Đổi mới khoa học giáo dục trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Phạm Quang Hưng cho rằng đây là dịp làm rõ sự gắn kết giữa nghiên cứu về người học, quá trình học tập và phát triển công nghệ giáo dục, góp phần thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Nhấn mạnh nhiệm vụ kế thừa và kết nối các kết quả nghiên cứu để phát triển tri thức khoa học giáo dục Việt Nam, Thứ trưởng cho rằng từ các công trình được chia sẻ, cần làm rõ những kết luận đã có cơ sở vững chắc, những điểm còn khác biệt và những câu hỏi cần nghiên cứu tiếp. Việc tổng hợp, đối chiếu các kết quả sẽ giúp hình thành hiểu biết có hệ thống và sâu sắc hơn về giáo dục Việt Nam.

Chương trình khoa học giáo dục quốc gia cần thúc đẩy sự tiếp nối từ nghiên cứu nền tảng đến kiểm chứng giải pháp và dự báo dài hạn, chú trọng trí tuệ nhân tạo và tương lai giáo dục. Để thực hiện định hướng này, các trường sư phạm, viện nghiên cứu cần phối hợp phát triển các nhóm nghiên cứu liên ngành, kết nối khoa học giáo dục với khoa học nhận thức, tâm lí học, khoa học dữ liệu và công nghệ.  

“Bộ GDDT rất cần kết quả nghiên cứu và ý kiến phản biện để các vụ, cục có thêm luận cứ khoa học trong tham mưu chính sách. Vì vậy, Bộ GDDT mong tăng cường trao đổi với các viện, trường, đưa những vấn đề từ thực tiễn nhà trường vào nghiên cứu, đồng thời kiểm chứng các kết quả trước khi vận dụng vào chính sách và thực tiễn giáo dục”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng Phạm Quang Hưng, mục tiêu phát triển phẩm chất, năng lực người học phải định hướng việc thiết kế, lựa chọn và sử dụng công nghệ. Các kết quả nghiên cứu cần được xem xét trong mối liên hệ với người học, chương trình, ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện nhà trường. Kinh nghiệm quốc tế cần được kiểm chứng trong thực tiễn Việt Nam, nhất là ở địa bàn khó khăn và với người học dân tộc thiểu số.

Thứ trưởng Phạm Quang Hưng cho biết, Bộ GDĐT ưu tiên xây dựng nền tảng dùng chung, tập trung nguồn lực, tránh đầu tư trùng lặp, bảo đảm tiết kiệm và hiệu quả. Nền tảng giáo dục thông minh quốc gia đang được xây dựng với gia sư AI và hệ thống thực ảo là hai thành phần cốt lõi, hỗ trợ người học tự học và thực hành.

Do đó, Bộ GDĐT mong các viện, trường cùng doanh nghiệp tham gia xác lập yêu cầu giáo dục và thử nghiệm các giải pháp, bảo đảm minh bạch, an toàn và có đánh giá độc lập. Kết quả nghiên cứu cần góp phần hoàn thiện các nguyên tắc, tiêu chí đánh giá công nghệ giáo dục, đồng thời giải quyết những vấn đề nảy sinh khi xây dựng, vận hành các nền tảng.

Bên cạnh đó, Bộ GDĐT đang hoàn thiện nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung. Nguồn dữ liệu đầy đủ, chính xác và được cập nhật thường xuyên sẽ cung cấp căn cứ thực tiễn để các nhà khoa học phân tích, nhận diện vấn đề và kiểm chứng các nhận định. Đây là cơ sở quan trọng để các nghiên cứu khoa học giáo dục phản ánh sát thực tiễn, nâng cao tính khách quan và độ tin cậy của các kết luận.

Triệu Lộc