Đề xuất người lao động được rút bảo hiểm xã hội một lần sau 3 tháng nghỉ việc

Tại dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi mới nhất đang đưa ra 2 phương án về bảo hiểm xã hội một lần của người lao động, trong đó phương án 1 giữ nguyên như quy định hiện hành của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và Nghị quyết số 93/2015/QH13 của Quốc hội.

Phương án 2 quy định: “Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm mà người lao động có yêu cầu, thì được giải quyết một phần, nhưng tối đa không quá 50% tổng thời gian đã đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Thời gian đóng bảo hiểm xã hội còn lại được bảo lưu, ghi nhận trên sổ bảo hiểm xã hội để người lao động tiếp tục tham gia và hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.

Ngoài ra, với cả 2 phương án đều áp dụng điều kiện “Sau 12 tháng không thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, không tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện”.

Góp ý dự thảo, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho rằng, thực chất của điều kiện trên là chấm dứt hợp đồng lao động và không tham gia vào quan hệ lao động mới cho người lao động hưởng bảo hiểm xã hội một lần, như vậy là không phù hợp với mục đích và bản chất của bảo hiểm xã hội một lần.

Bởi vì bảo hiểm xã hội một lần là nhằm đáp ứng linh hoạt nhu cầu cấp bách của một bộ phận người lao động mất việc làm, cuộc sống còn gặp nhiều khó khăn, để đảm bảo duy trì cuộc sống. Tình trạng “bán non sổ bảo hiểm xã hội” cũng như tín dụng đen vừa qua cũng xuất phát từ quy định trên. Vì vậy, cơ quan này đề nghị xem xét để giảm điều kiện về thời gian từ 12 tháng xuống mức khoảng 3 tháng.

Theo số liệu thống kê của BHXH Việt Nam, trong giai đoạn 2016 - 2021, cả nước có hơn 4 triệu người lao động đề nghị và được giải quyết hưởng BHXH một lần. Như vậy, bình quân mỗi năm có gần 700.000 người hưởng BHXH một lần, số lượng năm sau luôn cao hơn năm trước, với tốc độ tăng trung bình mỗi năm khoảng 11,6%.

Số liệu thống kê cho thấy, những người hưởng chế độ bảo hiểm xã hội một lần tập trung ở độ tuổi từ 20 đến 40, chiếm 77,5% số lượt người hưởng. Hầu hết lao động trẻ quan tâm nhiều đến nhu cầu trước mắt hơn là nhu cầu hưởng lương hưu khi về già.

Trên thế giới, hiện chỉ một số ít quốc gia cho phép người lao động hưởng bảo hiểm xã hội một lần, nhưng với điều kiện phải hết tuổi lao động và không đủ điều kiện nhận lương hưu, như Trung Quốc, Ai Cập, Indonesia, Lào, Pakistan. Các quốc gia này cũng quy định điều kiện hưởng lương hưu chỉ 10 hoặc 15 năm đóng bảo hiểm xã hội, không kéo dài 20 năm như Việt Nam.

Thanh Mai (t/h)