Chánh án TANDTC: Vụ án oan ở Điện Biên là rất đáng tiếc

Theo báo Chính phủ, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIV, sáng ngày 18/11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Quốc hội chất vấn nhóm vấn đề thứ 4 đối với Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao (TANDTC) Nguyễn Hòa Bình.

Đại biểu Lê Ngọc Hải (Quảng Nam) chất vấn về kỳ án 3 mẹ con 28 năm mang án oan giết chồng, giết cha dưới chân đèo Pha Đin (Điện Biên) khiến dư luận bức xúc. Trong vụ án này, bà Đặng Thị Nga (80 tuổi) và 2 con trai là Trịnh Công Hiến và Trịnh Huy Dương đã bị kết án về tội giết chồng, giết cha.

Cả 3 mẹ con cùng rơi vào vòng lao lý trong 28 năm. Không chịu được nỗi oan ức, người con trai của bà Nga là Trịnh Công Hiến đã qua đời, mang theo nỗi oan về tội giết cha.

Trả lời câu hỏi của đại biểu Lê Ngọc Hải về trách nhiệm gây oan thuộc về cơ quan tổ chức hay cá nhân nào? Trách nhiệm xử lý ra sao?”, Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình cho biết, đây là vụ án rất đáng tiếc.

“Khi được đại biểu Quốc hội chuyển hồ sơ vụ án này, tôi thấy có dấu hiệu oan. Thực chất vụ án này toà tối cao đã hủy từ năm 2003, nhưng huỷ xong để ở cơ quan điều tra đến giờ này không có kết luận cuối cùng.

Khi đại biểu chuyển thông tin, tôi đã tiến hành kiểm tra và căn cứ vào việc trong biên bản khám nghiệm tử thi ban đầu có nguyên nhân chết là vỡ sọ, nhưng khi khai quật lần hai thì hộp sọ còn nguyên.

Tôi đã khẳng định đây là vụ án oan và đề nghị Bí thư Điện Biên và lãnh đạo tỉnh quan tâm, cùng với địa phương trong thời gian ngắn họp liên ngành tư pháp trung ương và khẳng định vụ án oan, đồng thời đình chỉ vụ án và tiến hành xin lỗi gia đình. 

Công việc tiếp theo là phải bồi thường cho người bị oan”, Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình thông tin.

Việc xử lý trách nhiệm cũng được đặt ra, trước hết là 3 cơ quan tiến hành tố tụng Điện Biên phải xem lại hồ sơ và kiểm điểm, xử lý theo quy định ở cả 3 giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử. Còn việc thương lượng bồi thường thì đang diễn ra theo quy định.  

Theo báo Dân Việt, theo tài liệu có trong hồ sơ vụ án, vào lúc 16h ngày 18/9/1989, bà Đặng Thị Nga ra giếng của gia đình múc nước phát hiện xác của chồng là ông Trịnh Huy Tùng ở dưới giếng, bà Nga đã báo cho cơ quan chức năng.

Ngày 23/9/1989, Công an huyện Tuần Giáo, tỉnh Lai Châu (cũ) khởi tố vụ án hình sự “Giết người” theo Điều 101 của Bộ Luật Hình sự năm 1985. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lai Châu khởi tố bị can, bắt tạm giam bà Đặng Thị Nga, ông Trịnh Công Hiến và ông Trịnh Huy Dương (là con đẻ của ông Tùng và bà Nga) để điều tra về tội giết người.

Sau đó Viện KSND tỉnh Lai Châu truy tố ông Trịnh Công Hiến, ông Trịnh Huy Dương, bà Đặng Thị Nga về tội “Giết người” theo Điều 101 của Bộ Luật hình sự năm 1985.

Năm 1990, TAND tỉnh Lai Châu xét xử sơ thẩm và tuyên phạt bà Đặng Thị Nga 36 tháng tù treo về hành vi che giấu tội phạm. Hai con trai của bà Nga là Trịnh Công Hiến và Trịnh Huy Dương bị tòa buộc tội giết cha và phải nhận mức án 18 năm và 12 năm tù.

Bản án sơ thẩm bị cấp phúc thẩm tuyên hủy. Năm 1991, Viện KSND tỉnh Lai Châu trả hồ sơ cho Công an tỉnh Lai Châu điều tra lại. Năm 1992, các ông Trịnh Công Hiến và Trịnh Huy Dương được hủy bỏ quyết định tạm giam.

Năm 2016, cơ quan tố tụng liên ngành tỉnh Điện Biên vào cuộc để giải quyết đơn kêu oan của bà Nga và con trai. Tháng 10/2017, cơ quan tố tụng ra quyết định đình chỉ bị can, tuyên bố 3 người trong gia đình bà Nga vô tội.

Ngày 24/10, TAND tỉnh Điện Biên quyết định tổ chức xin lỗi công khai với bà Đặng Thị Nga; ông Trịnh Huy Dương và người đại diện hợp pháp của ông Trịnh Công Hiến (đã mất năm 2004).

Tú Anh (t/h)