Đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Đây là bước đi chiến lược thể chế hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị, hướng tới tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn thể chế, đồng thời kích hoạt làn sóng đầu tư quy mô lớn vào hạ tầng và dịch vụ du lịch chất lượng cao.

Bốn điểm nghẽn cản trở du lịch Việt bứt phá

Theo đánh giá của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thực tiễn phát triển du lịch thời gian qua đã bộc lộ bốn nhóm hạn chế lớn cần sớm có giải pháp khắc phục:

Một là, chính sách ưu đãi đầu tư, thuế đối với các dự án hội nghị, triển lãm, văn hóa, nghệ thuật, thể thao, giải trí, chăm sóc sức khỏe và du lịch đêm chưa thực sự phù hợp với đặc thù về vốn đầu tư, thời gian thu hồi vốn và mức độ lan tỏa; chưa tạo động lực đủ mạnh để cải tạo, nâng cấp cơ sở hiện có, trong khi vẫn có xu hướng tập trung mở rộng quy mô lưu trú.

Hai là, nhu cầu của nhóm khách nghỉ dưỡng dài ngày, người làm việc từ xa ngày càng đa dạng nhưng chưa có cơ chế pháp lý và chính sách phù hợp, dẫn đến khó khăn trong quản lý cư trú, lao động, thuế và cung ứng dịch vụ cho nhóm khách này.

Ba là, doanh nghiệp du lịch còn gặp khó khăn trong đầu tư thường xuyên cho đào tạo nghề, ngoại ngữ, kỹ năng số, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường quốc tế; cơ chế hỗ trợ, khuyến khích chưa gắn đầy đủ với chi phí thực tế và kết quả đầu tư vào năng lực cạnh tranh.

Bốn là, sự tham gia của cộng đồng, hợp tác xã, hộ kinh doanh vào cung cấp các sản phẩm trải nghiệm tại làng nghề, vùng nông nghiệp, điểm đến văn hóa còn hạn chế do thiếu cơ chế phù hợp với quy mô hoạt động, đồng thời chưa làm rõ đầy đủ trách nhiệm về an toàn, bảo hiểm, hoàn tiền và trách nhiệm của các nền tảng cung cấp dịch vụ.

Mục tiêu chiến lược đến năm 2030

Trong bối cảnh đó, việc ban hành Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam để thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng theo Nghị quyết số 26-NQ/TW là hết sức cần thiết. Nghị quyết không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn, khắc phục những hạn chế, bất cập của hệ thống pháp luật hiện hành, mà còn có một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển du lịch Việt Nam. 

Để khắc phục các bất cập trên và tạo đà cho du lịch bứt phá, dự thảo Nghị quyết đề xuất hệ thống mục tiêu chiến lược cụ thể đến năm 2030: Phát triển mạnh 3 cực tăng trưởng Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng; 10 trung tâm du lịch trọng điểm; 20 khu du lịch quốc gia; 15 tập đoàn, tổng công ty có thương hiệu mạnh, sức cạnh tranh quốc tế; bảo đảm khoảng 1,5 triệu buồng lưu trú, 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.

Dự thảo lựa chọn đề xuất bốn cơ chế có quan hệ bổ trợ: thúc đẩy các dự án tạo động lực phát triển du lịch; đào tạo, thương hiệu tạo năng lực cạnh tranh; phát triển các mô hình kinh doanh mới; ưu tiên hỗ trợ phát triển hạ tầng dịch vụ du lịch.

Điều kiện để dự án du lịch hưởng ưu đãi

Dự thảo nêu rõ để được hưởng ưu đãi, dự án đáp ứng đầy đủ các điều kiện dưới đây:

Đầu tư tại địa bàn quy định; có đầy đủ hồ sơ về đầu tư, đất đai, xây dựng và chấp thuận chuyên ngành khác theo quy định của pháp luật và hình thành tổ hợp du lịch - văn hóa, thể thao, giải trí, mua sắm; tổ hợp kinh tế đêm; hạ tầng du lịch quy mô lớn.

Tạo ra sản phẩm du lịch mới hoặc đầu tư nâng cấp làm tăng ít nhất 20% năng lực cung ứng sản phẩm chính so với bình quân năm liền trước (tính theo thiết kế, công suất, số suất phục vụ, không tính việc sửa chữa thường xuyên hay tăng giá bán).

