Chính phủ ban hành cơ chế mới về bảo tồn và phát huy văn hóa các dân tộc thiểu số

Nghị định Nghị định số 269/2026/NĐ-CP quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24 tháng 4 năm 2026 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, bao gồm:

Chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số và văn hóa truyền thống có nguy cơ mai một; Chính sách bảo tồn và phát huy không gian văn hóa, làng, bản, buôn truyền thống gắn với phát triển du lịch; Chính sách phát huy vai trò chủ thể văn hóa tạo sinh kế bền vững.

Các hoạt động cụ thể bao gồm việc thống kê, phê duyệt danh mục văn hóa cần bảo tồn, xây dựng không gian trải nghiệm văn hóa trong trường học và khu dân cư nhằm phát triển các thế hệ chủ thể văn hóa tiềm năng.

Điểm đáng chú ý trong Nghị định là việc đẩy mạnh sự phối hợp giữa chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư. UBND cấp tỉnh và cấp xã có trách nhiệm xây dựng các chương trình hỗ trợ cá nhân, cộng đồng phát huy giá trị văn hóa gắn với du lịch.

Chính quyền địa phương sẽ hỗ trợ đầu tư xây dựng, cải tạo kết cấu hạ tầng thiết yếu và cảnh quan môi trường tại các không gian văn hóa truyền thống. Việc này nhằm hình thành các tuyến, điểm du lịch đặc trưng, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo sinh kế lâu dài cho người dân.

Nghị định cũng khuyến khích các tổ hợp tác, hợp tác xã tham gia quản lý du lịch, đảm bảo cộng đồng được thụ hưởng trực tiếp lợi ích kinh tế từ di sản

Nghị định quy định cụ thể mức hỗ trợ kinh phí cho các cá nhân trực tiếp tham gia thực hành và trao truyền văn hóa truyền thống trong các dự án do Nhà nước tổ chức: Chủ thể văn hóa nòng cốt: 400.000 đồng/người/buổi; chủ thể văn hóa kế cận: 300.000 đồng/người/buổi; Số buổi hỗ trợ tối đa không quá 20 buổi/chương trình, kinh phí thực hiện được chi trả trong phạm vi dự toán được cấp thẩm quyền giao.

Để các dự án phục hồi văn hóa của tổ, nhóm cộng đồng (nhóm hộ gia đình, tổ hợp tác...) được phê duyệt hỗ trợ, cần đáp ứng các điều kiện sau: Triển khai tại địa bàn đã được cơ quan thẩm quyền xác định có nhu cầu bảo tồn. Dự án phải có ít nhất 50% người tham gia là người dân tộc thiểu số cư trú tại địa phương. Ưu tiên các dự án có sự tham gia của dân tộc thiểu số rất ít người, hộ nghèo, cận nghèo và phụ nữ thuộc diện khó khăn. Đảm bảo đầy đủ các điều kiện về nhân lực và cơ sở vật chất để thực hiện dự án.

Việc ban hành Nghị định 269/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích quan trọng, không chỉ giúp gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc mà còn góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Minh Anh