Chuyển mạnh tư duy chính sách, tập trung chăm lo và phát huy vai trò người cao tuổi

Sáng 17/10, tại trụ sở Chính phủ, Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam đã họp dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Lê Thành Long, Chủ tịch Ủy ban, nhằm đánh giá kết quả thực hiện công tác người cao tuổi 9 tháng đầu năm 2025; xác định những tồn tại, hạn chế, từ đó đề ra các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm triển khai công tác người cao tuổi trong thời gian tới.

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết, trong thời gian qua, công tác chăm lo cho người cao tuổi (NCT) được triển khai toàn diện trên nhiều lĩnh vực.

Hơn 14,1 triệu người có thẻ BHYT, 61,0 triệu lượt KCB BHYT, chi phí hơn 58.000 tỷ đồng; 225.000 NCT tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện, cùng hàng triệu người nhận trợ cấp xã hội, hưu trí xã hội. 80% NCT được quản lý hồ sơ sức khỏe; cả nước có trên 100 bệnh viện có khoa Lão, hàng chục nghìn giường bệnh và nhân viên y tế, cùng hàng vạn tình nguyện viên.

Về đời sống tinh thần, NCT được miễn giảm vé tham quan, xem phim, tham gia phong trào văn hóa, thể thao, với gần 80.000 câu lạc bộ văn hóa thu hút hơn 3 triệu hội viên, trên 9.000 câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau với hơn 330.000 thành viên. "Chính sách chăm lo NCT đã được bao trùm từ an sinh, y tế, văn hóa, thể thao, giao thông, pháp lý đến đời sống tinh thần, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy vai trò NCT", Thứ trưởng Hương nói.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Y tế cho biết, nước ta đã bước vào giai đoạn già hóa dân số, từ 9,5 triệu NCT năm 2014 lên 16,5 triệu năm 2025 và dự báo thành nước có dân số già vào 2036. "Già hóa dân số đặt ra nhiều thách thức về y tế, an sinh, lao động và dịch vụ cộng đồng, trong khi đời sống một bộ phận NCT, nhất là ở vùng sâu vùng xa, còn khó khăn", Thứ trưởng Hương nói.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng lưu ý 2 vấn đề. Một là, việc chăm sóc NCT ở vùng sâu, vùng xa, nông thôn còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều cụ vẫn gặp khó khăn trong ăn ở, đi lại, thuốc men, chăm sóc y tế. Hai là, nguồn lực đầu tư cho công tác người cao tuổi còn thấp, so với các nước phát triển thì còn khoảng cách xa.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng Lê Thành Long đề nghị phải chuyển mạnh tư duy chính sách, tập trung vào chính sách chăm lo và phát huy vai trò NCT. Các bộ, ngành, địa phương cần sớm ban hành kế hoạch hành động thực hiện các chương trình mục tiêu, các chiến lược đã được duyệt.

Phó Thủ tướng cho rằng, có 2 vấn đề nổi lên khi khuyến khích tư nhân xây dựng các cơ sở chăm sóc NCT là đất đai và thuế. "Các đồng chí xem có thể lượng hóa chính sách này như thế nào, có thể quy định ngay tại dự thảo nghị quyết trình Quốc hội hay các luật có liên quan", Phó Thủ tướng nói. "Có như thế chúng ta mới tăng số lượng các cơ sở chăm sóc NCT".

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế khẩn trương rà soát, củng cố mạng lưới bệnh viện lão khoa tại các tỉnh, thành, trước hết là có đề án đánh giá hệ thống y tế lão khoa này, hoàn thành trong quý I năm 2026.

Theo Phó Thủ tướng, hiện chính sách về NCT khá nhiều, nằm ở các văn bản khác nhau và không phải cứ có chính sách ra là làm được ngay. Có những cái phải sửa đổi, bổ sung luật, có những cái phải có kinh phí. Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Y tế nghiên cứu xây dựng một đề án hệ thống hóa, đánh giá tổng thể toàn bộ các chính sách chăm sóc NCT, "xác định rõ những việc gì cần phải làm, đang làm đến đâu, đang nằm ở đâu, ai làm", "chứ nói chung chung thì rất khó thực hiện".

Phó Thủ tướng đề nghị Hội Người cao tuổi Việt Nam chủ trì phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam để sơ kết, tổng kết, đánh giá các chỉ thị, nghị quyết của Đảng về công tác NCT; đồng thời hoan nghênh Hội chủ trì tổ chức hội nghị về "kinh tế bạc".

Bộ Xây dựng chú ý lồng ghép chính sách nhà ở xã hội cho người cao tuổi. Bộ KHCN chủ trì, phối hợp với các cơ quan hỗ trợ, tạo điều kiện để người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, khởi nghiệp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm đến chính sách thuế, phối hợp với Hội Người cao tuổi tổ chức ngày hội "Người cao tuổi trồng cây nhớ ơn Bác Hồ".

Các cơ quan báo chí truyền thông tăng cường tuyên truyền về quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước, giúp xã hội hiểu đúng, thay đổi tư duy về việc chăm sóc NCT.

Minh Anh