Drama thoái trào, công thức nào cho show thực tế Hoa hậu tiếp theo?

Các chương trình giải trí đang trở nên ngày càng phổ biến và được ưa chuộng. Tuy nhiên, việc lạm dụng các tình huống gây sốc và drama để tạo sự chú ý và tăng lượt xem có thể gây ra nhiều tác động xấu. Ngay cả khi phải "diễn" theo kịch bản hoặc tiết lộ đời tư cá nhân, nhiều thí sinh vẫn sẵn sàng để tạo nên hiệu ứng gây sốc trên truyền hình và mong muốn trở nên nổi tiếng. Thị phi trở thành một "đặc sản" trong các chương trình giải trí thực tế.

Và ngày càng nhiều các cuộc thi Hoa hậu chuyển sang hình thức show thực tế.  Nổi bật nhất phải kể đến như: Tôi Là Hoa hậu Hoàn Vũ Việt Nam - chương trình thực tế tìm kiếm đại diện Việt Nam tham gia Miss Universe, Miss Fitness Vietnam - Hoa hậu Thể Thao Việt Nam,  Hành Trình Ước Mơ Tỏa Sáng - Hoa hậu Các Dân tộc Việt Nam và gần nhất là Miss International Queen Vietnam 2023 - Hoa hậu chuyển giới Việt Nam 2023 (trước đây là "Đại sứ Hoàn mỹ").

Việc các cuộc thi Hoa hậu dần được chuyển sang sản xuất dưới dạng chương trình thực tế có rất nhiều nguyên do, ngày càng phổ biến hơn vì mang lại nhiều lợi ích cho các đơn vị sản xuất lẫn dàn thí sinh tham gia chương trình.

Khi tham gia các chương trình Hoa hậu, dàn thí sinh ít nhiều đều tăng độ nhận diện trong mắt khán giả, kể cả trong nước lẫn quốc tế. Nếu vẫn giữ quan điểm: Show thực tế phải có drama, thì liệu một cuộc thi tìm kiếm Hoa hậu - một cô gái được coi là tài đức vẹn toàn sẽ đi về đâu. Nhất là khi khán giả sẽ nhận diện tiếng tốt hoặc tiếng xấu của thí sinh một cách rộng rãi. 

Truyền hình thực tế về Hoa hậu sẽ giúp khán giả có cái nhìn bao quát về hành trình khổ luyện của thí sinh. Thế nhưng công thức của các chương trình này lại đang có phần giống với show thực tế người mẫu. Giám khảo chỉ trích thí sinh hay thí sinh chỉ trích Ban giám khảo là những gì mà đa số show thực tế Hoa hậu đều có. Giới người mẫu lại cá tính thế nên đôi khi nhưng phát ngôn thẳng thắn hay đá xéo nhau vốn đã "quen tai" khán giả hơn. Còn show thực tế về Hoa hậu thì không phù hợp với điều này.

Đã có rất nhiều trường hợp đã phải dừng chân tiếc nuối vì "câu view". Đó cũng là lý do Mai Ngô đã tuyên bố "né drama" ngay sau khi thành công có được ngôi vị Á hậu. Mặc dù cô từng là một "drama queen" với những phát ngôn thẳng thắn tại show thực tế người mẫu, 

Mỗi cuộc thi, chương trình truyền hình thực tế đều có luật chơi riêng. Nhưng khán giả chính là những người có cái nhìn công tâm nhất. Tính giải trí phải luôn đi kèm với sự tôn trọng khán giả và cần là một cuộc thi công bằng. Bởi những chương trình thu hút bằng drama sẽ có cái kết không mấy tốt đẹp về lâu dài. 

