Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025/NĐ-CP, chính thức xóa bỏ độc quyền sản xuất vàng miếng

Xóa bỏ độc quyền sản xuất vàng miếng – mở rộng phạm vi điều chỉnh

Điểm nhấn quan trọng nhất của Nghị định 232/2025/NĐ-CP là bãi bỏ khoản 3 Điều 4 của Nghị định 24/2012/NĐ-CP. Điều này đồng nghĩa với việc chính thức xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng, xuất khẩu vàng nguyên liệu và nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng.

Nghị định mới cũng mở rộng phạm vi điều chỉnh, bổ sung "hoạt động sản xuất vàng miếng" vào khoản 1 Điều 1 của Nghị định 24/2012/NĐ-CP.

Theo đó, các hoạt động kinh doanh vàng được quy định bao gồm: sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ; kinh doanh mua, bán vàng trang sức, mỹ nghệ; sản xuất vàng miếng; kinh doanh mua, bán vàng miếng; xuất khẩu, nhập khẩu vàng và các hoạt động kinh doanh vàng khác (bao gồm kinh doanh vàng trên tài khoản và phái sinh về vàng).

Khái niệm vàng miếng cũng được điều chỉnh để phù hợp với cơ chế mới. Vàng miếng giờ đây là sản phẩm vàng được dập thành miếng, có đóng chữ, số chỉ khối lượng, chất lượng, có ký mã hiệu của doanh nghiệp và ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) cho phép sản xuất; vàng miếng do Ngân hàng Nhà nước tổ chức sản xuất trong từng thời kỳ.

Cụm từ "tổ chức tín dụng" đã được sửa thành "ngân hàng thương mại" để tập trung đối tượng được phép sản xuất và xuất nhập khẩu vàng vào các ngân hàng thương mại.

Đặc biệt, hoạt động sản xuất vàng miếng giờ đây là hoạt động kinh doanh có điều kiện và phải được NHNN cấp Giấy phép, đánh dấu sự chuyển đổi từ cơ chế độc quyền sang cơ chế cấp phép hoạt động.

Tăng cường minh bạch giao dịch: Thanh toán qua tài khoản và hóa đơn điện tử

Để tăng tính công khai, minh bạch và đảm bảo yêu cầu xác thực thông tin khách hàng, Nghị định 232/2025/NĐ-CP bổ sung quy định quan trọng về thanh toán:

Các giao dịch mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Ngoài ra, các doanh nghiệp hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ khi bán vàng nguyên liệu mua từ doanh nghiệp, ngân hàng thương mại phải lập và sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định pháp luật; lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch bán vàng nguyên liệu và thực hiện kết nối cung cấp thông tin cho Ngân hàng Nhà nước. Quy định này nhằm đảm bảo kiểm soát và minh bạch các giao dịch mua bán vàng nguyên liệu.

Điều kiện cấp phép sản xuất vàng miếng

Nghị định mới cũng quy định rõ các điều kiện chặt chẽ để được cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng, nhằm đảm bảo các tổ chức thực hiện hoạt động này có đủ năng lực tài chính và tuân thủ pháp luật.

Doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:

Có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng; Có vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng trở lên;

Không bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng nhưng đã thực hiện xong các biện pháp khắc phục hậu quả theo Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, các kiến nghị có thời hạn thực hiện tại Kết luận thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (nếu có);

Có quy định nội bộ quy định về sản xuất vàng miếng bao gồm những nội dung cơ bản như quy trình nhập nguyên liệu; quy trình sản xuất vàng miếng; quy trình giám sát sản xuất; quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:

Có Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng; Có vốn điều lệ từ 50.000 tỷ đồng trở lên;

Không bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về hoạt động kinh doanh vàng nhưng đã thực hiện xong các biện pháp khắc phục hậu quả theo Quyết định xử phạt vi phạm hành chính, các kiến nghị có thời hạn thực hiện tại Kết luận thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (nếu có);

Có quy định nội bộ quy định về sản xuất vàng miếng bao gồm những nội dung cơ bản như quy trình nhập nguyên liệu; quy trình sản xuất vàng miếng; quy trình giám sát sản xuất; quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước sẽ quy định cụ thể hồ sơ, thủ tục cấp Giấy phép sản xuất vàng miếng.

Trách nhiệm mới của các tổ chức được phép sản xuất, kinh doanh vàng miếng

Nghị định 232/2025/NĐ-CP cũng bổ sung và mở rộng trách nhiệm của các tổ chức được phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng:

Điều 12. Trách nhiệm của các tổ chức được phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng:

1. Chỉ được phép sản xuất, kinh doanh mua, bán loại vàng miếng quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định này.

2. Chấp hành các quy định của pháp luật về chế độ kế toán, lập và sử dụng hóa đơn chứng từ.

3. Ngoài các quy định tại khoản 1, 2 và 5 Điều này, doanh nghiệp, ngân hàng thương mại sản xuất vàng miếng có trách nhiệm:

Công bố tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng, hàm lượng của sản phẩm theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tiêu chuẩn khối lượng, hàm lượng sản phẩm đã sản xuất đúng với tiêu chuẩn khối lượng, hàm lượng đã công bố;

Chịu hoàn toàn trách nhiệm về sản phẩm vàng miếng do mình sản xuất, bảo hành sản phẩm vàng miếng cho khách hàng theo quy định pháp luật; lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu vàng miếng được sản xuất;

Xây dựng hệ thống thông tin xử lý, lưu trữ dữ liệu vàng miếng được sản xuất có những nội dung cơ bản bao gồm thông tin nguyên liệu đầu vào, thời gian sản xuất, sản phẩm đầu ra; thực hiện kết nối cung cấp thông tin cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

4. Ngoài các quy định tại khoản 1, 2 và 5 Điều này, doanh nghiệp, tổ chức tín dụng hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng có trách nhiệm:

Niêm yết công khai giá mua, giá bán vàng miếng tại địa điểm giao dịch hoặc trên trang thông tin điện tử và kết nối cung cấp thông tin về mức giá niêm yết cho Ngân hàng Nhà nước.

Không được phép thực hiện kinh doanh vàng miếng thông qua các đại lý ủy nhiệm. Có biện pháp và trang thiết bị đảm bảo an toàn trong hoạt động kinh doanh. Xây dựng quy định nội bộ về mua, bán vàng miếng, công bố quyền và nghĩa vụ khách hàng.

Lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch mua bán vàng miếng và xây dựng hệ thống thông tin kết nối cung cấp cho Ngân hàng Nhà nước (bao gồm thông tin căn cước cá nhân, mã số thuế doanh nghiệp, khối lượng và giá trị giao dịch của bên mua, bán).

Minh Anh