Đại biểu Quốc hội đề xuất giảm gánh nặng chi phí, bệnh ung thư được hưởng BHYT 100%

Sáng 2/12, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khoá XV, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.

Tại phiên họp, đa số các đại biểu đồng tình với sự cần thiết ban hành Nghị quyết đồng thời đưa ra nhiều đề xuất quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân.

Về chính sách mở rộng quyền lợi chăm sóc sức khỏe và giảm gánh nặng tài chính y tế cho người dân tại Điều 2, các đại biểu cơ bản nhất trí với các đề xuất trong dự thảo. Đây là những quy định mang tính nhân văn, đáp ứng kịp thời nguyện vọng của cử tri và thể hiện sâu sắc sự quan tâm của Nhà nước đối với công tác an sinh xã hội.

Tuy nhiên, một số ý kiến cũng chỉ ra nhiều khó khăn để triển khai thực hiện các chính sách này như gánh nặng tài chính, lo ngại về nguồn nhân lực y tế, dịch vụ cơ bản chưa đạt chuẩn, tình trạng thiếu thuốc phổ biến...

Đại biểu Dương Khắc Mai - đoàn Lâm Đồng bày tỏ sự đồng thuận với chính sách chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh cho người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên, người thuộc hộ cận nghèo và đối tượng hưởng trợ cấp xã hội. Đồng thời đề nghị: “Cần hạ độ tuổi này xuống 70 tuổi để phù hợp hơn với thực tế sức khỏe của người Việt Nam, khi tuổi thọ khỏe mạnh chỉ ở mức 68 tuổi".

Theo đại biểu Mai, việc chăm sóc sức khỏe người cao tuổi chính là chính sách an sinh xã hội, đầu tư phát triển bền vững, bởi người cao tuổi là lực lượng đã cống hiến cả đời cho gia đình và xã hội. Việc bảo đảm họ được chăm sóc xứng đáng thể hiện đạo lý, trách nhiệm của Nhà nước.

Về chủ trương để người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần từ năm 2026, đại biểu Hà Sỹ Huân, Đoàn ĐBQH tỉnh Thái Nguyên bày tỏ sự đồng tình với nội dung này. Tuy nhiên, đại biểu kiến nghị, một là, cần bổ sung quy định rõ nhóm ưu tiên như người cao tuổi, người lao động trong môi trường độc hại hoặc người lao động ở vùng khó khăn để các địa phương chủ động nguồn lực và thống nhất triển khai trên toàn quốc.

Hai là, về danh mục khám sàng lọc cơ bản, đề nghị Chính phủ ban hành khung danh mục khám sàng lọc cơ bản để tránh tình trạng triển khai dàn trải, hình thức và không hiệu quả. Ba là, về quản lý BHYT bổ sung, quy định về việc đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế bổ sung là cần thiết, nhưng cần có quy định về cơ quan giám sát và cơ chế bảo vệ người mua bảo hiểm nhằm tránh tình trạng thương mại hóa quá mức trong lĩnh vực này.

Đồng quan điểm với đại biểu Hà Sỹ Huân, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh, Đoàn ĐBQH tỉnh Cà Mau cho rằng Nghị quyết cần xác định rõ đối tượng ưu tiên và lộ trình triển khai. Cụ thể, quy định rõ nhóm đối tượng ưu tiên được khám miễn phí trước (ví dụ người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em dưới 16 tuổi, người lao động nặng nhọc, độc hại hoặc có nguy cơ bệnh nghề nghiệp). Đồng thời xác định lộ trình triển khai thực hiện theo từng giai đoạn, ưu tiên những nhóm có nguy cơ sức khoẻ cao hoặc có khả năng tiếp cận dịch vụ y tế thấp.

Thứ 2, cần bảo đảm nguồn lực tài chính và năng lực cung ứng dịch vụ. Mặc dù dự thảo đã xác định nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước thông qua Quỹ BHYT, tuy nhiên việc khám sức khỏe định kỳ cho số lượng lớn người dân sẽ tạo áp lực lớn lên Quỹ BHYT và hệ thống y tế cơ sở. Do đó, cần có đánh giá tác động, dự báo chi phí và hướng dẫn phân bổ nguồn lực rõ ràng. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ số và quản lý hồ sơ sức khoẻ điện tử để giảm tải cho các cơ sở y tế khi triển khai.

