Đầu năm đi chợ "choảng" nhau để cầu may

Chợ Chuộng (có địa chỉ tại xã Đông Hoàng, huyện Đông Sơn, giáp danh với huyện Triệu Sơn tỉnh Thanh Hóa) cứ vào sáng mùng 6 tết âm lịch hàng năm hàng nghìn người  dân địa phương và du khách thập phương đã đến đây cầu may bằng “choảng" nhau chí tử bằng cà chua, táo và trứng thối rồi sau đó ra về với vài cái bánh khô và ít đồ được cho là mua để cầu may đầu năm như muối, hoa quả, bánh đa gấc, hành, táo… Đây là một nét văn hóa truyền thống có từ khi nào cũng không ai hay và cũng là nét đẹp của người dân các vùng lân cận huyện Triệu Sơn như Thiệu Hóa, Đông Sơn nói riêng.

Cứ đến hẹn lại lên, vào đúng mùng 6 Tết (âm lịch), hội chợ Chuộng lại diễn ra ở xã Đông Hoàng, huyện Đông Sơn, bắt đầu từ lúc sáng sớm. Mỗi năm chỉ có một phiên chợ duy nhất để mọi người (nhất là nam, nữ thanh niên) tụ tập để được ném nhau tơi bời cầu may cho một năm mới.

Những tiểu thương buôn bán các loại quả mang đến chợ bán, dù đắt hay rẻ họ đều bán cả. Khi bán hết thì họ ra về xem như là một năm buôn bán thành công, còn nếu không bán hết họ dùng số lượng hoa quả đó để “choảng” vào mọi người để cầu may mắn cho năm mới.

Vì vậy, chợ Chuộng còn được biết đến bằng nhiều tên gọi khác như: chợ choảng, chợ ẩu đả, chợ đánh nhau, chợ giải xui, chợ ân oán.

Phiên chợ Chuộng năm 2024 do đa phần bà con các huyện lân cận đều đã gieo cấy xong nên người dân và các nam thanh, nữ tú đi đến chợ đông hơn và phiên họp chợ diễn ra với đa dạng các mặt hàng và các trò chơi dân gian được giới trẻ tham gia vui chơi nhất là các trò chơi có thưởng như đập niêu đất, tôm cua…

Từ bao đời nay, người dân đã truyền tai nhau câu nói: “Bỏ con, bỏ cháu, không bỏ mùng 6 chợ Chuộng”. Điều đặc biệt của người đến chợ Chuộng dù là không quen biết, nhưng hễ gặp nhau là họ… “choảng" nhau bằng cà chua, táo, trứng thối, thấy thích ai là ném túi bụi vào người đó nhất là đối với những cô gái có vẻ ngoài xinh xắn nhìn bắt mắt chắc chắn sẽ bị “choảng” nhiều nhất.

Người bị ném co chân chạy nhưng miệng vẫn cười toe toét vì theo quan niệm: “càng bị ném nhiều, năm đó càng gặp nhiều may mắn; năm nào đánh nhau càng to thì năm đó nhân dân trong vùng làm ăn càng phát đạt”.

Tại chợ những mặt hàng được bày bán ở chợ chủ yếu là những nông sản đặc trưng của vùng và những món ăn dân gian truyền thống như: bánh đa gấc, bánh cuốn, táo, rau các loại… Trong đó, cà chua là một loại hàng hóa đặc biệt được bán rất nhiều để làm… vũ khí ném nhau.

Bị lũ giặc truy sát ráo riết, nhà vua đành phải lui binh. Khi nhà vua và tốp quân lính ít ỏi còn lại rút đến khu vực xã Đông Hoàng ngày nay, thì lập tức được bá tánh trong vùng ra sức cứu giúp vua thoát nạn.

Vì thế, người dân liền giả vờ tổ chức ngay một phiên chợ để “biến” vua và binh lính thành người dân buôn bán. Khi đó, cả nhà vua và binh lính đều được cải cải trang thành dân cày, còn vũ khí được cất giấu trong các đống rau quả, lều quán. Sau đó, quân giặc đuổi tới nơi, nhìn phiên chợ do người dân dựng lên cứ tưởng đây là một phiên chợ thật, nên không chút đề phòng.

Lợi dụng lúc giặc mất cảnh giác, vị vua kia phát động cuộc phản công. Cả phiên chợ biến thành cuộc phản công giết giặc oai hùng. Bằng sự đoàn kết, mưu trí và dũng cảm mà quân dân đã đồng lòng chiến đấu và chiến thắng kẻ thù. 

Cảm kích trước sự thông minh, dũng cảm của dân làng, vua đã trọng thưởng hậu hĩnh cho những người dân nơi đây… Kể từ đó, để tưởng nhớ về sự kiện này, năm nào cũng vậy, người dân lại tổ chức phiên chợ Chuộng với phần đánh nhau giả vờ như một nét văn hóa truyền thống.

Chợ Chuộng có vị trí nằm ở một địa thế khá đẹp, là dải đất rộng nhô ra ven sông Hoàng, nơi giáp ranh giữa 3 huyện Đông Sơn, Thiệu Hóa và Triệu Sơn của tỉnh Thanh Hóa. Nơi đây đã được người dân bản địa chọn làm phiên chợ duy nhất trong năm để mọi người đến đây “choảng nhau”.

Để đảm bảo an ninh trật tự, phiên chợ diễn ra có sự ra quân, vào cuộc của chính quyền địa phương các huyện giáp ranh là Triệu Sơn và Đông Sơn cũng như lực lượng công an xã và huyện nên nhiều hiện tượng “choảng nhau” có tính chất manh động đã bị hạn chế phần nào. 

Duy Phúc