Doanh nghiệp Việt tận dụng ưu đãi từ EVFTA, đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa sang Đức

Thương mại song phương tăng trưởng ấn tượng

Theo báo cáo từ Thương vụ Việt Nam tại Đức, trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 7 năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng 15,4% so với cùng kỳ năm 2024. Cụ thể:

Việt Nam xuất khẩu sang Đức đạt 5,5 tỷ USD, tăng 19,6%. Các nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng cao nhất bao gồm nông, thủy sản đạt 1,25 tỷ USD (tăng 69,2%) và chế biến, chế tạo đạt 3,74 tỷ USD (tăng 8,5%).

Cà phê chiếm tỷ trọng áp đảo trong nông sản với 870,7 triệu USD, tăng đến 101,9%. Các sản phẩm khác như thủy sản (121 triệu USD, tăng 10,3%), hạt điều (106,7 triệu USD, tăng 37%), hạt tiêu (82 triệu USD, tăng 43,3%) và rau quả (47 triệu USD, tăng 25%) cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể.

Trong nhóm hàng chế biến, chế tạo, máy tính và linh kiện đạt 647 triệu USD (tăng 23%), máy móc thiết bị đạt 815 triệu USD (tăng 11,4%), dệt may đạt 532,9 triệu USD (tăng 20,9%) và giày dép đạt 437,8 triệu USD (tăng 1,4%).

Việt Nam nhập khẩu từ Đức đạt 2,26 tỷ USD, tăng 6,4%. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là công nghệ cao và dược phẩm, với máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 834 triệu USD (tăng 12,2%), dược phẩm đạt 254 triệu USD (tăng 29,8%), và máy tính cùng linh kiện đạt 108,3 triệu USD (tăng 27,2%).

Tham tán Thương mại Việt Nam tại Đức, bà Đặng Thị Thanh Phương, nhận định rằng những con số này phản ánh mối quan hệ bổ trợ rõ rệt: Việt Nam xuất khẩu nông sản và sản phẩm chế tạo có lợi thế, trong khi Đức cung cấp công nghệ, máy móc và dược phẩm, giúp nâng cấp chuỗi giá trị sản xuất của Việt Nam.

EVFTA: "Cú hích" hội nhập và cơ hội FDI chất lượng cao

Hiệp định EVFTA, có hiệu lực từ ngày 1/8/2020, đã tạo ra một "cú hích" mạnh mẽ cho đầu tư và kinh doanh giữa hai bên. Theo EVFTA, EU cam kết xóa bỏ ngay 85,6% số dòng thuế, tương đương 70,3% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, và sẽ xóa bỏ 99,2% sau 7 năm. Ngược lại, Việt Nam cam kết xóa bỏ 48,5% số dòng thuế ngay khi hiệp định có hiệu lực và đạt 98,3% sau 10 năm.

Thực tế đã chứng minh EVFTA mang lại cơ hội lớn cho các ngành hàng chủ lực của Việt Nam. Xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU đã tăng 120% (từ 983 triệu USD năm 2020 lên 2,2 tỷ USD năm 2024), rau quả tăng 65,6% (từ 146 triệu USD lên 242 triệu USD) và giày dép tăng 52,4% (từ 3,7 tỷ USD lên 5,65 tỷ USD).

Bà Phương nhấn mạnh, đây là minh chứng cho việc tận dụng tốt ưu đãi EVFTA, đặc biệt khi các doanh nghiệp lớn tập trung nâng cao chất lượng, đáp ứng quy tắc xuất xứ và xây dựng thương hiệu bền vững.

EVFTA không chỉ thúc đẩy thương mại mà còn mở đường cho dòng FDI chất lượng cao. EU hiện là nhà đầu tư lớn thứ 5 tại Việt Nam, với vốn lũy kế trên 35 tỷ USD, tập trung vào công nghệ cao, năng lượng tái tạo, dược phẩm và logistics. Các dự án tiêu biểu như Lego (1 tỷ USD), Bosch (340 triệu USD) và BW Industrial (100 triệu USD) là minh chứng cho sức hấp dẫn của Việt Nam đối với các tập đoàn EU, trong đó Đức giữ vai trò quan trọng.

Thách thức và chiến lược "tư duy xanh" cho tương lai

Mặc dù có nhiều thành quả, vẫn còn không ít thách thức. Nhiều sản phẩm nông sản chế biến, hải sản, hàng gia dụng và sản phẩm giá trị gia tăng cao của Việt Nam chưa khai thác hết tiềm năng tại Đức. Nguyên nhân chủ yếu là do rào cản kỹ thuật khắt khe, yêu cầu về quy tắc xuất xứ phức tạp, cùng với cách tiếp cận thị trường truyền thống và thiếu chiến lược bài bản từ phía nhiều doanh nghiệp Việt Nam.

Tham tán Đặng Thị Thanh Phương cảnh báo: "Việt Nam đang có khoảng 7 năm đi trước các đối thủ cạnh tranh chưa có hiệp định thương mại tự do (FTA) với EU. Nếu không tận dụng tốt, chúng ta sẽ để mất lợi thế này vào tay các quốc gia khác".

Để tối đa hóa lợi thế EVFTA trong giai đoạn tới, khi hầu hết các dòng thuế sẽ giảm về 0%, doanh nghiệp Việt Nam cần: Đầu tư lâu dài, đổi mới cách thức tiếp cận đối tác và xây dựng các chiến lược tiếp thị hiện đại. 

Nghiêm túc chuẩn bị về tiêu chuẩn môi trường, tỷ lệ tái chế và khả năng phát thải thấp. Chiến lược dài hạn và tư duy "xanh" được xem là chìa khóa cho giai đoạn tới của EVFTA. Tận dụng hệ thống xúc tiến thương mại, kết nối từ Thương vụ và các hiệp hội ngành hàng. Chuẩn bị kịch bản ứng phó với biến động thị trường và xây dựng thương hiệu mạnh tại Đức.

Quan hệ thương mại Việt Nam - Đức đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ nhờ EVFTA, mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành lợi thế bền vững, đòi hỏi một chiến lược tiếp cận bài bản, tư duy xanh và sự quyết tâm cao độ từ các doanh nghiệp. Đức không chỉ là đối tác thương mại hàng đầu mà còn là "cửa ngõ vàng" giúp Việt Nam chinh phục toàn bộ thị trường EU. 

Minh Anh