Thiệt hại kinh tế do hút thuốc lá lên tới hàng nghìn tỷ đồng

Thông tin từ Dân trí, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan trình bày trong báo cáo gửi đại biểu Quốc hội, liên quan đến các vấn đề chất vấn tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV.

Bộ trưởng là một trong ba thành viên Chính phủ sẽ trả lời chất vấn tại kỳ họp Quốc hội cuối năm nay, với nhiều nội dung về y tế, bao gồm phòng chống tác hại của thuốc lá, chất kích thích, đặc biệt trong môi trường học đường…

Trong báo cáo, Bộ trưởng đề cập đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng – những sản phẩm được xác định "gây nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe, kinh tế, xã hội và môi trường sống, ảnh hưởng đặc biệt đến thanh thiếu niên".

Bộ trưởng Y tế cho biết hiện chưa có khung pháp lý để quản lý thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; khái niệm này chưa được quy định trong luật và chưa có cơ quan chịu trách nhiệm về quy chuẩn, tiêu chuẩn quản lý.

Theo bà Lan, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đã được Tổ chức Y tế Thế giới và nhiều chuyên gia cảnh báo là độc hại, gây nghiện, nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng, đặc biệt là đối với giới trẻ.

Tổ chức Y tế Thế giới đã gửi 2 văn bản chính thức tới Chính phủ và Bộ Y tế, đề nghị cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng tại Việt Nam.

Bộ trưởng cũng nêu đánh giá từ Hội Kinh tế y tế, rằng thiệt hại kinh tế do thuốc lá gây ra cao gấp 5 lần thu nhập từ thuế. Đặc biệt, vấn đề pha trộn ma túy trong thuốc lá ngày càng phổ biến, tinh vi và đã được Bộ Công an cảnh báo.

Tuy nhiên, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng vẫn thu hút giới trẻ qua hình ảnh phong cách, mẫu mã đa dạng, giá rẻ, khiến nhiều bạn trẻ dễ dàng sở hữu.

Bộ trưởng Y tế còn nhấn mạnh, có tình trạng sử dụng người nổi tiếng để quảng bá các sản phẩm độc hại này.

"Theo báo cáo, riêng năm 2023 có 1.224 trường hợp nhập viện do sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng," Bộ Y tế cho biết, đồng thời chỉ ra rằng chế tài xử lý hiện chưa đủ sức răn đe.

Về thuốc lá theo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ trưởng nhận định thuế thuốc lá tại Việt Nam còn thấp.

Theo Luật thuế tiêu thụ đặc biệt, mức thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá là 75% tính trên giá xuất xưởng, chỉ chiếm 38,8% giá bán lẻ, thấp hơn mức trung bình 59% của các quốc gia thu nhập trung bình.

Mức này chỉ bằng một nửa các nước ASEAN và thấp hơn so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới là 70%-75% giá bán lẻ.

Phát biểu trên Báo Sức khỏe và Đời sống, Bộ trưởng Y tế cho biết sẽ đề xuất sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và trình Quốc hội ban hành Nghị quyết cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, quảng cáo thuốc lá điện tử và các loại thuốc lá mới khác.

Bộ Y tế cũng xây dựng lộ trình tăng thuế tiêu thụ đặc biệt với thuốc lá nhằm đảm bảo đến năm 2030 mức thuế đạt tỷ lệ theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá như đã đề ra trong chiến lược quốc gia phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Tiến Minh (Tổng hợp)