Đại biểu Quốc hội đề xuất ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh từ 3 tỷ đồng

Điều hành phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đã nêu rõ tầm quan trọng của việc xem xét thẩm quyền giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế. Đây là nội dung nhận được nhiều ý kiến phản biện sắc sảo từ các đại biểu.

Đại biểu Phạm Văn Hòa, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp bày tỏ sự băn khoăn về đề xuất chuyển thẩm quyền này từ Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) sang Chính phủ. Ông lập luận rằng, các sắc thuế này vốn đã được thảo luận kỹ lưỡng tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV và việc thay đổi liên tục có thể ảnh hưởng đến tính ổn định của pháp luật. Theo đại biểu, UBTVQH họp định kỳ thường xuyên, do đó chỉ nên giao quyền cho Chính phủ trong những trường hợp thực sự cấp bách.

Bên cạnh câu chuyện thẩm quyền, vấn đề thực thi cũng được đặt lên bàn cân. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng dù tán thành tính kịp thời của việc giao Chính phủ điều tiết theo biến động kinh tế, nhưng lại đưa ra cảnh báo về kẽ hở trục lợi.

Bà chỉ ra thực trạng thị trường dễ phát sinh tình trạng "chia nhỏ" hộ kinh doanh, dòng tiền hoặc điểm bán để doanh thu luôn nằm dưới ngưỡng chịu thuế. Để giải quyết bài toán này, đại biểu đề nghị Chính phủ cần thiết kế các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu và cơ chế báo cáo định kỳ để tránh thất thu ngân sách. Đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh nguyên tắc không áp dụng hồi tố nếu quy định mới gây bất lợi cho người nộp thuế.

Để tháo gỡ mâu thuẫn giữa "đóng khung cứng" trong luật và sự biến động nhanh chóng của kinh tế, các đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng và Phan Đức Hiếu, Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên đã đề xuất mô hình quản lý hiện đại.

Theo đó, Quốc hội nên quy định "khung giới hạn" (sàn và trần) ngay trong luật. Chính phủ sẽ được quyền điều hành linh hoạt trong phạm vi khung này dưới sự giám sát thực chất của Quốc hội. Cách tiếp cận này được đánh giá là vừa đảm bảo đúng tinh thần Hiến pháp về nghĩa vụ nộp thuế theo luật định, vừa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Đi vào số liệu định lượng, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh dẫn chứng mức ngưỡng 100 triệu đồng/năm hiện tại là quá lạc hậu, chỉ bằng 0,8 lần GDP bình quân đầu người dự kiến năm 2026 (khoảng 128 - 130 triệu đồng). Trong khi đó, thông lệ quốc tế thường ở mức gấp 8 - 15 lần GDP bình quân.

Từ thực tế này, các đại biểu đưa ra các đề xuất cụ thể về ngưỡng miễn thuế. Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đề xuất ngưỡng sàn không thấp hơn 1 tỷ đồng và trần không quá 2 tỷ đồng.

Trong khi đó, đại biểu Phan Đức Hiếu đề xuất một khung rộng hơn, từ 1 tỷ đến 3 tỷ đồng. Đại biểu lý giải, nếu ngưỡng tối thiểu quá thấp sẽ làm tăng gánh nặng chi phí tuân thủ cho cả doanh nghiệp và cơ quan Nhà nước. Ngược lại, nếu ngưỡng tối đa quá cao, cần tính đến bài toán cân bằng ngân sách và tránh tình trạng các cơ sở kinh doanh "không muốn lớn" mà cứ muốn duy trì "quy mô nhỏ" để được hưởng ưu đãi thuế.

Dẫn thông tin từ báo chí đưa việc Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị ngưỡng chịu thuế đối với hộ kinh doanh tối thiểu là 2 tỷ đồng, Đại biểu Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) đề nghị ngưỡng này là 3 tỷ đồng.

"3 tỷ đồng chia đều cho 12 tháng thì doanh thu một tháng khoảng 250 triệu đồng. Trừ tất cả chi phí thuê mặt bằng, lãi suất, thuê nhân công thì hộ đó còn lại lợi nhuận khoảng 10%, tức là lãi 20-25 triệu đồng. Trong khi, nếu hộ đó có 2 vợ chồng và 2 đứa con, chia ra 4 người thì mức thu nhập như vậy là thấp" - ông Thanh phân tích thêm.

Minh Anh