Tham gia góp ý tại phiên thảo luận, đại biểu Lê Thị Ngọc Linh kiến nghị nghiên cứu bổ sung quy định để người có hoàn cảnh khó khăn mắc bệnh hiểm nghèo, đặc biệt là bệnh ung thư được hưởng BHYT 100%. Bởi người mắc bệnh hiểm nghèo như ung thư phải đối mặt với điều trị phức tạp, kéo dài và chi phí rất lớn. Việc mở rộng tiêu chí nhóm đối tượng khó khăn vượt ra khỏi phạm vi "hộ nghèo, cận nghèo" theo tiêu chuẩn, nhằm đảm bảo công bằng tiếp cận chăm sóc sức khỏe và thực hiện chủ trương "không để ai bị bỏ lại phía sau", đại biểu nêu rõ.

Cùng góc nhìn trên, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng phân tích thêm, cử tri phản ánh gánh nặng chi phí điều trị vẫn là rào cản lớn nhất đối với người bệnh (đặc biệt là các bệnh hiểm nghèo). Nhiều loại thuốc thế hệ mới như thuốc điều trị ung thư đã chứng minh hiệu quả vượt trội trong điều trị. Tuy nhiên, chi phí cao khiến nhiều bệnh nhân không thể tiếp cận điều trị tối ưu. Thống kê cho thấy, tiền thuốc luôn chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu chi phí khám chữa bệnh, hiện khoảng 33% (giảm từ mức 40-50% những năm trước).

Từ thực tế đó, đại biểu kiến nghị cập nhật danh mục thuốc kịp thời, nhất là đối với các loại thuốc điều trị ung thư, thuốc điều hòa miễn dịch thế hệ mới để giảm chi tiền túi của người dân, đảm bảo quyền lợi cho người tham gia BHYT hiện nay. Đại biểu cho rằng nên ưu tiên các thuốc có bằng chứng lâm sàng mạnh, hiệu quả được chứng minh rõ ràng; danh mục được cập nhật một cách linh hoạt và theo kịp tiến bộ y học quốc tế; đồng thời, gắn việc mở rộng danh mục với cơ chế đánh giá hiệu quả – chi phí, đảm bảo việc chi trả vừa căn cơ, vừa bền vững. Đây là giải pháp trực tiếp, thiết thực giúp người bệnh, đặc biệt là bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo có gia cảnh khó khăn trong điều trị bệnh.

Phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến đóng góp của các đại biểu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, liên quan đến các đề xuất về việc mở rộng quyền lợi khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc toàn dân, hiện tại đã có những điều chỉnh phù hợp. Nhiều nội dung liên quan đến công tác phòng bệnh, bao gồm việc khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc đã được tập hợp và đưa vào dự án Luật Phòng bệnh. Đây là cơ sở pháp lý cao nhất, mang tính dài hạn để khắc phục các vướng mắc sau đại dịch COVID-19.

Các vấn đề về đối tượng, lộ trình và việc triển khai cụ thể sẽ được Chính phủ hướng dẫn bằng Nghị định, Thông tư sau khi luật được thông qua, đảm bảo tính linh hoạt khi điều kiện thực tiễn và nguồn lực có thay đổi, tránh việc phải sửa luật hoặc nghị quyết nhiều lần.

Đối với các đề xuất liên quan đến Quỹ Bảo hiểm y tế và chính sách BHYT toàn dân, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết nội dung này liên quan đến khả năng cân đối quỹ, sẽ tiếp thu và thể hiện một phần trong Nghị quyết. Đồng thời tiếp tục hoàn thiện trong quá trình sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến chính sách BHYT.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan khẳng định Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu ý kiến của các đại biểu, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết nhằm xây dựng một hệ thống y tế công bằng, hiện đại, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân.

Tú Anh