Diễn biến “lạ” của thị trường ô tô nhập khẩu

Nhập giảm, sản xuất tăng

Số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết: tháng 8, ước tính có 19.346 ô tô nguyên chiếc (CBU) được nhập khẩu, tương ứng với mức kim ngạch 450 triệu USD, sụt giảm đến 35,5% về lượng và giảm 24,6% về giá trị so với tháng trước.

Trong khi đó, có khoảng 47.000 ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước (CKD) được xuất xưởng trong tháng 8 vừa qua, tăng 5,9% so với tháng liền trước.

Diễn biến này được cho là “khá lạ” bởi thông thường, nhập khẩu vẫn luôn có tốc độ tăng cao hơn sản xuất lắp ráp.

Một trong những nguyên nhân khiến mặt hàng ô tô CBU nhập khẩu lao dốc là bởi tháng 8 rơi gần như trọn vẹn vào mùa Ngâu, tức tháng 7 âm lịch. Theo thông lệ hằng năm, đây thường là quãng thời gian thị trường ô tô Việt Nam giao dịch chậm lại, kể cả lượng xe nhập khẩu được tiến hành các thủ tục thông quan.

Bên cạnh đó, quý 3 hàng năm cũng thường được xem là vùng trũng của thị trường ô tô trước khi bước vào mùa mua sắm cuối năm. Một nguyên nhân nữa là sau giai đoạn bùng nổ đầu năm, thị trường ô tô nhập khẩu dường như cũng đã chuẩn bị đủ nguồn cung cho nhu cầu của người tiêu dùng các tháng cuối năm cho đến trước Tết nguyên đán.

Trong khi đó, ô tô CKD duy trì đà tăng trưởng ổn định nhờ kế hoạch sản xuất, kinh doanh mang tính dài hơi hơn của các nhà sản xuất ô tô trong nước, đặc biệt là nhu cầu xe bàn giao đến tay khách hàng của VinFast vẫn đang tăng rất mạnh.

Tuy nhiên đây chỉ là kết quả của 1 tháng. Đánh giá của các chuyên gia cho rằng: Đợt sụt giảm của mặt hàng ô tô nhập khẩu tháng 8 chỉ mang tính chất mùa vụ, đồng thời chịu ảnh hưởng bởi những biến động thực tế trên thị trường. Bởi nếu so với cùng kỳ năm ngoái, mặt hàng ô tô CBU hoàn tất thủ tục thông quan vẫn cao hơn 19,2% về lượng và +24,4% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Indonesia và Trung Quốc “chiếm ngôi” Thái Lan

Bỏ xa Thái Lan, kim ngạch nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ Indonesia lũy kế 8 tháng năm 2026 chính thức vượt ngưỡng 1 tỷ USD, chỉ còn thấp hơn các loại xe Trung Quốc. Đây được xem là một điểm đáng chú ý nữa trong hoạt động thương mại nhập khẩu ô tô của Việt Nam.

8 tháng qua, tổng cộng có 70.366 ô tô CBU được nhập khẩu từ Indonesia, tương ứng với mức kim ngạch hơn 1,011 tỷ USD, tăng 35,4% về số lượng và tăng 37,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc thậm chí còn tăng mạnh hơn và cũng phá kỷ lục trong lịch sử.

Theo số liệu của Cục Hải quan, có tổng cộng 44.335 ô tô nguyên chiếc được nhập khẩu từ Trung Quốc trong 8 tháng năm 2026, tăng đến 45,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này từ láng giềng tỷ dân cũng đã đạt hơn 1,567 tỷ USD, tăng 58,8%. Đây là số lượng và kim ngạch nhập khẩu ô tô từ Trung Quốc cao nhất từ trước tới nay khi xét trong kỳ thống kê lũy kế 8 tháng hằng năm.

Trái ngược với Indonesia và Trung Quốc, ô tô nhập khẩu từ Thái Lan, vốn từng là thị trường nhập khẩu ô tô lớn nhất của Việt Nam lại đang sụt giảm. Thống kê cho thấy chỉ có 44.411 ô tô xuất xứ từ Thái Lan hoàn tất thủ tục nhập khẩu sau 8 tháng, đạt tổng kim ngạch xấp xỉ 923 triệu USD, giảm 6,2% về lượng và giảm nhẹ 1,3% về giá trị so với cùng kỳ 2025.

Thống kê từ Cục Hải quan cũng cho thấy một số xuất xứ ô tô nhập khẩu khá đặc biệt. Cụ thể là trong năm nay đã ghi nhận số liệu thống kê về ô tô nhập khẩu từ các thị trường như Áo, Canada và Pháp, qua đó nâng tổng số thị trường mà Việt Nam nhập khẩu mặt hàng ô tô CBU lên con số 13. Trước đây Việt Nam cũng đã từng nhập khẩu ô tô từ các thị trường này nhưng có sự ngắt quãng trong khoảng thời gian năm 2024 và 2025.

Bên cạnh đó, hai năm gần đây Việt Nam cũng trở lại nhập khẩu ô tô từ Ấn Độ. Lũy kế 8 tháng đã có 595 ô tô CBU từ Ấn Độ được hoàn tất thủ tục thông quan, đạt tổng kim ngạch gần 4,82 triệu USD, tăng đột biến đến 29.650% về lượng và tăng hơn 9.245% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Ô tô nhập khẩu từ Áo cũng tăng rất mạnh nếu chỉ xét về tỷ lệ tăng trưởng. Cụ thể, chỉ có 17 xe nhập khẩu từ Áo sau 8 tháng, tương ứng mức kim ngạch gần 2,8 triệu USD, tăng đến 750% về lượng và tăng 882% về giá trị.

Các loại ô tô nhập khẩu từ Đức cũng tăng đột biến khi đạt 680 chiếc và xấp xỉ 40 triệu USD, tăng 97,1% về lượng và tăng 83,6% về giá trị. Ô tô nhập khẩu từ Mỹ cũng tăng đến 121,5% về lượng và tăng 284,5% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái, đạt lần lượt 443 chiếc và xấp xỉ 36 triệu USD trong 8 tháng năm 2026.

Nhìn vào bức tranh thị trường ô tô Việt Nam kể từ đầu năm đến nay có thể thấy lượng xe được tiêu thụ đang rất lớn. Dù thị trường bị đánh giá là khó khăn, song nhờ chính sách kích cầu mạnh tay của hầu hết các hãng xe, sức mua ô tô trên thị trường cũng đã được đẩy lên cao.

Một điểm đáng lưu ý nữa đó là sự đổ bộ dồn dập của các thương hiệu xe Trung Quốc vào Việt Nam. Ngoài 11 thương hiệu lớn đã hiện diện tại Việt Nam, dự kiến trong thời gian ngắn tới sẽ tiếp tục có thêm hàng loạt các thương hiệu ô tô Trung Quốc tiếp tục đặt chân vào thị trường Việt Nam như: Zeekr, Li Auto và Forthing, Icaur, DFSK, Changan, Deepal…

Hà Phương