Đẩy nhanh chuyển đổi số và xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa

Ngày 25/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam chủ trì phiên họp Thường trực Ban Chỉ đạo.

Tại phiên họp, các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận, đóng góp ý kiến nhằm đánh giá toàn diện tình hình, kết quả 9 tháng đầu năm 2026 triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị; các kết luận, chỉ đạo của Trung ương, đặc biệt là những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại phiên họp Ban Chỉ đạo Trung ương lần thứ 2, ngày 13/7/2026; đồng thời rà soát công tác chuẩn bị hai sự kiện chính trị-văn hóa quan trọng dịp cuối năm là Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ tư và "Ngày Văn hóa Việt Nam" (24/11).

Phát biểu kết luận, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị, tiếp tục nghiên cứu, quán triệt sâu sắc những tư tưởng chỉ đạo chiến lược, rất quan trọng và phù hợp với nền văn hóa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Theo đó, cần chuyển từ tư duy coi văn hóa là một lĩnh vực phát triển sang xác lập văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là trụ cột của phát triển, động lực tăng trưởng mới, hiện diện trong mọi quyết sách về kinh tế, chính trị, giáo dục, khoa học, công nghệ, quốc phòng, an ninh, đối ngoại và quản trị quốc gia; chuyển từ không gian văn hóa truyền thống sang phát triển văn hóa trong cả không gian thực và không gian số; chuyển từ tư duy bảo tồn là chủ yếu sang kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn và sáng tạo.

Lưu ý việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW cần được đặt trong tổng thể thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng chí Thường trực Ban Bí thư định hướng một số nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện trong thời gian tới.

Theo đó, tiếp tục rà soát, tổ chức thực hiện đồng bộ, thống nhất Nghị quyết số 80-NQ/TW với các nghị quyết, kết luận, chủ trương mới của Trung ương. Nghiên cứu, đề xuất những giải pháp khả thi, hiệu quả tập trung khắc phục kịp thời 4 "khoảng trống", thực hiện 3 "chuyển dịch" lớn và 4 nhiệm vụ trọng tâm đã được đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo tại Phiên họp thứ hai. Đồng thời, làm rõ những nội dung đã có chuyển biến, nội dung còn chậm, nguyên nhân và trách nhiệm của cơ quan chủ trì.

Triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW phải gắn chặt với Nghị quyết 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước; hình thành rõ hơn chuỗi giá trị văn hóa-di sản-sáng tạo-công nghiệp văn hóa-du lịch, phát huy bản sắc, lợi thế của từng vùng, từng địa phương; vừa tạo sản phẩm có giá trị kinh tế, vừa bảo đảm giá trị văn hóa, xã hội và tính bền vững.

Thường trực Ban Bí thư yêu cầu, kịp thời hoàn thiện các dự án luật, cơ chế, chính sách còn đang xây dựng, trước hết là Luật Phát triển công nghiệp văn hóa và các văn bản có liên quan; rà soát khó khăn, vướng mắc về phân cấp, phân quyền, đầu tư, tài sản công, đất đai, bản quyền, xã hội hóa, hợp tác công tư để chủ động xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý.

Việc bố trí nguồn lực cho văn hóa cần bám sát mục tiêu tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước, đồng thời phải gắn với nâng cao chất lượng phân bổ, khả năng giải ngân và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Việc đầu tư thiết chế văn hóa phải chuyển mạnh từ yêu cầu "có thiết chế" sang "thiết chế hoạt động hiệu quả", thu hút người dân tham gia và tạo ra giá trị cộng đồng.

Đặt ra yêu cầu, coi dữ liệu lịch sử, văn hóa, di sản là một bộ phận quan trọng của hạ tầng văn hóa quốc gia, Thường trực Ban Bí thư đề nghị, đẩy nhanh chuyển đổi số và xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa; thực hiện nghiêm các kết luận về công tác bảo tồn, bảo tàng; thúc đẩy việc xây dựng kho dữ liệu văn hóa số quốc gia thống nhất, liên thông, có khả năng kiểm chứng và khai thác lâu dài.

“Bảo tồn phải gắn với phát huy giá trị, giáo dục, sáng tạo và phát triển, không để di sản chỉ tồn tại dưới dạng tài nguyên chưa được chuyển hóa thành tri thức và giá trị mới”, đồng chí Trần Cẩm Tú nhấn mạnh.

Về công tác chuẩn bị "Ngày Văn hóa Việt Nam", Thường trực Ban Bí thư yêu cầu trong tháng 9/2026, các địa phương chỉ đạo ban hành ngay kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam; xác định đây là đợt sinh hoạt chính trị-văn hóa của toàn dân, toàn hệ thống chính trị, không phải là việc riêng của ngành văn hóa.

Gợi ý Đảng ủy Chính phủ phối hợp Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương phối hợp tổ chức tuần lễ văn hóa với các hoạt động phong phú, thiết thực, có sức lan tỏa, đồng chí đề nghị các địa phương, bộ, ngành thực hiện nghiêm túc chính sách miễn, giảm phí tham quan, sử dụng dịch vụ tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập cho nhân dân trong ngày 24/11.

Tú Anh