Công nghiệp chế biến, chế tạo giữ vững vị thế dẫn đầu, kéo công nghiệp Việt tăng tốc

Ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là trụ cột chính

Sau giai đoạn chững lại vì áp lực từ chuỗi cung ứng toàn cầu, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của Việt Nam đang chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ. Số liệu mới nhất từ Tổng cục Thống kê cho thấy, trong 5 tháng đầu năm 2025, IIP tăng 8,8% so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng cao nhất kể từ năm 2022.

Đáng chú ý, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là trụ cột chính khi tăng tới 10,8%, đóng góp trọn vẹn 8,8 điểm phần trăm vào mức tăng chung. Các lĩnh vực then chốt trong ngành này như sản xuất linh kiện điện tử, chế tạo máy móc, thực phẩm, đồ uống đều ghi nhận sản lượng vượt kỳ vọng.

Trong bức tranh chung, các địa phương công nghiệp phía Bắc tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu. Phú Thọ dẫn đầu cả nước với mức tăng IIP ngoạn mục tới 46,7%, theo sau là Nam Định (29,6%), Bắc Giang (28,1%), Bắc Kạn (23,6%), Hà Nam (22,5%) và Quảng Ngãi (22,2%). Các tỉnh này được đánh giá là đang gặt hái “trái ngọt” từ việc cải thiện hạ tầng, thu hút FDI vào các khu công nghiệp, và đẩy mạnh chuyển đổi công nghệ.

Ở chiều ngược lại, Bà Rịa – Vũng Tàu và Cao Bằng là hai địa phương hiếm hoi có chỉ số sản xuất công nghiệp giảm, lần lượt ở mức 3,4% và 3,3%. Nguyên nhân được cho là do phụ thuộc lớn vào khai khoáng, ngành đang chịu áp lực sụt giảm chung.

Riêng tháng 5/2025, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 4,3% so với tháng trước và vọt lên 9,4% so với cùng kỳ năm 2024. Đây là mức tăng cao trong bối cảnh nhiều nền sản xuất ở châu Á đang vật lộn với khó khăn thương mại và thiếu đơn hàng.

Không chỉ chế biến, chế tạo, các ngành phụ trợ như sản xuất, phân phối điện (tăng 3,3%), cung cấp nước và xử lý rác thải (tăng 10–11%) cũng ghi nhận mức tăng tích cực. Ngược lại, ngành khai khoáng giảm 3,4%, cho thấy mô hình tăng trưởng đang dịch chuyển dứt khoát khỏi phụ thuộc vào tài nguyên.

Tín hiệu tích cực giữa bối cảnh đầy thách thức

Giữa lúc kinh tế toàn cầu chưa thoát khỏi ảnh hưởng của căng thẳng thương mại Mỹ - Trung và biến động địa chính trị, việc công nghiệp Việt Nam tăng tốc được giới chuyên gia nhận định là một tín hiệu tích cực. Đặc biệt, khi chỉ số PMI của nhiều nền kinh tế châu Á đang suy giảm, việc Việt Nam duy trì được đà tăng trưởng công nghiệp cho thấy năng lực chống chịu và sức cạnh tranh đang được cải thiện rõ rệt.

Theo các chuyên gia kinh tế, nếu duy trì được tốc độ này, IIP cả năm 2025 có thể cán mốc tăng trưởng hai chữ số, điều mà Việt Nam chưa làm được kể từ sau đại dịch. Tuy nhiên, để đạt được điều đó, cần tiếp tục tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm sản xuất quy mô vừa và nhỏ, bên cạnh việc tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do.

Với vai trò dẫn dắt của ngành chế biến, chế tạo, cùng những tín hiệu tích cực từ các địa phương công nghiệp trọng điểm, công nghiệp Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá mới, nếu biết duy trì đà tăng và hóa giải kịp thời các “nút thắt” còn tồn tại.

Hoàng Anh