Cửa nâng hạng mở rộng, hàng chục nghìn tỷ vốn ngoại sắp vào chứng khoán Việt?

Kỳ vọng dòng vốn tỷ đô vào chứng khoán Việt

FTSE Russell dự kiến tái phân loại Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp trong Bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE Global Equity Index Series cùng các chỉ số liên quan, với hiệu lực từ kỳ rà soát bán niên tháng 9/2026. Trước đó, thị trường sẽ trải qua đợt đánh giá giữa kỳ vào tháng 3/2026. Đồng thời, Việt Nam sẽ bị loại khỏi rổ chỉ số FTSE Frontier Index vào cùng thời điểm tháng 9/2026.

Báo cáo mới đây của SSI Research cho rằng, sau 4 tháng tăng trưởng tích cực, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhịp điều chỉnh đáng kể trong những ngày đầu tháng 3. Tuy vậy, thống kê lịch sử cho thấy, các giai đoạn điều chỉnh mạnh thường đi kèm xác suất phục hồi tương đối cao. Nhịp giảm vừa qua cũng giúp mặt bằng định giá trở nên hấp dẫn hơn, tạo dư địa cho dòng tiền quay trở lại khi triển vọng kết quả kinh doanh quý 1 của nhiều doanh nghiệp được dự báo cải thiện.

Tính đến tháng 2/2026, quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam đạt hơn 352 tỷ USD. Với giả định tỷ trọng phân bổ khoảng 0,62% trong các rổ chỉ số của FTSE, Chứng khoán Mirae Asset ước tính thị trường chứng khoán Việt Nam có thể thu hút khoảng 500 triệu đến 1 tỷ USD từ các quỹ đầu tư mô phỏng chỉ số của FTSE Russell. Ngoài ra, dòng vốn ngoại vào Việt Nam không chỉ đến từ các quỹ sử dụng chỉ số làm tham chiếu mà còn có thể được thúc đẩy bởi các dòng vốn quốc tế khác khi thị trường được nâng hạng.

Dựa trên các tiêu chí về vốn hóa, thanh khoản và tỷ lệ sở hữu nước ngoài còn lại, các công ty chứng khoán đã sàng lọc ra 28 mã cổ phiếu tiềm năng nhất. Đây là những "đầu tàu" được dự báo sẽ hút tiền mạnh nhất khi dòng vốn ngoại đổ bộ:

• Nhóm Bất động sản & Trụ cột: VIC (Vingroup), VHM (Vinhomes), VRE (Vincom Retail), NVL, KDH.

• Nhóm Ngân hàng (Xương sống thị trường): VCB (Vietcombank), BID, CTG (VietinBank), TCB (Techcombank), MBB, ACB, VPB.

• Nhóm Sản xuất & Tiêu dùng: HPG (Hòa Phát), VNM (Vinamilk), MSN (Masan), SAB (Sabeco).

• Nhóm Công nghệ & Bán lẻ: FPT, MWG (Thế giới Di động).

• Nhóm Tài chính & Năng lượng: SSI, VND, GAS, POW, PLX.

• Các mã tiềm năng khác: VJC, REE, HDB, STB, TPB.

Không chỉ ăn theo câu chuyện nâng hạng, sự quan tâm của nhà đầu tư ngoại còn đến từ bức tranh kinh tế vĩ mô tươi sáng của Việt Nam năm 2026. Tăng trưởng GDP dự kiến đạt mức cao (7.5% - 8%), lạm phát được kiểm soát tốt và sự ổn định chính trị đã biến Việt Nam thành "vịnh tránh bão" an toàn trong bối cảnh địa chính trị thế giới có nhiều biến động.

Nâng cao tính minh bạch

Nói với phóng viên Thương hiệu và Pháp luật, ông Nguyễn Văn Phụng, Nguyên Vụ trưởng Vụ Quản lý Thuế Doanh nghiệp Lớn, Tổng Cục Thuế nhấn mạnh rằng chất lượng hàng hóa trên thị trường là vấn đề căn cơ nhất. Cùng với đó, doanh nghiệp niêm yết phải minh bạch thông tin nhưng thông tin đó phải chuẩn xác. Mặt khác, doanh nghiệp kiểm toán khi đưa ra kết quả đánh giá "sức khỏe" của các doanh nghiệp niêm yết cũng phải nâng cao đạo đức nghề nghiệp và trình độ của kiểm toán viên.

Theo ông Nguyễn Kỳ Minh - Kinh tế trưởng, Công ty cổ phần Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam (IVS), việc nâng hạng chắc chắn là một tín hiệu tích cực cho Việt Nam. Tác động của việc nâng hạng cần được nhìn nhận trong cả ngắn hạn và dài hạn. Trong ngắn hạn, việc thay đổi phân loại thị trường có thể khiến các quỹ đầu tư điều chỉnh danh mục theo điều lệ đầu tư của mình. Quá trình tái cơ cấu này đôi khi tạo ra những biến động dòng vốn, thậm chí có thể xuất hiện các đợt rút vốn tạm thời.

Ông Minh cho rằng để thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư, việc cải tiến các hệ thống, quy trình, nâng cao chất lượng thông tin và giao dịch tiệm cận với chuẩn mực quốc tế là yêu cầu khẩn thiết.

Trong khi đó, ông Bùi Văn Huy - Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Công ty cổ phần FIDT cho rằng câu chuyện nâng hạng cần được nhìn nhận như một yếu tố mang tính cấu trúc dài hạn hơn là một “cú hích” ngắn hạn.

“Nâng hạng là nền tảng rất tích cực cho sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam trong dài hạn. Nhưng nhà đầu tư không nên kỳ vọng đây là yếu tố có thể ngay lập tức đảo chiều thị trường trong ngắn hạn” - ông Huy nhận định.

Các chuyên gia cũng nhìn nhận, một thị trường phát triển không chỉ được đánh giá qua quy mô vốn hóa, mà còn thông qua mức độ minh bạch, tính kỷ luật của thị trường và chuẩn mực quản trị doanh nghiệp.

Trong đó, chất lượng doanh nghiệp niêm yết đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Khi doanh nghiệp coi việc niêm yết là cam kết lâu dài với cổ đông, minh bạch thông tin và nâng cao chuẩn mực quản trị, cổ phiếu mới trở thành tài sản đầu tư thực sự thay vì chỉ là công cụ giao dịch ngắn hạn.
Bên cạnh đó, cấu trúc nhà đầu tư cũng là yếu tố ảnh hưởng lớn tới mức độ ổn định của thị trường. Một thị trường phát triển thường có tỷ trọng lớn hơn của các nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và các định chế tài chính chuyên nghiệp. Điều này giúp hạn chế biến động mang tính đầu cơ và hỗ trợ việc định giá doanh nghiệp dựa trên nền tảng cơ bản.

Phương Thảo