Đại biểu Quốc hội kiến nghị giải pháp phát triển các vùng kinh tế

Đề cập đến những điểm nghẽn về hạ tầng và quy hoạch ở khu vực miền núi, đại biểu Đặng Thị Bảo Trinh – Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng cho biết, chỉ trong ít tuần, đất nước ta liên tiếp hứng chịu những đợt thiên tai khốc liệt. Tháng trước, mưa lớn kéo dài đã gây lũ quét, sạt lở đất nghiêm trọng tại nhiều tỉnh miền núi phía Bắc… Chưa kịp khắc phục xong hậu quả, thì những ngày này, các tỉnh miền Trung lại chìm trong mưa lũ, ngập sâu, sạt lở; nhiều khu dân cư bị chia cắt, hàng nghìn hộ dân phải di dời khẩn cấp.

Đại biểu Đặng Thị Bảo Trinh cho rằng, đây là lúc cần xác lập rõ định hướng “hạ tầng chống chịu thiên tai” trong quy hoạch quốc gia và kế hoạch đầu tư công trung hạn. Ưu tiên cho các tuyến kết nối vùng, đường liên xã, liên tỉnh, đảm bảo lưu thông kinh tế, văn hoá, xã hội phục vụ phát triển khu vực miền núi. Thực trạng hiện nay, khu vực miền núi đang phải gánh chịu cùng lúc nhiều sức ép.

Để khắc phục và kiến tạo sự phát triển bền vững cho khu vực này, đại biểu đề nghị cần thiết lập một cơ chế đánh giá tổng thể, liên ngành và theo chuỗi thời gian về tác động cộng hưởng giữa xây dựng – khai thác  – quy hoạch dân cư đối với cân bằng sinh thái. Đây phải là điều kiện bắt buộc trước khi phê duyệt các dự án vùng núi. Trên cơ sở đó, Chính phủ cần chỉ đạo xây dựng bản đồ cảnh báo sạt lở về thiên tai, công khai trên hệ thống số quốc gia, để người dân và chính quyền chủ động ứng phó.

Chuyển mạnh từ đầu tư xây dựng hạ tầng sang kiến tạo hạ tầng bền vững. Mọi công trình miền núi cần được thiết kế đáp ứng tiêu chí chống chịu thiên tai, địa chất. Quy hoạch đầu tư công trung hạn, cần ưu tiên cho các tuyến giao thông liên vùng, liên xã, các công trình dân sinh, giáo dục, y tế.

Cũng quan tâm đến sự phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực miền núi, đại biểu Khang Thị Mào – Đoàn ĐBQH tỉnh Yên Bái đề nghị Chính phủ chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ và bảo đảm tính đồng bộ trong triển khai các dự án hạ tầng trọng yếu, nhất là các tuyến cao tốc, tiền cao tốc và đường sắt, hình thành trục kết nối liên hoàn giữa vùng trung du và miền núi Bắc Bộ, với Bắc Trung Bộ và Đồng bằng sông Hồng.

Ưu tiên bố trí vốn trung hạn cho các dự án cảng hàng không, vành đai biên giới, giao thông đường thủy, hạ tầng logistic và giao thông đa phương thức. Sớm hoàn thành mục tiêu của Nghị quyết 11 và xây dựng và phát triển vùng trung du và miền núi Bắc Bộ trở thành vùng phát triển xanh, bền vững và toàn diện, góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Với vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đại biểu Đào Chí Nghĩa – Đoàn ĐBQH thành phố Cần Thơ cho biết, vùng ĐBSCL là một trong những khu vực đang bị ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu cực đoan như: ngập úng, sụt lún, sạt lở. Tuy nhiên, có sự mâu thuẫn lớn đang cản trở sự phát triển của vùng ĐBSCL: Công tác điều phối toàn Vùng về tài nguyên nước, hạ tầng liên tỉnh, và quy hoạch theo tinh thần Nghị quyết 120/NQ-CP đang xung đột với nguyên tắc phân quyền hành chính cho các tỉnh, thành theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Điều này dẫn đến các dự án liên vùng như giao thông, thủy lợi,và logistics triển khai chưa chặt chẽ, sẽ không đồng bộ, làm tăng chi phí vận tải và giảm hiệu quả thích ứng biến đổi khí hậu.

Vì vậy, đại biểu Nghĩa kiến nghị Chính phủ ưu tiên nguồn vốn đầu tư khởi công Cảng biển nước sâu Trần Đề (Sóc Trăng) nghiên cứu tính khả thi để vận hành luồng Định An của sông Hậu và các tuyến Cao tốc trục ngang qua các tỉnh, thành vùng ĐBSCL; hoàn thành đúng tiến độ tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau; cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Trần Đề. Đây là giải pháp triệt để về hạ tầng giao thông để giải quyết điểm nghẽn lớn nhất của ĐBSCL.

Hơn nữa, việc khơi thông hoạt động đường thủy nội địa và cảng biển sẽ giúp giảm chi phí vận tải từ 10% đến 40%, thậm chí 50%, từ đó tăng cường sức cạnh tranh quốc tế cho nông sản chủ lực của vùng ĐBSCL.

Về cơ chế tín dụng xanh, đại biểu Đào Chí Nghĩa kiến nghị Chính phủ quan tâm ban hành gói tín dụng xanh ưu đãi đặc thù nhằm hỗ trợ các hợp tác xã, doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp và phát triển kinh tế biển, thủy hải sản, góp phần thích ứng với tình hình biến đổi khí hậu hiện nay.

Đại biểu kiến nghị Chính phủ nghiên cứu thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và ứng phó với biến đổi khí hậu vùng ĐBSCL tại Cần Thơ vì Trung tâm này không chỉ là nơi ươm mầm cho hoạt động sáng tạo nông nghiệp, nghiên cứu giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu vùng ĐBSCL, mà còn là nơi đào tạo đội ngũ nhân lực chất lượng cao, chuyên sâu về kỹ thuật quản lý nước mặn/ngọt và công nghệ canh tác nông nghiệp thông minh. Việc phát triển khoa học và công nghệ phải gắn chặt với điều kiện đặc thù của vùng ĐBSCL.

“Chính phủ cần điều chỉnh quy hoạch vùng ĐBSCL để hình thành các cụm nông nghiệp chất lượng cao, công nghiệp chế biến, tăng sức cạnh tranh về nông sản cho vùng ĐBSCL; sử dụng tối đa nguồn lực khi chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp; từ đó nâng cao đời sống bà con nông dân thực hiện tốt mục tiêu “ly nông” nhưng không “ly hương””, đại biểu Nghĩa kiến nghị.

Minh Phương