Chính phủ ban hành Nghị định về hạ tầng văn hóa số, mở đường cho doanh nghiệp công nghệ Việt

Phát triển hạ tầng văn hóa số đồng bộ, liên thông

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 277/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.

Nghị định quy định các nội dung liên quan đến phát triển hạ tầng văn hóa số; xây dựng cơ sở dữ liệu về văn hóa, kho dữ liệu văn hóa số quốc gia, nền tảng số dùng chung trong lĩnh vực văn hóa; chính sách thu hút đầu tư, hỗ trợ phát triển công nghệ số, sản phẩm, dịch vụ văn hóa số; trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Nghị định gồm 5 chương, 20 điều, áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài trực tiếp tham gia hoặc có liên quan đến hoạt động phát triển, xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác, sử dụng hạ tầng văn hóa số; phát triển, sản xuất nội dung số, sản phẩm, dịch vụ văn hóa số và trung tâm đổi mới sáng tạo văn hóa tại Việt Nam.

Theo quy định, việc phát triển hạ tầng văn hóa số nhằm phục vụ phát triển văn hóa Việt Nam, phát triển các sản phẩm, dịch vụ văn hóa số và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực văn hóa.

Hạ tầng văn hóa số được định hướng phát triển theo hướng đồng bộ, liên thông, dùng chung rộng khắp, tối ưu hóa nguồn lực, hạn chế tình trạng đầu tư phân tán, trùng lặp.

Đồng thời, việc nghiên cứu, sáng tạo, sản xuất, phân phối và khai thác các sản phẩm, dịch vụ văn hóa số phải dựa trên hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam; góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong môi trường số.

Nghị định cũng nêu rõ việc khuyến khích sử dụng sản phẩm, dịch vụ văn hóa số do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, phát triển, sản xuất và cung cấp.

Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phát triển văn hóa số

Nhà nước khuyến khích, thu hút các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp công nghệ số trong nước và nước ngoài đầu tư, hợp tác đầu tư, tài trợ, chuyển giao công nghệ, phát triển hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu, nền tảng số dùng chung và các giải pháp công nghệ cao phục vụ bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa.

Việc đầu tư, phát triển hạ tầng văn hóa số, sản phẩm, dịch vụ văn hóa số theo phương thức đối tác công tư được thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư, dữ liệu, quản lý, sử dụng tài sản công và các quy định pháp luật có liên quan.

Nghị định khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, nghiên cứu, phát triển công nghệ số, sản phẩm công nghệ số, sản phẩm, dịch vụ văn hóa số được hưởng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật về đầu tư, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp công nghệ số và chuyển đổi số.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp được tham gia các chương trình hỗ trợ, sáng kiến phát triển; được tư vấn về các vấn đề văn hóa trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.

Ưu tiên phát triển AI, dữ liệu lớn, thực tế ảo trong lĩnh vực văn hóa

Theo Nghị định 277/2026/NĐ-CP, nhiều công nghệ số được ưu tiên phát triển trong lĩnh vực văn hóa, gồm điện toán đám mây, điện toán biên, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), bản sao số (Digital Twin), Internet vạn vật (IoT), chuỗi khối (Blockchain), thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), thực tế mở rộng (XR), thực tế hỗn hợp (MR), công nghệ quét ba chiều (LiDAR), hệ thống thông tin địa lý (GIS), mô hình hóa thông tin (BIM/HBIM)...

Trong đó, trí tuệ nhân tạo được định hướng ứng dụng trong số hóa, phân loại, gắn thẻ tự động tài nguyên văn hóa; nhận dạng chữ cổ, tư liệu lịch sử; dịch thuật đa ngôn ngữ; tạo phụ đề tự động; cá nhân hóa trải nghiệm văn hóa cho người dùng và tạo ra các sản phẩm sáng tạo mới từ dữ liệu văn hóa số.

Các nền tảng hỗ trợ sáng tạo, phân phối nội dung số, quản lý tài sản số, sàn dữ liệu văn hóa, sàn giao dịch bản quyền số cũng được khuyến khích phát triển nhằm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật.

Ngoài ra, Nghị định định hướng phát triển các nền tảng quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về di sản văn hóa; trưng bày, triển lãm trên môi trường điện tử; tái hiện không gian di tích, hiện vật lịch sử trên môi trường số; nền tảng thuyết minh tự động, nghệ thuật biểu diễn trực tuyến, lớp học văn hóa, nghệ thuật trực tuyến và nền tảng xuất bản, phát hành số.

Đa dạng sản phẩm, dịch vụ văn hóa số

Nghị định xác định sản phẩm, dịch vụ văn hóa số là các sản phẩm, dịch vụ số thuộc lĩnh vực văn hóa, bao gồm nhiều nhóm như di sản văn hóa và tri thức văn hóa số; nội dung và giải trí số; nghệ thuật và sáng tạo số; phân phối nội dung văn hóa số; du lịch và trải nghiệm văn hóa số.

Trong đó, các sản phẩm về di sản văn hóa số có thể bao gồm phiên bản số hóa 2D, 3D, thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) của di sản văn hóa; bản đồ số di sản; thư viện số; trưng bày, triển lãm trên môi trường điện tử.

Lĩnh vực du lịch và trải nghiệm văn hóa số được phát triển với các hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ tự động, bản đồ số du lịch văn hóa, sản phẩm trải nghiệm cá biệt hóa dựa trên công nghệ số và hệ sinh thái tài nguyên bản địa.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành danh mục sản phẩm, dịch vụ văn hóa số được ưu tiên phát triển, phù hợp với yêu cầu quản lý, tình hình thực tiễn và định hướng phát triển trong từng giai đoạn.

Thông qua Nghị định 277/2026/NĐ-CP, việc phát triển hạ tầng văn hóa số được kỳ vọng tạo nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, mở rộng không gian sáng tạo, đồng thời tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp Việt tham gia nghiên cứu, phát triển các sản phẩm, dịch vụ văn hóa số mang bản sắc Việt Nam.

Nguyễn Kiên