Đề xuất đánh thuế thu nhập cá nhân từ lợi nhuận chuyển nhượng bất động sản theo thời gian thực

Tại dự thảo Tờ trình đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), Bộ Tài chính cho biết, chính sách thuế thu nhập cá nhân hiện hành của nước ta không phân biệt theo thời gian nắm giữ bất động sản của người chuyển nhượng.

Trong khi đó, nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ bất động sản, một số quốc gia trên thế giới đã sử dụng các công cụ thuế để tăng chi phí cho hành vi đầu cơ và giảm sức hấp dẫn của việc đầu cơ bất động sản trong nền kinh tế, trong đó có thuế thu nhập cá nhân.

Như tại Singapore, đất mua đi, bán lại trong năm đầu tiên bị đánh thuế 100% trên giá trị chênh lệch mua, bán. Sau 2 năm, mức thuế suất là 50%, sau 3 năm là 25%. Tại Đài Loan (Trung Quốc), giao dịch bất động sản thực hiện trong 2 năm đầu sau khi mua áp dụng thuế suất là 45%, thực hiện trong 2-5 năm thuế suất là 35%, trong 5-10 năm thuế suất 20% và thực hiện sau 10 năm mức thuế suất là 15%.

Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất đánh thuế thu nhập cá nhân từ lợi nhuận chuyển nhượng nhà đất theo thời gian sở hữu để tránh tình trạng đầu cơ, bong bóng bất động sản và hiện đang nhận được rất nhiều sự quan tâm.

GS. Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi trường nhận định, việc đánh thuế bất động sản theo thời gian sở hữu đã được nhiều nước áp dụng và đạt được thành công.

Việc đánh thuế theo thời gian sở hữu sẽ giúp "hạ nhiệt" thị trường bất động sản, hạn chế tình trạng đầu cơ và bong bóng bất động sản. Theo đó, việc đánh thuế cao đối với các cá nhân sở hữu bất động sản trong thời gian ngắn sẽ làm giảm tính thanh khoản của các hoạt động mua bán bất động sản với mục đích thương mại. Mặt khác, tính thanh khoản của việc mua bán bất động sản với mục đích ở thực tăng cao, qua đó, giúp thị trường bất động sản phát triển ổn định, mất đi giá trị ảo do các hoạt động đầu cơ gây ra.

Theo ông Nguyễn Văn Đính, phó chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam, cho rằng có thu nhập tức là bán có lãi mới phải nộp thuế mới đảm bảo công bằng với người dân. Thuế được tính trên chênh lệch giá bán và giá mua hay giá bán trừ đi giá mua, sau đó trừ các chi phí phát sinh như lãi vay ngân hàng. 

Nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ BĐS, nhiều quốc gia cũng chỉ đánh thuế đối với lợi nhuận thu được từ giao dịch BĐS. "Rõ ràng là có lãi mới phải nộp thuế. Đó là nguyên tắc tính thuế. Khi đó, nếu bán ngay trong vài ba tháng đầu sau khi mua sẽ áp thuế suất cao trên lợi nhuận mà người bán thu được. Nếu 3 - 5 - 7 năm sau mới bán, mức thuế sẽ thấp hơn", ông Đính nói.

Tuy nhiên, theo TS Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế, cho rằng việc áp thuế suất càng cao khi thời gian nắm giữ càng ngắn, về lý thuyết, có thể góp phần hạn chế được tình trạng đầu cơ, "lướt sóng" BĐS. "Nhưng giải pháp này sẽ được thực thi như thế nào? Cơ quan quản lý có dữ liệu, giám sát được chính xác giá mua và giá bán?..."

Ông Ánh cũng cho rằng thị trường BDS năng động là nhờ có hoạt động đầu cơ. Do đó cần ứng xử với đầu cơ BĐS theo đúng tính chất, vai trò của nó và cần có giải pháp giúp cho thị trường này phát triển lành mạnh chứ không chỉ quan tâm đến nguồn thu.

Đỗ Khuyến (T/h)