Dự án đầu tư mới phải tạo ít nhất 300 việc làm trực tiếp thường xuyên; dự án mở rộng phải tạo thêm ít nhất 100 việc làm trực tiếp thường xuyên so với bình quân năm trước, hoàn thành chậm nhất vào cuối năm hoạt động thứ ba (xác định qua hợp đồng lao động và dữ liệu bảo hiểm xã hội).

Chậm nhất từ năm hoạt động thứ ba, doanh thu từ sản phẩm mới phải chiếm ít nhất 30% tổng doanh thu của phần dự án đề nghị ưu đãi và được hạch toán riêng. 

Có phương án đào tạo nhân lực, tiết kiệm tài nguyên, giảm chất thải, bảo vệ môi trường, thực hiện quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm quyền tiếp cận hợp pháp của cộng đồng.

Các dự án kinh doanh casino, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược và sân golf không thuộc đối tượng áp dụng chính sách ưu đãi này.

Ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp có dự án đáp ứng điều kiện nêu trên được áp dụng Khoản 3, Khoản 4 Điều 17 Luật Đầu tư. Thuế suất TNDN 10% trong 10 năm áp dụng cho phần thu nhập từ hoạt động đủ điều kiện, tính liên tục từ năm đầu tiên dự án có doanh thu.

Giảm 50% số thuế phải nộp khác ngoài thuế TNDN trong 5 năm đầu tiên (tính từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế, hoặc từ năm thứ tư kể từ khi có doanh thu nếu 3 năm đầu không có thu nhập chịu thuế).

Đối với dự án đang hoạt động, ưu đãi cho phần đầu tư mở rộng: Áp dụng cho thu nhập của phần đầu tư mở rộng được xác nhận. Nếu không hạch toán riêng được, thu nhập sẽ được phân bổ theo tỷ lệ nguyên giá tài sản cố định tăng thêm. Chính sách áp dụng cả với phần đầu tư mở rộng chấp thuận trước ngày 01/03/2026 nếu chưa đưa vào kinh doanh trước ngày Nghị quyết có hiệu lực.

Doanh nghiệp có thể lựa chọn áp dụng ưu đãi theo Nghị quyết này hoặc cơ chế ưu đãi khác, bảo đảm không miễn nghĩa vụ thuế TNDN bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ thẩm định và cấp xác nhận dự án đủ điều kiện trên cơ sở đánh giá của cơ quan chuyên môn du lịch phối hợp với cơ quan tài chính, thuế và các đơn vị liên quan.

Hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực và quảng bá thương hiệu quốc tế

Dự thảo Nghị quyết còn đưa ra cơ chế tài chính linh hoạt giúp doanh nghiệp du lịch chủ động nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng thương hiệu quốc tế:

Tính 150% chi phí đào tạo được trừ: Doanh nghiệp du lịch mở cơ sở đào tạo mới và đào tạo tối thiểu 500 học viên/năm sẽ được tính 150% khoản chi thực tế cho đào tạo vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN trong 5 năm đầu (phần tăng thêm 50% không phải vốn ngân sách cấp).

Trừ bổ sung chi phí phát triển thị trường: Doanh nghiệp được tính tăng thêm chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế đối với các hoạt động: Đào tạo, bồi dưỡng lại người lao động trong ngành du lịch. Đăng ký, bảo hộ nhãn hiệu, tên thương mại và quyền sở hữu trí tuệ tại thị trường nước ngoài gắn với sản phẩm du lịch Việt Nam. Chi phí bảo vệ quyền hợp pháp tại thị trường quốc tế. Nghiên cứu thị trường, tham gia hội chợ chuyên ngành, xúc tiến trực tiếp và các chiến dịch tiếp thị quốc tế nhằm thu hút khách du lịch đến Việt Nam.

Dự thảo Nghị quyết hiện đang được lấy ý kiến rộng rãi trước khi trình Quốc hội xem xét. Khi được ban hành, Nghị quyết hứa hẹn sẽ giải tỏa các điểm nghẽn pháp lý, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, kích thích nguồn lực xã hội hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế cho du lịch Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Xem toàn văn Nội dung Dự thảo: Tại đây!

Tú Linh