Điều chỉnh Chiến lược tài chính đến năm 2030, hướng tới tăng trưởng GDP "hai con số"

Tại quyết định mới, Chính phủ đã điều chỉnh theo hướng tăng các chỉ tiêu tài chính then chốt. Cụ thể, tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước (NSNN) giai đoạn 2026-2030 được nâng lên mức 18% GDP, tăng 1-2 điểm % so với mục tiêu trước đó. Tỷ trọng thu nội địa cũng được kỳ vọng đạt từ 87-88%.

Về cơ cấu chi ngân sách, chiến lược xác định mục tiêu chi đầu tư phát triển chiếm khoảng 40% tổng chi NSNN, trong khi chi thường xuyên giữ ở mức khoảng 51-52%. Đáng chú ý, để đáp ứng nhu cầu nguồn lực cho phát triển, mức bội chi ngân sách đến năm 2030 được điều chỉnh lên khoảng 5% GDP và trần nợ nước ngoài của quốc gia tăng lên mức 50% GDP.

Nhằm thực hiện mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên, Quyết định số 1119/QĐ-TTg bổ sung nhiều giải pháp quan trọng.

Trong đó, nhóm giải pháp thứ nhất là tập trung vào hoàn thiện thể chế phát triển, tháo gỡ các rào cản, điểm nghẽn để giải phóng sức sản xuất và khơi thông nguồn lực; thực hiện cuộc cách mạng về cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Cụ thể, xây dựng và hoàn thiện thể chế, pháp luật phù hợp để xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Đồng thời, khẩn trương tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; chuẩn hóa, số hóa toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục trên môi trường số, liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan; nghiên cứu, đề xuất cơ chế đặc thù để xử lý tài sản công là nhà, đất dôi dư (nếu cần thiết), không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí.

Quyết định số 1119/QĐ-TTg nêu rõ, phát triển kinh tế nhà nước hiệu quả, thật sự giữ vai trò chủ đạo trong việc bảo đảm ổn định vĩ mô, các cân đối lớn, định hướng chiến lược và dẫn dắt nền kinh tế.

Phát triển mạnh mẽ kinh tế tư nhân; triển khai đồng bộ, thực chất, hiệu quả các chính sách tại các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ về phát triển kinh tế tư nhân; tập trung đẩy mạnh các nhiệm vụ, giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính, tín dụng cho kinh tế tư nhân.

Thu hút có chọn lọc các dự án đầu tư nước ngoài; đổi mới chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài theo hướng chuyển từ trọng tâm ưu đãi thuế sang các chính sách ưu đãi khác, áp dụng ưu đãi sau - ưu đãi theo kết quả.

Cùng với đó, xây dựng mới các cơ chế, chính sách đột phá, vượt trội để huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực phát triển các mô hình kinh tế mới; phát triển các vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế, đặc khu kinh tế, đặc khu công nghệ, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm dữ liệu quốc gia; đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, điện hạt nhân, điện mặt trời, điện gió ngoài khơi...

Nhóm giải pháp thứ hai tập trung bảo đảm các yếu tố nền tảng cho tăng trưởng "hai con số" trong giai đoạn 2026-2030 và tăng trưởng nhanh, bền vững đến năm 2045.

Theo đó, Quyết định yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng gắn với kiểm soát lạm phát, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Đồng thời xây dựng chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, hiện đại hóa hệ thống thuế, nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước, chống thất thu, chuyển giá và gian lận thương mại.

Cùng với đó, công tác quản lý ngân sách tiếp tục được đổi mới theo hướng nâng cao hiệu quả thu - chi. Chính phủ yêu cầu tăng cường quản lý thu, chống thất thu, chuyển giá, gian lận thương mại; triệt để tiết kiệm chi, ưu tiên nguồn lực cho đầu tư phát triển, các nhiệm vụ quan trọng về quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội và các nhiệm vụ chiến lược.

Việc bố trí vốn cho các chương trình mục tiêu quốc gia phải bảo đảm hiệu quả, khả thi, tránh trùng lặp, phù hợp với tiến độ thực hiện, khả năng giải ngân và cân đối ngân sách nhà nước. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền để các cơ quan, đơn vị chủ động triển khai nhiệm vụ.

Trong quản lý tài sản công, các cơ quan, địa phương được yêu cầu tận dụng tối đa công năng sử dụng trụ sở hiện có, hạn chế xây dựng mới trung tâm hành chính, trụ sở làm việc khi chưa thực sự cần thiết, bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách và phòng, chống lãng phí.

Về quản lý nợ công, các cơ quan điều hành sẽ áp dụng linh hoạt các công cụ vay để giảm chi phí, phấn đấu đưa Việt Nam sớm nâng hạng tín nhiệm đầu tư. Thị trường cũng sẽ theo dõi chặt chẽ giá cả các mặt hàng thiết yếu để hạn chế tối đa tâm lý lạm phát trong nhân dân.

Cuối cùng, Việt Nam sẽ đẩy mạnh các giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu sang các quốc gia đối tác chiến lược toàn diện. Đồng thời, nguồn lực từ kiều hối và các nguồn tài trợ quốc tế cho chuyển đổi xanh sẽ được huy động tối đa để hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050.

Tú Anh