Đồng Nai: Nghi vấn cài những tiêu chí “kỳ lạ”: Do năng lực yếu kém của Ban quản lý hay thông thầu?

Từ những những tiêu chí “kỳ lạ” của hồ sơ mời thầu...

Ngày 21/9/2020 Giám đốc Ban Quản lý dự án (BQLDA) đầu tư xây dựng tỉnh Đồng Nai ông Lê Quang Bình đã có Quyết định số 629/QĐ-BQLDAĐTXD về việc phê duyệt hồ sơ mời thầu và tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu gói thầu số 44 (xây dựng và thiết bị): Xây dựng, cung cấp, lắp đặt thiết bị và xin phép xả nước sau xử lý lại môi trường cho trạm xử lý nước thải khi dân cư tái định cư Lộc An-Bình Sơn giai đoạn 1, công suất 4.000m3/ngày/đêm có giá trị gần 100 tỷ đồng. Gói thầu trọn gói này áp dụng  phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ với hình thức đấu thầu rộng rãi; phương án đánh giá kỹ thuật đạt và không đạt và phương pháp giá thấp nhất.

Đáng chú ý, trong tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu có những tiêu chí “kỳ lạ” có dấu hiệu hạn chế nhà thầu và có thể tạo lợi thế cạnh tranh cho nhà thầu khác.Cụ thể, tại Mục 3 về Tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật ở tiêu chí giải pháp kỹ thuật yêu cầu thiết bị phải được cung cấp bởi nhà sản xuất thuộc khối các nước Châu Âu hoặc G7, có xuất xứ chính quốc và nhà sản xuất phải có 40 năm kinh nghiệm về sản xuất thiết bị van điều khiển phân phối dòng; nhà sản xuất van cửa phai, bơm nước thải, máy khuấy trộn chìm, thiết bị cấp khí oxy.... phải được cung cấp bởi nhà sản xuất thuộc khối các nước Châu Âu hoặc G7, có xuất xứ chính quốc và nhà sản xuất phải có 20 năm kinh nghiệm về sản xuất. Điều này tạo dư luận bất bình vì có dấu hiện tạo rào cản, hạn chế nhà thầu.

Ngày 23/10/2020, Tổ chuyên gia Đấu thầu thuộc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh Đồng Nai đã có Báo cáo đánh giá E-HSĐXKT chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật là Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Công nghệ Môi trường Dương Nhật.

Cần làm rõ những dấu hiệu hạn chế nhà thầu?

Trao đổi với phóng viên, luật sư Nguyễn Quang Hùng- Đoàn luật sư Hà Nội nêu rõ, theo quy định tại khoản 2, Điều 12, Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu: “Trong hồ sơ mời thầu không được đưa ra bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng.

Luật Đấu thầu (Điều 89 khoản 6, điểm i) quy định một trong những hành vi bị cấm trong đấu thầu là nêu yêu cầu cụ thể về nhãn hiệu, xuất xứ hàng hóa trong hồ sơ mời thầu đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp hoặc gói thầu hỗn hợp khi áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi, hạn chế.

Tại điểm a, khoản 5, Phần I Chỉ thị số 47/CT-TTg ngày 27/12/2017 của Thủ tướng Chính phủ nêu rõ: “Tuyệt đối không đưa ra các nội dung mang tính định hướng, tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu hoặc cản trở sự tham gia của nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng; không đưa ra các tiêu chí đánh giá có tính chất cục bộ, địa phương mà chỉ nhà thầu tại địa phương đó mới đáp ứng được.”

Về vấn đề này, ngày 26/10/2020, Cục Quản lý đấu thầu- Bộ Kế hoạch đầu tư đã có văn bản số 2014/QLĐT- CS nêu rõ: Việc E-HSMT yêu cầu nhà thầu phải đề xuất van cửa phải được cung cấp bởi nhà sản xuất thuộc khối các nước Châu Âu hoặc G7 là không phù hợp, vi phạm hành vi bị cấm trong đấu thầu theo quy định nêu trên. Ngoài ra, việc quy định tiêu chí đánh giá về kỹ thuật của hàng hóa phải căn cứ vào đặc tính, thông số kỹ thuật, công nghệ, tiêu chuẩn sản xuất chế tạo, mức độ bảo hành, bảo trì… của hàng hóa chứ không căn cứ vào số năm kinh nghiệm của nhà sản xuất. Theo đó, việc E-HSMT quy định nhà thầu phải sử dụng van điều khiển phân phối dòng của nhà sản xuất tối thiểu 40 năm kinh nghiệm và van cửa phải của nhà sản xuất có tối thiểu 20 năm kinh nghiệm là không phù hợp với hướng dẫn tại Mục 3, Chương III, Mẫu E-HSMT mua sắm hàng hóa ban hành kèm theo thông tư số 04/2017/TT-BKHĐT và có thể dẫn đến hạn chế sự tham gia của nhà thầu, vi phạm quy định tại khoản 2, Điều 12 Nghị định số 63/2014/NĐ-CP”.

Qua đó, nghi vấn đặt ra tại gói thầu này bên mời thầu đang đưa ra những điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hay là do trình độ chuyên môn yếu kém của Ban quản lý?

Thiết nghĩ các cơ quan chức năng cần vào cuộc kịp thời kiểm tra, xử lý để chấn chỉnh công tác đấu thầu tại dự án nêu trên, đảm bảo việc lập, thẩm định và phê duyệt HSMT đảm bảo tuân thủ pháp luật về đấu thầu và đảm bảo mục tiêu của đấu thầu là: cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.

Sỹ Lam