Cơ sở dữ liệu mã số thuế sạch sẽ giúp minh bạch trong quản lý

Tại buổi họp báo thường kỳ Quý III/2026 của Bộ Tài chính diễn ra vào chiều ngày 6/10/2026, Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long đã công bố những kết quả quan trọng và định hướng cốt lõi của Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”.

Trong nhiều năm qua, số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế (MST), cùng với các trường hợp doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, đã tích tụ lên tới khoảng 600.000 doanh nghiệp (tính đến thời điểm tháng 6/2026).

Thực hiện hợp nhất mã định danh công dân với mã số thuế theo Đề án 06 của Chính phủ, cơ quan thuế đã cập nhật cơ sở dữ liệu lớn về người nộp thuế. Quá trình này đã phát lộ nhiều cá nhân sử dụng căn cước công dân để thành lập doanh nghiệp nhưng thực tế không sản xuất kinh doanh, thậm chí có không ít trường hợp cố tình mở doanh nghiệp "ảo", doanh nghiệp "ma" nhằm mục đích mua bán hóa đơn bất hợp pháp, trốn thuế và chiếm đoạt tiền thuế của Nhà nước.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Lê Long nhấn mạnh, nếu không xử lý triệt để, số liệu đăng ký sẽ phản ánh sai lệch tình trạng hoạt động thực tế của nền kinh tế, gây lãng phí nguồn lực xã hội và phát sinh nhiều rủi ro pháp lý cho chính doanh nghiệp cũng như người đại diện theo pháp luật.

Chiến dịch “Làm sạch MST - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” được chính thức khởi động từ tháng 5/2026 với mục tiêu nhất quán là xây dựng dữ liệu thuế “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Theo số liệu thống kê đến hết tháng 8/2026, gần 125.000 doanh nghiệp, chi nhánh và tổ chức đã hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực MST, ghi nhận mức tăng khoảng 30% so với thời điểm cuối năm 2025. Hơn 52.000 trường hợp được xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể theo quy định. Hơn 4.000 doanh nghiệp và tổ chức được khôi phục MST để chính thức quay trở lại hoạt động kinh doanh.

Chiến dịch hướng đến mục tiêu tháo gỡ nhanh chóng cho các doanh nghiệp có ý thức tuân thủ muốn rời thị trường đúng luật hoặc khôi phục kinh doanh; mặt khác tăng cường sàng lọc rủi ro để ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật.

Trong quá trình giải quyết làm sạch MST, cơ quan thuế tách bạch bốn nhóm nghĩa vụ cần phải rà soát, xử lý. Cụ thể: Thứ nhất, nghĩa vụ thuế thực tế đã phát sinh nhưng chưa nộp (quá hạn nộp thì là nợ thuế); Thứ hai, tiền chậm nộp đối với khoản nợ thuộc diện tính chậm nộp; Thứ ba, hồ sơ khai thuế, hoá đơn, quyết toán còn thiếu; Thứ tư, xử phạt hành vi vi phạm hành chính về thuế nếu có, theo đúng hành vi, thời kỳ và thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính.

Quan điểm chung là hồ sơ đủ điều kiện phải được giải quyết kịp thời, không yêu cầu thêm thủ tục ngoài quy định. Trường hợp phát sinh vướng mắc liên quan đến liên thông dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh, ngành Thuế sẽ chủ động phối hợp với Cơ quan Công an, Hải quan và chính quyền địa phương để xử lý tận gốc.

Thực tế ghi nhận nhiều trường hợp doanh nghiệp sau khi đóng MST vẫn vướng mắc chưa thể giải thể hoàn toàn. Để bảo vệ quyền lợi pháp lý, đại diện Cục Thuế khuyến nghị doanh nghiệp không nên tiếp tục "bỏ quên" MST hay thụ động chờ đợi. Càng xử lý sớm thì chi phí và vướng mắc phát sinh càng giảm.

Các giải pháp tháo gỡ hiện nay nghiên cứu giảm bớt vướng mắc về tiền phạt, lệ phí môn bài hoặc tiền chậm nộp liên quan, không đồng nghĩa với việc xóa nợ thuế gốc phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh. Ngành Thuế cam kết bố trí đầy đủ nguồn lực hỗ trợ, xử lý đúng thời hạn và giải quyết nghiêm các phản ánh về hành vi chậm trễ, gây phiền hà cho người nộp thuế.

Chiến dịch làm sạch mã số thuế là bước đi chiến lược nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, giúp cơ quan quản lý nắm chắc thực trạng phát triển của doanh nghiệp. Sự chủ động hợp tác từ phía cộng đồng doanh nghiệp trong việc rà soát và hoàn tất nghĩa vụ thuế sẽ góp phần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, an toàn và bền vững.

Tú Linh