Chuyên gia dự báo thời tiết cực đoan, nắng nóng gay gắt, mưa rất lớn trong năm 2024

Một số chuyên gia dự báo, hiện tượng El Nino có khả năng còn duy trì đến hết mùa xuân năm 2024 với xác suất khoảng trên 90%, sau đó có xu hướng chuyển dần sang trạng thái trung tính vào những tháng mùa hè với xác suất khoảng 60-70%. Trong nửa cuối năm 2024, nhiệt độ mặt nước biển khu vực xích đạo trung tâm Thái Bình Dương (khu vực NINO3.4) có xu hướng giảm dần và trạng thái ENSO có khả năng chuyển sang pha La Nina vào các tháng cuối năm 2024.

Với nhận định trên, ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cũng cho biết, điều kiện El Nino tiếp tục duy trì từ tháng 3-5/2024, từ tháng 6-8/2024, dự báo ENSO có khả năng chuyển sang trạng thái trung tính. Từ tháng 3-5/2024, trên Biển Đông ít có khả năng xuất hiện bão/áp thấp nhiệt đới

Dự báo không khí lạnh hoạt động yếu hơn so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ, trong nửa cuối tháng 2 và tháng 3 rét đậm, rét hại chỉ xuất hiện cục bộ ở vùng núi phía Bắc. Ngoài ra, hiện tượng mưa nhỏ, mưa phùn ở khu vực Bắc Bộ tiếp tục xuất hiện nhiều hơn trung bình nhiều năm trong thời kỳ nửa cuối tháng 2 và tháng 3.

Trên phạm vi cả nước có khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, đặc biệt trong các đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến nước ta trong thời kỳ chuyển mùa (tháng 4 và tháng 5).

Hiện tượng nắng nóng tại khu vực Nam Bộ sẽ xuất hiện tại khu vực miền Đông từ nửa cuối tháng 02 và sẽ mở rộng dần sang khu vực miền Tây trong tháng 3, tháng 4 đến nửa đầu tháng 5. Tại khu vực Tây Bắc Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng có khả năng đến sớm và xuất hiện nhiều hơn so với trung bình nhiều năm. Khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ tình trạng khô hạn còn tiếp diễn trong thời kỳ từ tháng 3-4.

Từ tháng 3-5, trên phạm vi toàn quốc nhiệt độ trung bình phổ biến cao hơn khoảng 0,5-1,5 độ C so với trung bình nhiều năm. Dự báo từ tháng 7/2024, bão/áp thấp nhiệt đới có khả năng xuất hiện trên Biển Đông và có thể ảnh hưởng đến các tỉnh phía Bắc nước ta. Khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ, hiện tượng nắng nóng và nắng nóng gay gắt có khả năng xuất hiện nhiều hơn so với TBNN, đề phòng xảy ra nắng nóng đặc biệt gay gắt.

Mùa mưa tại Bắc Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ xuất hiện phù hợp với quy luật khí hậu. Tháng 6-8/2024 gió mùa Tây Nam có xu hướng hoạt động mạnh hơn so với trung bình. Bão/áp thấp nhiệt đới và gió mùa Tây Nam có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên Biển Đông; mưa lớn, lốc, sét và hiện tượng nắng nóng gay gắt có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất và sức khỏe cộng đồng.

Từ tháng 6-8/2024, nhiệt độ trung bình trên cả nước phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm khoảng từ 0,5-1,5 độ C. Bắc Bộ có tổng lượng mưa trên khu vực phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm. Riêng khu vực Nam Trung Bộ tháng 7/2024, tổng lượng mưa phổ biến cao hơn khoảng 15-30%, khu vực Trung Trung Bộ tổng lượng mưa tháng 8/2024 cao hơn 10-20% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Nếu với diễn biến như vậy thì năm 2024 cần lưu ý hoạt động của bão, áp thấp nhiệt đới tập trung nhiều hơn vào nửa cuối mùa bão. Bão/áp thấp nhiệt đới hình thành trên biển Đông có thể sẽ nhiều hơn. Hiện tượng nắng nóng tại khu vực Nam Bộ, khu vực Tây Bắc Bắc Bộ và Trung Bộ có khả năng đến sớm và xuất hiện nhiều hơn so với trung bình nhiều năm.

Vẫn theo ông Lâm, năm 2024 cơ quan khí tượng thủy văn sẽ tăng cường cảnh báo trực tuyến, đẩy mạnh chuyển đổi số để từng bước đáp ứng yêu cầu thông tin thiên tai đến cộng đồng, trong đó có trang thông tin cảnh báo nguy cơ sạt lở đất được cập nhật hàng giờ, đồng thời cũng sẽ đưa vào thử nghiệm cảnh báo các điểm nguy cơ sạt lở thông qua ứng dụng trên điện thoại di động.

"Năm 2024, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng bắt đầu phối hợp với địa phương để triển khai "Đề án Cảnh báo sớm sạt lở đất, lũ quét khu vực miền núi, trung du Việt Nam" đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đây là đề án lớn được thực hiện trong 5 năm tới, kỳ vọng sẽ giải quyết được các vấn đề liên quan đến thiên tai lũ quét, sạt lở đất"- ông  Lâm cho biết.

Đến nay, các chuyên gia trên thế giới và Việt Nam đều nhận định, hiện tượng El Nino đã đạt cường độ mạnh nhất và đang suy yếu. Dù vậy, El Nino sẽ tiếp tục tác động đến khí hậu toàn cầu trong những tháng tới. Tổ chức Khí tượng Thế giới ngày 5/3 cho biết, hiện tượng El Nino đã bắt đầu suy yếu nhưng sẽ tiếp tục khiến nhiệt độ trên toàn cầu tăng lên trên mức trung bình. El Nino thường có tác động lớn nhất đến khí hậu toàn cầu vào năm thứ hai trong quá trình phát triển của nó. Vì vậy, năm nay sẽ là năm thời tiết có nhiều diễn biến phức tạp.

Bà Clare Nullis, Người phát ngôn của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), cho biết: "Hiện tượng El Nino năm 2023 đến 2024 đã đạt đến đỉnh điểm vào tháng 12 vừa qua. Vào thời kỳ đỉnh cao, nó là 1 trong 5 đợt có cường độ mạnh nhất trong lịch sử. Hiện tại nó đang dần suy yếu, nhưng rõ ràng nó sẽ tiếp tục tác động đến khí hậu toàn cầu trong những tháng tới. Vì vậy ngay cả sau khi nó biến mất hoàn toàn, chúng ta vẫn sẽ cảm nhận được tác động của sự kiện này. Chúng tôi dự đoán nhiệt độ sẽ cao hơn mức bình thường trong những tháng tới, từ tháng 3 đến tháng 5 ở hầu hết các vùng đất liền".

Tuấn Khang (t/h)