Doanh nghiệp Việt cần chuyển mạnh từ tư duy bán hàng sang phát triển thị trường

Hiện nay, sản phẩm Việt Nam đã xuất hiện tại hơn 230 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó Hoa Kỳ là một trong những thị trường xuất khẩu trọng điểm hàng đầu. Tuy nhiên, những thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế cùng rào cản về tiêu chuẩn chất lượng, quy định pháp lý và truy xuất nguồn gốc đang đặt ra bài toán khắt khe cho doanh nghiệp.

Tại hội thảo “Thị trường Hoa Kỳ 2026: Cơ hội, thách thức và các giải pháp cho doanh nghiệp Việt Nam” diễn ra ngày 25/9 tại Hà Nội, ông Hoàng Quang Phòng – Phó Chủ tịch VCCI nhận định, Hoa Kỳ là thị trường có quy mô tiêu thụ lớn nhưng có yêu cầu rất cao về pháp lý và năng lực quản trị. Nếu chỉ dựa vào lợi thế giá rẻ hoặc chất lượng sản phẩm đơn thuần, doanh nghiệp sẽ khó đứng vững trước các biến động chuỗi cung ứng.

Ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, thị trường Hoa Kỳ tiếp tục mở ra cơ hội lớn cho nhiều nhóm hàng chủ lực từ máy móc, thiết bị đến dệt may. Dù vậy, hàm lượng giá trị gia tăng mà doanh nghiệp Việt giữ lại vẫn còn hạn chế. Việt Nam nằm trong nhóm các nước xuất khẩu hàng đầu thế giới về nông sản như gạo, cà phê, nhưng phần lớn sản phẩm vẫn xuất đi dưới dạng thô.

Việc gia tăng khối lượng hay kim ngạch chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp chiếm được vị thế tương xứng trong chuỗi giá trị. Do đó, bài toán đặt ra là phải nâng cao hàm lượng giá trị trong từng sản phẩm, chú trọng xây dựng thương hiệu quốc gia và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Để khai thác hiệu quả và an toàn tại thị trường Hoa Kỳ, ông An Thế Dũng – nguyên Tham tán Thương mại tại UK-US, nguyên Vụ trưởng, Chánh Văn phòng Ủy ban Quốc gia về Hợp tác Kinh tế Quốc tế (Bộ Công Thương) nhấn mạnh rằng khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, điều kiện hợp tác đã mở rộng đáng kể.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đặc biệt quản trị các rủi ro về chính sách, tập quán kinh doanh và tranh chấp thương mại. Đạt được sự minh bạch và niềm tin từ đối tác sở tại sẽ giúp doanh nghiệp nhận được sự hỗ trợ quan trọng khi đối mặt với rào cản thuế quan hay tranh chấp pháp lý.

Trong khi đó, luật sư Trần Quốc Bảo – Luật sư điều hành tại Pantheon Law lưu ý các doanh nghiệp cần chú trọng khâu rà soát hợp đồng chặt chẽ và chủ động nhận diện rủi ro trong suốt quá trình thực hiện giao dịch thương mại với các đối tác Hoa Kỳ.

Bà Hoàng Diệp Trúc – Tổng Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Citizen Pathway khuyến nghị doanh nghiệp không nên phụ thuộc vào một kênh xuất khẩu duy nhất. Thay vào đó, cần xây dựng kế hoạch dài hạn từ 3–5 năm và có sự chuẩn bị trước tối thiểu 12 tháng.

Doanh nghiệp có thể nghiên cứu xây dựng pháp nhân, tài khoản ngân hàng, văn phòng và đội ngũ quản lý tại Hoa Kỳ; đồng thời lựa chọn cấu trúc doanh nghiệp phù hợp với pháp luật sở tại. Đi cùng với đó là hàng loạt vấn đề phải được tính toán ngay từ đầu, từ thuế liên bang, thuế tiểu bang, loại hình doanh nghiệp, địa điểm thành lập, người đại diện đến quản lý từ xa, nguồn vốn và hệ thống kế toán.

Tùy điều kiện và chiến lược, doanh nghiệp có thể cân nhắc mở chi nhánh, thành lập công ty mới hoặc mua lại doanh nghiệp đang hoạt động tại Hoa Kỳ để tiếp quản và phát triển sản phẩm, thương hiệu.

Thị trường Hoa Kỳ vẫn là "mảnh đất hứa" chứa đựng nhiều dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, dư địa đó chỉ chuyển hóa thành giá trị thực khi doanh nghiệp Việt Nam kiên quyết từ bỏ tư duy xuất khẩu chuyến ngắn hạn để chuyển sang phát triển thị trường bền vững, nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tại hội thảo, VCCI và các cơ quan chức năng khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành, cung cấp thông tin chính sách và làm cầu nối hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng quy mô kinh doanh quốc tế.

Tú Anh