Chuyển đổi số phải tạo ra thay đổi thực chất trong phương thức làm việc

Sáng ngày 13/5, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc của lãnh đạo Quốc hội với Ban Chỉ đạo của Quốc hội về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Quốc hội.

Tại cuộc làm việc, Chủ tịch Quốc hội cho biết, những kết quả ứng dụng AI đã góp phần hỗ trợ rất lớn cho hoạt động của Quốc hội, nhất là trong việc đẩy nhanh tốc độ xử lý văn bản, hỗ trợ công tác lập pháp. Có những khối lượng công việc nhờ ứng dụng AI có thể rút ngắn đáng kể thời gian đọc, tổng hợp, rà soát văn bản với độ chính xác cao.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội giao Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội chỉ đạo việc hợp nhất hai Ban Chỉ đạo thành một Ban Chỉ đạo chung; đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê duyệt danh sách thành viên, đồng thời sửa đổi, thay thế các nghị quyết, quy định có liên quan. Trường hợp cần thiết, nghiên cứu thành lập ban quản lý dự án hoặc mô hình phù hợp để triển khai đấu thầu, mua sắm thiết bị, bảo đảm cơ sở pháp lý và điều kiện tổ chức thực hiện.

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ban Chỉ đạo phải sát sao công việc, không để nhiệm vụ chậm, muộn. Nếu chậm, phải xác định rõ trách nhiệm thuộc về đơn vị nào, cá nhân nào để có giải pháp thay thế. “Những đơn vị, cá nhân không tham gia hoặc không đáp ứng yêu cầu thì phải đứng sang một bên trong quá trình triển khai Nghị quyết 57 cũng như công tác chuyển đổi số của Quốc hội”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đối với phong trào “Bình dân học vụ số - Quốc hội số”, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an và các cơ quan liên quan để nghiên cứu lan tỏa kết quả ra toàn hệ thống chính trị khi đủ điều kiện. Cùng với đó, tiếp tục triển khai tài liệu kỹ năng số cho cán bộ, công chức trong các cơ quan của Quốc hội, bảo đảm các kiến thức, kỹ năng được đào tạo có giá trị ứng dụng thực tế cao.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu việc đào tạo, tập huấn phải cụ thể, xác định rõ ai tập huấn, tập huấn cho đối tượng nào, trong thời gian bao lâu, nội dung gì. Ban Chỉ đạo cần nghiên cứu xây dựng các bài học, tình huống thực hành có giá trị cao, gắn trực tiếp với hoạt động của Quốc hội.

Về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giai đoạn 2026-2027, Chủ tịch Quốc hội nêu định hướng vận hành theo mô hình “kiềng ba chân”, gồm: người đặt đề bài, nhiệm vụ; chuyên gia AI; và đơn vị hạ tầng. AI cần được tích hợp vào các quy trình nghiệp vụ trọng tâm của Quốc hội, gồm lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, đối ngoại, công tác đại biểu, dân nguyện và các lĩnh vực liên quan.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh vai trò nêu gương của người đứng đầu:"Lãnh đạo quan tâm, trực tiếp sử dụng, trực tiếp chỉ đạo thì chuyển đổi số mới chuyển biến; Nếu lãnh đạo thờ ơ thì không thể dẫn dắt được cấp dưới.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu xây dựng hệ sinh thái hợp tác trong và ngoài nước, kết nối Quốc hội với các nghị viện trên thế giới và cộng đồng AI tại Việt Nam. Tới đây, Quốc hội sẽ nghiên cứu thành lập Trung tâm AI riêng để phục vụ trực tiếp các nhiệm vụ lập pháp, giám sát tối cao, quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và kết nối với các nghị viện quốc tế.

Về lĩnh vực chuyển đổi số tại Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội chủ động có kế hoạch khắc phục triệt để tồn tại, hạn chế. Đẩy nhanh tiến độ vận hành chính thức, hoàn chỉnh thủ tục thuê dịch vụ, thanh toán đối với hệ thống, phần mềm, nền tảng số đã thử nghiệm thành công. “Lưu ý không để tình trạng hệ thống xây dựng xong mà không có người dùng, không có dữ liệu, không hiệu quả. Đây cũng là một hình thức lãng phí”. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn nhân lực số, văn hóa số và cơ chế thu hút chuyên gia. Hoàn thiện quy chế, quy trình, cơ chế phối hợp và bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số. Văn phòng Quốc hội khẩn trương tham mưu UBTVQH ban hành Quy chế phối hợp trong việc ứng dụng và triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số tại các cơ quan của Quốc hội và Văn phòng Quốc hội. Hoàn thành trong quý IV năm 2026.

Đối với các cơ quan của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tăng cường trách nhiệm tham gia trong quá trình thử nghiệm, đánh giá các hệ thống thông tin, ứng dụng số. “Đây là yêu cầu bắt buộc, Văn phòng Quốc hội hoặc đơn vị công nghệ không thể tự xác định toàn bộ bài toán nghiệp vụ”.

Tuấn Kiệt