Điện Biên: Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng góp phần quản lý bảo vệ rừng bền vững

Chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng cho người dân.

Thời gian qua, chính sách chi trả DVMTR trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã và đang từng bước đi vào cuộc sống, đạt hiệu quả trong việc huy động các nguồn lực tài chính ổn định, góp phần cải thiện sinh kế cho người dân tham gia giữ rừng, phục vụ công tác bảo vệ, phát triển và quản lý rừng bền vững. Chính sách đã làm thay đổi nhận thức của người dân về bảo vệ rừng. Đồng thời, giúp bà con tăng thêm nguồn thu nhập từ DVMTR, qua đó tạo động lực để bà con gắn bó, bảo vệ rừng, nâng cao tỷ lệ che phủ rừng, bảo vệ diện tích rừng tái sinh.

Theo thống kê, tổng diện tích rừng trên địa bàn tỉnh Điện Biên là 429.820,41 ha (theo số liệu công bố hiện trạng rừng toàn quốc năm 2024), trong đó, diện tích rừng cung ứng DVMTR là 412.109,48 ha. Trong năm 2024, toàn tỉnh đã có 5.024 chủ rừng được hưởng lợi trực tiếp từ chính sách này, với tổng số tiền chi trả đạt trên 211 tỷ đồng.

Để chi trả DVMTR đi vào chiều sâu và phát huy tối đa hiệu quả, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các quy định chi tiết, đồng thời thường xuyên rà soát, bổ sung các quy chế, quy định cho phù hợp với luật pháp hiện hành và đặc thù của địa phương. Công tác cải cách thủ tục hành chính cũng được chú trọng, hướng đến sự công khai, minh bạch, đơn giản và thuận tiện, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục liên quan. Việc cấp sổ tay chi trả và hướng dẫn ghi chép cụ thể đã giúp các chủ rừng dễ dàng theo dõi và quản lý nguồn thu của mình một cách hiệu quả.

Đồng thời, chính sách chi trả DVMTR đã làm giảm rất nhiều tình trạng phá rừng trái phép, tình trạng khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép trên diện tích rừng và đất rừng đã giao cho cộng đồng bảo vệ. Hiệu quả của công tác quản lý, bảo vệ rừng của người dân trên diện tích rừng được giao ngày càng tốt hơn, tài nguyên rừng đã được bảo vệ, phát triển tốt.

Với nguồn kinh phí chi trả DVMTR sẽ góp phần bổ sung thêm thu nhập cho người làm nghề rừng. Đồng thời, khuyến khích người dân nhận khoán tham gia bảo vệ rừng tốt hơn, hạn chế tình trạng phá rừng và lấn chiếm đất rừng, khai thác lâm sản trái phép. Môi trường rừng từng bước được cải thiện, tăng khả năng phòng hộ, điều tiết và duy trì nguồn nước cho các cơ sở sử dụng DVMTR.

Cán bộ Quỹ bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Điện Biên tập huấn kiến thức, nâng cao năng lực cho các chủ rừng trên địa bàn huyện Mường Nhé.

Bên cạnh đó, Quỹ còn tăng cường phối hợp với các ngân hàng trên địa bàn tỉnh hỗ trợ các chủ rừng mở tài khoản Ngân hàng để nhận tiền chi trả DVMTR trên địa bàn tỉnh, tính từ đầu năm đến ngày 05/5/2025 đã mở thêm 47 chủ rừng. Tổng số chủ rừng đã mở là 5.271/7.906 chủ rừng, đạt 67%.

Công tác rà soát, xác định chính xác diện tích rừng có cung ứng DVMTR luôn được Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đặc biệt quan tâm. Sự phối hợp chặt chẽ với UBND các xã, phường, thị trấn và Hạt Kiểm lâm trong việc xác nhận diện tích, cập nhật thông tin đã đảm bảo tính chính xác trong quá trình chi trả.

Tháng 4/2025, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đã tổ chức thành công chuỗi lớp tập huấn nâng cao năng lực cho các chủ rừng là cộng đồng thôn, bản trên địa bàn 2 huyện: Nậm Pồ và Mường Nhé. Tại huyện Nậm Pồ, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng đã tổ chức 6 lớp tập huấn với sự tham gia của 147 học viên. Tại huyện Mường Nhé, Quỹ tổ chức 5 lớp tập huấn, thu hút 137 học viên; đều là thành viên Ban quản lý rừng cộng đồng thôn, bản.

Không chỉ dừng lại ở việc chi trả, Quỹ còn triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền đa dạng và sáng tạo nhằm nâng cao nhận thức của người dân về chính sách DVMTR, giáo dục ý thức bảo vệ rừng và lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường sống đến mọi tầng lớp nhân dân. Các lớp tập huấn cho cán bộ chuyên môn cấp huyện, Hạt Kiểm lâm và đại diện UBND các xã về xây dựng phương án quản lý rừng bền vững, quy chế sử dụng tiền DVMTR đúng mục đích cũng được tổ chức thường xuyên.

Có thể thấy, chính sách chi trả DVMTR đã mang lại hiệu quả rõ nét trong công tác quản lý, bảo vệ rừng ở Điện Biên. Màu xanh trên những cánh rừng ngày càng nhân rộng. Việc triển khai hiệu quả chính sách chi trả DVMTR đã làm thay đổi nhận thức của Nhân dân trong công tác quản lý, bảo vệ rừng, từng bước tạo lập sinh kế, tăng thêm thu nhập và ổn định cuộc sống.

Văn Sang