Đề xuất 5 nhóm chính sách chống thất thu thuế đối với kinh doanh thương mại điện tử

Tại cuộc họp Hội đồng thẩm định chính sách Luật Thương mại điện tử diễn ra ngày 6/5, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) Lê Hoàng Oanh cho biết, mục đích xây dựng chính sách nhằm hoàn thiện chính sách, pháp luật về thương mại điện tử theo hướng khuyến khích sáng tạo trong việc xây dựng và thực thi quy định, bảo đảm tính ổn định, thống nhất, đồng bộ, minh bạch, khả thi; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng; tạo động lực cho cạnh tranh và phát triển sáng tạo của doanh nghiệp…

Đề xuất 5 nhóm chính sách về thương mại điện tử để chống thất thu thuế

Theo bà Lê Hoàng Oanh, trên cơ sở đánh giá thực tiễn thi hành, Bộ Công Thương xác định 5 chính sách lớn để chống thất thu thuế. Trong đó, chính sách 1 là xử lý khoảng trống về các khái niệm trong quy định của pháp luật hiện hành. Điều này nhằm tạo khung pháp lý rõ ràng, minh bạch, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp, thúc đẩy sự phát triển của thị trường thương mại điện tử.

Chính sách 2 quy định rõ quyền và trách nhiệm của các bên liên quan đến hoạt động thương mại điện tử, nhất là trách nhiệm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và chống thất thu thuế.

Theo Bộ Công Thương, bên cạnh những mô hình hoạt động thương mại điện tử đã được quy định, một số mô hình hoạt động thương mại điện tử mới đã phát sinh như hoạt động thương mại điện tử trên mạng xã hội, hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới, hoạt động thương mại điện tử của nhà đầu tư nước ngoài, mua sắm qua livestream với sự tham gia của những người nổi tiếng, có ảnh hưởng trên mạng xã hội, nhóm mặt hàng kinh doanh có điều kiện như rượu, mỹ phẩm, dược phẩm nhưng được tư vấn bởi người không có chuyên môn…

Bên cạnh đó, các trách nhiệm của chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử, các nền tảng số thương mại điện tử chưa được quy định chưa đầy đủ, chưa đáp ứng quy định về quản lý và sự phát triển của xã hội.

Cùng với sự phát triển của công nghệ, dự kiến trong tương lai sẽ tiếp tục có thêm những mô hình hoạt động thương mại điện tử xuất hiện mới. Với những quy định hiện tại, pháp luật chưa đủ linh hoạt để thích ứng với tốc độ thay đổi nhanh chóng của thị trường và công nghệ.

Do đó, khi các hoạt động thương mại điện tử được quản lý chặt chẽ theo luật, người tiêu dùng sẽ cảm thấy an tâm hơn khi mua sắm trực tuyến, từ đó gia tăng nhu cầu tiêu dùng, thúc đẩy kinh tế. Đồng thời, việc quy định cụ thể trách nhiệm của người bán, các nền tảng thương mại điện tử, quyền khiếu nại và phương thức giải quyết tranh chấp giúp bảo vệ người tiêu dùng khỏi các hành vi lừa đảo, hàng giả, hàng kém chất lượng…

Theo Dự thảo Luật, chính sách 3 là thể chế hóa và khuyến khích phát triển các dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử cũng như trách nhiệm của các chủ thể liên quan. Chính sách 4 là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về giao kết hợp đồng và chứng thực hợp đồng điện tử. Chính sách 5 là khuyến khích thương mại điện tử phát triển bền vững.

Dự án Luật Thương mại điện tử được các bộ ngành đánh giá cao

Cũng tại cuộc họp, ông Phạm Đình Thưởng, Hiệp hội Thương mại điện tử cho biết hoạt động bán hàng trên các nền tảng mạng xã hội, livestream bán hàng, các hoạt động kinh doanh của cá nhân ngày càng phát triển; các hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới cũng ngày càng phát triển. Do đó, cần phải có các quy định quản lý, điều chỉnh các hoạt động trên.

Đồng thời, cần tăng cường quản lý Nhà nước đối với các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử; tăng cường quản lý đảm bảo 2 mục tiêu là thu thuế và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Bên cạnh đó, cần lưu tâm tới 2 yếu tố là thông tin quảng cáo và hàng giả hàng nhái vi phạm sở hữu trí tuệ bởi đang có khoảng trống giữa bán hàng và quảng cáo.

Bên cạnh đó, ông Thưởng đề xuất cần thiết kế chính sách cụ thể nhằm phát triển thương mại điện tử bền vững; bổ sung vấn đề cải cách thủ tục hành chính; có chính sách để khuyến khích xuất khẩu thông qua hoạt động thương mại điện tử, trong đó nghiên cứu để đưa ra chính sách cho các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới của Việt Nam.

Tương tự, phía Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề nghị cần bổ sung chính sách để bảo đảm bình đẳng cho các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trách nhiệm của chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử xuyên biên giới; cắt giảm các thủ tục hành chính, tăng cường hậu kiểm.

Bày tỏ sự đồng tình với sự cần thiết xây dựng chính sách bởi hiện nay, đại diện Vụ Pháp chế (Bộ Nội vụ) đánh giá cao sự tiếp thu góp ý của Bộ Công Thương, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo gia cố thêm quy định liên quan đến phân cấp, phân quyền. Bộ Nội vụ đánh giá, hồ sơ Bộ Công Thương làm rất công phu, kỳ công, đủ điều kiện trình Chính phủ.

Hồ sơ xây dựng Luật Thương mại điện tử của Bộ Công Thương cũng được Bộ Tư pháp đánh giá cao, đặc biệt là về sự phù hợp của chính sách với chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Bộ Tư pháp đề nghị bổ sung thêm Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.

Đặc biệt, phải thể hiện được các chính sách này nhằm mục đích phát triển, thúc đẩy trách nhiệm của chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử nói riêng, trong đó có kinh tế tư nhân nói chung. Cùng với đó, rà soát lại sự phù hợp với chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là vấn đề cắt giảm thủ tục hành chính và phân cấp, phân quyền...

Tuấn Kiệt