Chính phủ đề xuất áp dụng bảng giá đất mới từ ngày 1/1/2026

Chiều ngày 11/5 tại phiên họp thứ 23, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi). 

Trình bày tờ trình, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho biết, dự thảo Luật Đất đai hoàn thiện gồm 16 chương, 247 điều, trong đó tăng 3 mục, bổ sung mới 24 điều, bỏ 13 điều so với dự thảo Luật lấy ý kiến nhân dân. Dự thảo Luật đã làm rõ nguyên tắc định giá đất, giá đất thị trường, căn cứ định giá đất, thông tin đầu vào để xác định giá đất, các phương pháp định giá đất. Bổ sung quy định về tư vấn thẩm định giá đất. 

Theo đó, việc định giá đất phải bảo đảm các nguyên tắc: phương pháp xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường; tuân thủ đúng phương pháp, trình tự, thủ tục định giá đất; bảo đảm khách quan, công khai, minh bạch; bảo đảm tính độc lập trong các khâu xác định giá đất, thẩm định giá đất, quyết định giá đất.

Thông tin đầu vào để xác định giá đất theo các phương pháp phải đảm bảo: giá đất được ghi trong hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đã được công chứng, chứng thực. Giá đất trúng đấu giá quyền sử dụng đất mà không chịu tác động của các yếu tố gây tăng hoặc giảm giá đột biến, giao dịch có quan hệ huyết thống hoặc có những ưu đãi khác được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Đối với trường hợp chưa có thông tin giá đất trong cơ sở dữ liệu đất đai thì thu thập thông tin giá đất qua điều tra, khảo sát, thông tin về doanh thu, chi phí, thu nhập từ việc sử dụng đất theo thị trường.

Liên quan bảng giá đất, tờ trình mới nhất của Chính phủ bỏ quy định về khung giá đất và quy định về bảng giá đất được xây dựng định kỳ hàng năm, được công bố công khai và áp dụng từ ngày 1/1 hàng năm. Theo phương án của Chính phủ, bảng giá đất mới sẽ áp dụng từ 1/1/2026.

Theo cơ quan thẩm tra, một số ý kiến cho rằng ban hành bảng giá đất hằng năm sẽ làm tăng chi phí, thủ tục, thời gian và nhân lực khi không có biến động về giá đất. Ủy ban Kinh tế cho rằng không phải tất cả các loại đất, khu vực nào cũng có biến động về giá, đồng thời đối với những khu vực có giá đất tăng cao sẽ không được điều chỉnh kịp thời.

Các ý kiến này đề nghị nghiên cứu, cân nhắc quy định 2-3 năm ban hành bảng giá đất và hàng năm ban hành hệ số điều chỉnh giá đất. Nhưng cũng có ý kiến đề nghị sau ngày 1/1/2026 xây dựng bảng giá đất ban đầu, hàng năm ban hành hệ số điều chỉnh giá đất. Trong mỗi năm áp dụng bảng giá và hệ số điều chỉnh, với các khu vực có biến động 20% trở lên thì điều chỉnh hệ số.

Cơ quan thẩm tra của Quốc hội đề nghị đánh giá kỹ lưỡng tính khả thi khi xây dựng Bảng giá đất hàng năm để áp dụng từ ngày 1/1/2026. Trường hợp đến ngày 1/1/2026 vẫn chưa hoàn thành được việc xây dựng bảng giá đất hàng năm, Ủy ban Kinh tế đề nghị Chính phủ nghiên cứu để có lộ trình thích hợp và có phương án quy định linh hoạt hơn, nhất là đối với vùng sâu, vùng xa - những nơi khó xây dựng trường dữ liệu đầu vào.

Liên quan tới các quy định bồi thường, hỗ trợ tái định cư, cơ quan thẩm tra cho rằng dự thảo luật quy định theo hướng đa dạng các hình thức bồi thường. Tuy nhiên, đề nghị nghiên cứu bảo đảm việc bồi thường bằng đất khác mục đích sử dụng với loại đất thu hồi phải có giá trị tương đương với đất thu hồi để bảo đảm quyền lợi của người dân.

 Trong xác định mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người có đất bị thu hồi, cần tính toán để điều tiết, phân phối phần địa tô chênh lệch do thay đổi quy hoạch, chuyển mục đích sử dụng đất, thực hiện các dự án tạo ra cho người có đất bị thu hồi, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người bị thu hồi đất và lợi ích của nhà đầu tư.

Dự án luật Đất đai (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến lần thứ 2 tại kỳ họp thứ 5, khai mạc ngày 22/5 tới.

Thanh Mai (T/h)