Đổi tiền lì xì dịp Tết, người dân cần cẩn trọng "tiền mất tật mang"

Những ngày cận Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024, hàng loạt bài đăng, nhóm cộng đồng mời chào đổi tiền mới, tiền lì xì "độc-lạ" xuất hiện dày đặc trên các mạng xã hội, các trang tìm kiếm. 

Chỉ cần gõ cụm từ "đổi tiền lẻ", "đổi tiền mới" lên thanh tìm kiếm của các trang mạng xã hội như: Facebook, Zalo hay trên Google..., ngay lập tức người dùng sẽ nhận về hàng nghìn bài viết công khai dịch vụ đổi tiền với những lời quảng cáo có cánh "loại gì cũng có, đủ tờ, nguyên seri, nguyên cọc, phí rẻ". Đặc biệt, không ít tài khoản trang mạng xã hội còn mạnh tay chi tiền chạy quảng cáo dịch vụ đổi tiền lẻ, tiền mới, nhận "đổ buôn" tiền nhằm thu hút nhiều người quan tâm, giao dịch.

Theo các quảng cáo này, mọi loại tiền đều có sẵn với mức phí đổi linh hoạt theo từng loại tiền và từng thời điểm, phục vụ giao hàng tận nơi, áp dụng cho cả khách hàng ở xa.

Nắm bắt được nhu cầu của người dân muốn đổi tiền mới, tiền in hình linh vật của năm, các đồng tiền nước ngoài may mắn, "độc-lạ"... để mừng tuổi ngày Tết, hầu hết các quảng cáo đều nhấn mạnh vào yếu tố "càng gần tết phí càng tăng" để thu hút người đổi tiền.

Theo tìm hiểu, phí đổi tiền được quảng cáo trên mạng dao động phổ biến từ 1-10% cho các mệnh giá, như tiền 50.000 đồng phí đổi từ 7%; tiền 100.000 đồng và 200.000 đồng phí từ 3-4%; các mệnh giá nhỏ 2.000 đồng, 5.000 đồng phí từ 10%; tiền 10.000 đồng, 20.000 đồng phí từ 15%... Đáng chú ý, các đồng tiền 500 đồng, 1.000 đồng có nơi còn thu phí đến 20%, tức đổi 1 triệu đồng chỉ nhận về 800.000 đồng.

Ngoài tiền VNĐ mới đủ mọi mệnh giá, các bài đăng trên còn rao bán một số loại tiền nước ngoài khác như các đồng 2 USD tượng trưng cho sự may mắn, đồng USD mạ vàng có in hình rồng, tờ tiền có những biểu tượng "Thuận buồm xuôi gió," "Mã đáo thành công"..., giá thường từ 200.000-360.000 đồng/tờ tùy theo số lượng.

Đặc điểm của hoạt động đổi tiền lẻ, tiền mới, tiền độc, lạ là thường giao dịch qua mạng. Người bán yêu cầu khách hàng chuyển khoản toàn bộ số tiền cần đổi cùng phí chênh lệch rồi mới giao tiền theo yêu cầu. Không ít người khi nhận về, cọc tiền bị rút ruột, lẫn tiền cũ, nát, thậm chí cả tiền giả.

Không chỉ bị lừa đảo, việc rao đổi tiền mới, tiền lẻ lấy phí còn là hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm quy định của Ngân hàng Nhà nước. Cụ thể, Nghị định 88/2019/NĐ-CP của Chính Phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng quy định phạt tiền từ 20 đến 40 triệu đồng đối với hành vi thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật.

Theo Thông tư số 25/2013/TT-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, chỉ những tổ chức được Nhà nước cho phép như: Ngân hàng Nhà nước, Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước, Sở giao dịch Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước mới được phép thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông cho tổ chức, cá nhân. Ngoài các đơn vị này, mọi hoạt động thu, đổi tiền của cá nhân, tổ chức khác đều là bất hợp pháp.

Mới đây, tại công điện 01/CĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng và chi nhánh Ngân hàng Nhà nước thực hiện tăng cường phối hợp kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động mua, bán ngoại tệ, vàng và thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật.

Tú Chi