Nhiều ý kiến cho rằng show Hoa hậu có nhiều nét tương đồng với show người mẫu nhưng trên thực tế lại vô cùng khác biệt, chủ yếu là về nội dung thử thách. Nếu như ở các chương trình người mẫu, thử thách chụp ảnh, catwalk, tạo dáng mang tính chất chủ yếu thì ở show Hoa hậu lại chú trọng vào yếu tố ứng xử, thanh lịch, thuyết trình song ngữ,... nhiều hơn. Đây đều là những kỹ năng cần thiết để tạo nên vị thế của một Hoa hậu trong lòng công chúng. Ngoài ra, các chương trình Hoa hậu cũng sẽ xuất hiện nhiều hoạt động hướng tới cộng đồng nhằm lan tỏa thông điệp nhân văn vốn có của một cuộc thi sắc đẹp.

Nhìn chung, giữa thời điểm Việt Nam đang trên đà phát triển ở đấu trường nhan sắc quốc tế nhờ thành tích lọt top cao của các đại diện quốc gia, sự xuất hiện của các show Hoa hậu đã trở thành "món ăn tinh thần" giải trí mới lạ thu hút sự quan tâm của khán giả.

Cuộc thi Hoa hậu vốn nên tập trung vào các yếu tố như ứng xử, thanh lịch, thuyết trình song ngữ, và nhiều kỹ năng khác cần thiết để tạo nên vị thế của một Hoa hậu trong mắt công chúng. Ngoài ra, cũng cần có nhiều sự tập trung vào cộng đồng, nhằm lan tỏa thông điệp nhân văn của cuộc thi sắc đẹp. Điều này, có show thực tế Hoa hậu đa số đã làm được. Tuy nhiên những yếu tố này cần được đầu tư nhiều hơn nữa thay vì để khán giả chú ý "ai mâu thuẫn ai".

Đã qua rồi thời "càng kịch tính càng hấp dẫn", những yếu tố vừa nhân văn vừa chân thật mới là "đích đến" cần hướng tới. Thông qua chương trình khán giả sẽ cảm nhận được nguồn năng lượng tích cực và bản thân thí sinh và các nhà sản xuất cũng sẽ nhận được nhiều hơn sự ủng hộ.

"Thực" là khi thí sinh được thể hiện con người thật của mình, thể hiện chính kiến trên cơ sở tôn trọng những người xung quanh, là khi những nhà sản xuất tập trung để thí sinh có cơ hội "thực chiến", giảm những hoạt động hình thức và ít tác động tới xã hội.

Nhìn lại những show truyền hình khác, chúng ta có các trường hợp không drama nhưng đầy tính chân thật. Cảnh thật, vui thật, hết mình là thật. Điển hình là 2 Ngày 1 Đêm .

Ngoài chuyện đặt thử thách dành cho các nghệ sĩ, 2 Ngày 1 Đêm lồng ghép vào đó là mục tiêu quảng bá du lịch, văn hóa nước nhà. Những hình phạt khắc nghiệt, sự tự nhiên, hài hước trong phần tương tác giữa các thành viên, khách mời khi ghi hình 24/24 được cho là các yếu tố giúp 2 Ngày 1 Đêm tỏa sáng.

Từ "mối nghi ngại về một chương trình thực tế được Việt hóa", giờ đây, 2 Ngày 1 Đêm đã trở thành "món ăn tinh thần" cực hấp dẫn với khán giả vào dịp cuối tuần

Mỗi chương trình thực tế giải trí là "món ăn tinh thần" cho khán giả. Khán giả đang cần những vitamin cảm hứng mỗi ngày thay vì bội thực trong những kịch bản "xào đi xào lại". Vì vậy, công thức duy nhất để show thực tế Hoa hậu tránh khỏi nguy cơ mất nhiệt và lãng quên chính là đặt mình vào nhu cầu tinh thần của đại đa số khán giả hiện nay. 

Các chương trình như vậy sẽ phát huy tối đa mặt tích cực của chính nó, góp phần giúp các chương trình thoát khỏi mác "cái chợ vỡ" hay "loạn gameshow".