Chiếu cói Nga Sơn - thương hiệu nổi bật của xứ Thanh

Nền kinh tế - xã hội phát triển thì thị hiếu tiêu dùng cũng thay đổi, khiến cho những sản phẩm từ cây cói dần mất chỗ đứng trên thị trường. Điều đó khiến người trồng cói tưởng chừng buông bỏ. Nhưng bằng tình yêu, sự day dứt về nghề đã khiến người dân nơi đây quyết không để cói chết, nghề mất.

Bên cạnh chiếu cói Nga Sơn truyền thống, hiện đã có không ít những sản phẩm mỹ nghệ từ cói thu hút thị hiếu của khách hàng. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao, các sản phẩm mỹ nghệ từ cói (thảm ngồi, làn cói...) như muốn khẳng định bước đi vững chắc của nghề cói ở Nga Sơn trên con đường chinh phục thị trường.

Bà Mai Hòa, chủ doanh nghiệp chuyên cung cấp ra thị trường sản phẩm chiếu ở thị trấn Nga Sơn chia sẻ: Nhiều năm nay, nghề dệt chiếu cói truyền thống lâu đời ở huyện Nga Sơn dần mai một. Vì vậy, nhiều cơ sở dệt cói trên địa bàn đã tìm cho mình hướng đi mới là chuyển sang sản xuất các sản phẩm mỹ nghệ.

Các sản phẩm chiếu thủ công, truyền thống thường có giá thành cao hơn so với các loại chiếu được sản xuất bằng máy, đại trà. Giá của các loại chiếu như chiếu cói trẻ em, chiếu trải giường, chiếu yoga, chiếu văn phòng... được sản xuất hầu hết bằng máy, chi phí cho nhân công thấp nên giá chiếu các loại này mềm hơn so với chiếu cói thủ công.

Ngoài sản phẩm chiếu, các sản phẩm được làm bằng nguyên liệu cói, cỏ, rơm, bèo tây vừa cho thu nhập cao, vừa giữ được nghề đan lát truyền thống nên được người dân nơi đây giữ gìn, phát triển. Hiện các sản phẩm chế biến từ nguyên liệu tự nhiên như: thảm, giỏ đựng đồ, chiếu, khay giấy, đôn ngồi, bàn, ghế... đang được thị trường Nhật Bản, Mỹ, Đức, Đan Mạch... ưa chuộng do bền, đẹp và đặc biệt là thân thiện với môi trường.

Thập niên 1980, chỉ có các xã như Nga Thuỷ, Nga Tân, Nga Thanh, Nga Liên, Nga Tiến là làm nghề trồng cói và dệt chiếu. Nhưng ngày nay rất nhiều nơi trong huyện này trồng cói như xã Ba Đình, Nga Thạch... cũng trồng nhiều vì lợi ích kinh tế của nó mang lại. Ngoài dệt chiếu, cói còn được dùng làm hàng thủ công mĩ nghệ (nghề này phát triển chủ yếu ở Kim Sơn, Ninh Bình). Nguồn xuất chủ yếu là sang Liên Xô cũ và bán ở nội địa. Ngày nay cói được xuất chủ yếu sang Trung Quốc.

Chiếu cói Nga Sơn phải trải qua các quá trình phơi, xử lý cói, cùng với những bí quyết làng nghề đã tạo nên những chiếc chiếu mang đặc trưng thương hiệu Nga Sơn. Chiếu được sản xuất từ cây cói tự nhiên, vì vậy khi sử dụng cảm nhận được sự thoáng mát của chiếu, nằm không bí hơi, tránh được các bệnh về hô hấp, đặc biệt tốt cho người già và trẻ em, không làm cho làn da non nớt của trẻ bị dặm, ngứa, hay dị ứng. Chiếu cói Nga Sơn dù là loại chiếu trải giường dạng gập hay thẳng, hay loại chiếu cói cho trẻ em đều được dệt dày dặn, mềm mại. Các mép chiếu được viền bằng các loại vải xuất khẩu có màu sắc bắt mắt như vàng, đỏ, xanh, hồng, ghi... tăng thêm tính thẩm mỹ.

Lưu Kỳ