Đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ quy định miễn thuế 3 năm với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Sáng ngày 28/9, cho ý kiến về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI, các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa để thể hiện rõ hơn quan điểm ưu tiên, quan tâm phát lực lượng doanh nghiệp rất quan trọng này, tạo điều kiện để doanh nghiệp đóng góp nhiều hơn, hiệu quả hơn cho sự phát triển của đất nước.

Theo Cổng TTĐT Quốc hội đưa tin, Dự thảo Luật đã thể hiện nhiều điểm mới tích cực hỗ trợ cho nguồn vốn, tăng khả năng tiếp cận thị trường, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xanh, tạo điều kiện cho hộ kinh doanh. Đặc biệt ,việc địa phương có hỗ trợ đơn giản hóa thủ tục hành chính rất thiết thực đối với các doanh nghiệp.

Chính sách về thuế, kế toán quy định tại Điều 9 của dự thảo là một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại Phiên thảo luận. Dự thảo quy định doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ thì được áp dụng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thuế suất thông thường. Đồng thời, quy định doanh nghiệp nhỏ và vừa thì được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Đồng tình với quan điểm cần sử dụng chính sách thuế như một công cụ để khuyến khích khởi nghiệp, đầu tư và phát triển doanh nghiệp, song đại biểu Nguyễn Văn Huy, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên đề nghị cân nhắc kỹ quy định miễn thuế 3 năm đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng hiện nay.

Lý do được đại biểu đưa ra là nếu áp dụng đối tượng rộng đối với toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập thì chính sách có thể tạo ra chi phí ngân sách lớn nhưng chưa chắc tương xứng với mức độ cần thiết của nhóm doanh nghiệp. Trong thực tế, nhu cầu hỗ trợ một doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp sản xuất tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp công nghệ cao sẽ rất khác với một doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề kinh doanh thông thường.

Do đó, đại biểu Huy đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu theo hướng phân tầng chính sách thuế, trong đó, ưu đãi cao hơn, dài hơn hoặc có điều kiện đối với những doanh nghiệp thuộc ngành, lĩnh vực ưu tiên, có hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sản xuất xanh, tham gia chuỗi giá trị, tạo nhiều việc làm hoặc có khả năng đóng góp lớn cho nền kinh tế.

Cùng với đó, cần quy định rõ nguyên tắc không để doanh nghiệp lợi dụng chính sách bằng cách chia, tách, thành lập doanh nghiệp mới hoặc chuyển hoạt động sang các pháp nhân mới chỉ nhằm tiếp tục hưởng ưu đãi.

Đại biểu cũng đề nghị rà soát kỹ sự thống nhất của Điều 9 với pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp và pháp luật chuyên ngành khác, nhất là nguyên tắc tránh trùng lặp ưu đãi để bảo đảm chính sách thuế vừa có tính khuyến khích, vừa bảo đảm công bằng giữa các doanh nghiệp và khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

Cùng quan điểm, Đại biểu Trần Văn Lâm, Đoàn Bắc Ninh đề nghị xem xét thời điểm bắt đầu tính miễn thuế từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế, thay vì từ năm đầu tiên đăng ký thành lập. Theo đại biểu, cách tính này sát thực tế hơn, giúp chính sách hỗ trợ đúng vào giai đoạn doanh nghiệp bắt đầu phát sinh thu nhập.

Bên cạnh đó, đại biểu nhận thấy, tại khoản 3 Điều 9 cho phép doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được lựa chọn tính thuế thu nhập doanh nghiệp trên thu nhập tính thuế hoặc theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, tức là lựa chọn phương pháp tính thuế lại trực tiếp trên doanh số hay là phương pháp hạch toán để xác định rõ lợi nhuận để nộp trên lợi nhuận. 

Đại biểu cho rằng, đây là hướng có thể làm giảm chi phí tuân thủ, nhất là đối với các doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa, doanh nghiệp vừa chuyển đổi, v.v. Tuy nhiên, dự thảo hiện nay mới xử lý phương pháp tính thuế thu nhập, chưa làm rõ đồng bộ với phương pháp tính thuế giá trị gia tăng và chế độ kế toán.

Do đó, đề nghị rà soát đồng bộ cả 3 nội dung: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và chế độ kế toán. Đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa đáp ứng điều kiện, cần làm rõ quyền lựa chọn phương pháp trực tiếp theo tỷ lệ doanh thu tính thuế giá trị gia tăng. Trường hợp pháp luật hiện hành đã cho phép thì cần phải bảo đảm cách hướng dẫn thống nhất, dễ hiểu.

Tương tự, đại biểu Lã Thanh Tân, Đoàn Hải Phòng đề nghị rà soát để bảo đảm các quy định về thuế được hiểu và thực hiện thống nhất. Theo đó, chính sách thuế mang tính nguyên tắc, định hướng có thể quy định trong Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; còn thời điểm hưởng ưu đãi, phương pháp tính thuế cần thống nhất với các luật thuế chuyên ngành.

Các đại biểu cũng đề nghị làm rõ nguồn lực, trách nhiệm của địa phương khi sử dụng ngân sách đầu tư hạ tầng, hỗ trợ tiền thuê lại đất; tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp và đánh giá nhu cầu thực tế từng địa phương trước khi quy định tỷ lệ diện tích đất dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Minh Anh