Chủ hộ kinh doanh cá thể bắt buộc phải đóng bảo hiểm xã hội từ ngày 1/7/2025

Theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) 2014 (còn hiệu lực đến ngày 30/6/2025), chủ hộ kinh doanh cá thể không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Nếu có nhu cầu, chủ hộ kinh doanh cần tham gia BHXH tự nguyện.

Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2025, theo khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024 thì chủ hộ kinh doanh của hộ kinh doanh có đăng ký kinh doanh theo quy định của Chính phủ thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Đây được xem là bước đi quan trọng trong tiến trình mở rộng diện bao phủ BHXH toàn dân.

Cụ thể, về mức đóng BHXH bắt buộc đối với chủ hộ kinh doanh cá thể: Theo điểm a, b khoản 4 Điều 33 quy định tỉ lệ đóng BHXH bắt buộc là 3% vào quỹ ốm đau và thai sản, 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Đáng chú ý, mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH sẽ do chủ hộ kinh doanh lựa chọn, nhưng không được thấp hơn mức tham chiếu và không vượt quá 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Theo khoản 13 Điều 141 của luật, trong khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Trường hợp mức lương cơ sở bị bãi bỏ, mức tham chiếu sẽ không thấp hơn mức lương cơ sở tại thời điểm bãi bỏ.

Tại thời điểm hiện nay, mức lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng. Như vậy, mức đóng BHXH bắt buộc thấp nhất của chủ hộ kinh doanh cá thể là 25% x 2.340.000 đồng = 585.000 đồng/tháng. Chủ hộ có thể lựa chọn phương thức đóng phù hợp, theo tháng, 3 tháng hoặc 6 tháng một lần.

Ngoài ra, theo quy định tại Điều 2 Luật BHXH 2014 (hiện đang áp dụng) và Điều 2 Luật BHXH 2024 (áp dụng từ ngày 1/7/2025) cho thấy Luật BHXH 2024 còn mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc gồm:

-Người lao động làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất (hiện hành chỉ quy định người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc)

- Người làm việc theo hợp đồng không mang tên hợp đồng lao động nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên;

- Người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố;

- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng tiền lương.

- Lực lượng dân quân thường trực.

Việc mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc được kỳ vọng sẽ góp phần tăng tính bền vững cho hệ thống an sinh xã hội quốc gia, đồng thời đảm bảo quyền lợi lâu dài cho chính các chủ thể tham gia.

Bích Diệp