2 làn xe, thời gian hoàn vốn theo Hợp đồng BOT là 18 năm 5 tháng. Dự án được đưa vào khai thác từ tháng 10/2004.

Theo hợp đồng BOT, thì thời gian hoạt động của trạm thu phí Đèo Ngang là từ năm 2004 đến năm 2023 thì mới kết thúc. Tuy nhiên, tại hội nghị tổng kết năm 2016, Thanh tra Bộ Giao thông Vận tải đã bất ngờ công bố dự án xây dựng Hầm đường bộ qua Đèo Ngang theo hình thức hợp đồng BOT phải giảm thời gian thu phí 7 năm 10 tháng 4 ngày.

Được biết, dự án được cơ quan chức năng xác định thu phí vượt qua thời gian gần 2 năm. Nghĩa là, đến năm 2015 dự án đã hết hạn thu phí nhưng đến tháng 12/2016 dự án này mới tạm dừng thu phí, số tiền dự án hầm Đèo Ngang thu phí vượt thời gian hoàn vốn là 88.361.971.000 đồng. Sau đó, Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã yêu cầu Tổng Công ty Sông Đà nộp số tiền thu vượt vào ngân sách nhà nước.

Mặc dù được xác định là thu tiền vượt ngân sách, nhưng tính đến thời điểm tháng 3/2018, Tổng Công ty Sông Đà vẫn chưa chuyển trả số tiền trên vào ngân sách nhà nước theo yêu cầu của Tổng cục Đường bộ Việt Nam.

Con voi chui tọt lỗ kim (!?)

Liên quan tới vụ việc này, ngày 7/9/2018, Cơ quan Cảnh sát điều tra tiếp tục gửi văn bản số 3087/C03-P14 về việc thanh lý hợp đồng BOT dự án hầm đường bộ qua Đèo Ngang gửi tới Bộ GTVT và Tổng Công ty Sông Đà với nội dung: Hiện đã quá thời hạn căn cứ Điều 5, 6 Bộ luật Tố tụng hình sự, Cơ quan Cảnh sát điều tra – Bộ Công an đề nghị Bộ GTVT, Tổng Công ty Sông Đà khẩn trương thanh lý hợp đồng nêu trên và gửi kết quả, các tài liệu liên quan tới C03 – bộ Công an trước ngày 15/9/2018.

Cũng tại một diễn biến khác, Bộ Giao thông Vận tải cho biết, đã chỉ đạo Tổng cục Đường bộ Việt khẩn trương phối hợp với nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án thực hiện quyết toán và thanh lý hợp đồng dự án...

Ngày 16/10/2018, Bộ Giao thông Vận tải đã họp với Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế và tham nhũng (C03) – Bộ Công an, Nhà đầu tư, Doanh nghiệp dự án, Tổng cục Đường bộ Việt Nam và các cơ quan liên quan đã thống nhất định hướng giải quyết khó khăn, vướng mắc đối với dự án.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Tổng cục Đường bộ Việt Nam cho biết, Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án không thống nhất một số nội dung theo kết luận tại cuộc họp và tiếp tục đề xuất các giải pháp khác không có cơ sở như:

Hỗ trợ lãi suất sau đầu tư; Cập nhật lãi suất vốn vay và thời gian lãi vay nhập gốc (giai đoạn xây dựng), thời gian trả lãi vay, gốc vay (giai đoạn khai thác); Về thời gian bắt đầu thu phí để tính toán phương án tài chính.

Đặc biệt, Bộ Giao thông Vận tải khẳng định: Việc quyết toán và thanh lý hợp đồng dự án theo tiến độ yêu cầu của Cơ quan Cảnh sát điều tra – Bộ Công an vẫn chưa hoàn thành do Nhà đầu tư đã không nghiêm túc thực hiện theo nội dung các bên đã thống nhất định hướng giải quyết tại cuộc họp ngày 16/10/2018.

Đồng thời, đề xuất hướng giải khác không có cơ sở pháp lý, gây khó khăn cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền trong việc quyết toán và thanh lý hợp đồng dự án. Trong trường hợp Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án không thống nhất, có thể xem xét xử lý theo hướng đơn phương chấm dứt hợp đồng.

Trao đổi với Thương hiệu và Pháp luật, đại diện Tổng công ty Sông Đà khẳng định: “Tổng công ty Sông Đà chưa thể cung cấp bất cứ thông tin gì cho cơ quan báo chí vì hiện tại chưa có thông tin chính xác từ bộ Xây dựng, Thanh tra.

Hơn nữa, về vấn đề này đang trong giai đoạn đàm phán. Chẳng hạn: Tổng cục Đường bộ Việt Nam họ nói là họ đúng nhưng Tổng công ty Sông Đà cũng có cái lý của người ta. Khi nào có thông tin chính thức, minh bạch thì Tổng công ty Sông Đà sẽ hồi âm trả lời cơ quan báo chí”…

Tiếp tục trao đổi thêm về vấn đề này, PV Thương hiệu & Pháp luật hỏi thêm: “Vậy khi nào thì có thông tin chính thức, và đàm phán giữa Tổng công ty Sông Đà và các bên có liên quan sẽ được giải quyết”… Lúc này, phía đại diện Tổng công ty Sông Đà cũng không đưa thêm được thông tin gì cho PV.

Có thể thấy, việc Tổng công ty Sông Đà thu phí vượt thời gian đã và đang gây nên những búc xúc và thiệt hại nhất định. Dư luận không khỏi đặt ra câu hỏi, cơ quan chức năng ở đâu trong việc thu vượt gần 90 tỉ đồng tại dự án BOT hầm Đèo Ngang (!?) Số tiền hưởng lợi từ việc thu phí này sẽ “chảy” vào túi ai?

Đề nghị cơ quan chức năng cần nhanh chóng vào cuộc xác minh, điều tra làm rõ vụ việc, đảm bảo hài hoà quyền, lợi ích của nhà nước, doanh nghiệp và người dân. 

Thương hiệu và Pháp luật sẽ tiếp tục thông tin!

Huyền Chi