Căng thẳng Trung Đông, doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu kêu lỗ

Doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu kêu lỗ

Diễn biến xung đột Mỹ - Israel và Iran đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng dầu thô từ khu vực Trung Đông - nơi cung cấp phần lớn nhu cầu năng lượng cho nhiều nền kinh tế châu Á.

Ngay trong chiều 5/3/2026, giá bán lẻ xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng mạnh theo chu kỳ, trong đó dầu hỏa ghi nhận mức tăng cao nhất, hơn 7.000 đồng/lít.

Trao đổi với phóng viên Thương hiệu và Pháp luật, ông Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Công ty TNHH Xăng dầu Hải Âu Phát cho hay xăng dầu hiện tại vẫn là xương sống của ngành năng lượng, là tiền đề phát triển kinh tế.

Với căng thẳng xung đột ở Trung Đông hiện tại, ông Thắng lo ngại có thể đẩy thị trường xăng dầu trong nước đi trở lại vết xe đổ 2022-2023 với việc đứt gãy nguồn cung tại vị trí doanh nghiệp bán lẻ khiến áp lực cung ứng xăng dầu sẽ dồn về phía các đơn vị thuộc Petrolimex.

“Với việc xung đột ngày càng leo thang phức tạp, nguồn xăng dầu dự trữ tại nhiều đơn vị sẽ sớm cạn kiệt chỉ trong 1-2 tuần. Nguyên nhân cốt lõi khiến thị trường xăng dầu khó trụ vững trong nửa đầu tháng 3 là đầu mối ghim hàng hạ chiết khấu về 0₫ dẫn đến đứt gãy tuyến doanh nghiệp bán lẻ. Từ đó hình thành tâm lý đầu cơ tích trữ ở phía người tiêu dùng. Như vậy, tồn trữ 20 ngày sẽ giảm xuống chỉ còn từ 5-7 ngày”, ông Thắng nói.

Ông Thắng nhìn nhận rằng khi xương sống ngành năng lượng đứt gãy sẽ khiến các ngành tiêu thụ và cung ứng năng lượng suy giảm theo. Việc trông đợi vào nguồn năng lượng điện tái tạo thay thế trong giai đoạn này là rất khó khăn khi mùa khô có thể kéo dài và điện năng lượng mặt trời không đảm bảo liên tục. Điều này dẫn đến nền kinh tế bị chững lại kéo theo nhiều hệ lụy lâu dài phải mất nhiều thời gian hơn để khôi phục.

Chia sẻ thêm về áp lực của doanh nghiệp bán lẻ, ông Thắng cho hay: Một xe bồn 19.000 lít vận chuyển từ TP.HCM lên Lâm Đồng, chỉ tính chi phí vận tải khoảng 650 đồng/lít, thì sau khi trừ chênh lệch vùng 2% giá bán lẻ doanh nghiệp đã lỗ khoảng 200-240 đồng. Khi chiết khấu đưa về 0 đồng thì cứ nhập một xe bồn về (chưa kinh doanh) là cầm chắc lỗ gần 4-5 triệu đồng.

“Nếu tính toán đầy đủ chi phí vận hành, nhân công… thì doanh nghiệp tổng lỗ trên 1.000đ/lít - khoảng 19 - 20 triệu cho 1 xe hàng trong giai đoạn hiện nay”, ông Thắng nói.

Ông Nguyễn Xuân Thắng kiến nghị trước mắt phải mở rộng nhanh chóng nguồn xăng dầu từ nội địa, từ các khu vực không ảnh hưởng giao tranh. Bên cạnh đó, sử dụng quỹ bình ổn để gia tăng thêm sản lượng xăng dầu; gia tăng chiết khấu, lợi nhuận cho doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu để giữ giá xăng dầu hợp lý, giữ vững hệ thống bán lẻ…

Phải có phương án đảm bảo an ninh năng lượng

Để xây dựng kịch bản nguồn cung xăng dầu trong bối cảnh khó khăn do xung đột, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết đã họp với hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn, Bình Sơn, các doanh nghiệp đầu mối lớn và Petrovietnam; đồng thời báo cáo Bộ Công Thương để xây dựng các kịch bản ứng phó.

Cơ quan này cũng đã ban hành văn bản chỉ đạo Sở Công Thương các tỉnh, thành phố tăng cường kiểm tra việc chấp hành quy định kinh doanh xăng dầu tại các cửa hàng bán lẻ, bảo đảm nguồn cung ổn định, đáp ứng nhu cầu xã hội; ngăn chặn tình trạng găm hàng, nâng giá bất hợp lý. Khi cần thiết, phương án sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu sẽ được tính đến.

Bộ Công Thương cũng đã trình Chính phủ xem xét sớm ban hành nghị định thay thế các nghị định về kinh doanh xăng dầu để phù hợp tình hình thực tế; kiến nghị ưu tiên nguồn ngoại tệ, tín dụng cho doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xăng dầu để nhập khẩu dầu thô, sản phẩm xăng dầu trong bối cảnh hiện nay.

Ở khâu sản xuất, Petrovietnam cho biết đã chỉ đạo Công ty Lọc hóa dầu Nghi Sơn làm việc với các bên nước ngoài tham gia dự án để cung cấp khẩn lượng dầu dự phòng, duy trì công suất vận hành. Đồng thời, Tập đoàn làm việc với các chủ dầu để tối đa bán dầu khai thác trong nước cho các nhà máy lọc dầu nội địa trong trường hợp cấp bách.

Theo đại diện Petrolimex, tính đến đầu tháng 3/2026, tồn kho toàn hệ thống của Petrolimex được duy trì theo đúng quy định tại Nghị định về kinh doanh xăng dầu, đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu cho hệ thống phân phối. Đây được xem là "đệm an toàn" quan trọng trong bối cảnh thị trường thế giới biến động khó lường.

Song song đó, Petrolimex chủ động triển khai kế hoạch tạo nguồn năm 2026 trên cơ sở kết hợp hai nguồn chính: Cung ứng từ hai nhà máy lọc dầu trong nước và nhập khẩu theo kế hoạch. Đặc biệt, trong 10 ngày đầu tháng 3, doanh nghiệp đã tăng cường đưa xăng dầu về với khối lượng tương đương khoảng 50% lượng hàng nhập tạo nguồn của cả tháng, qua đó gia tăng dự trữ sớm, giảm thiểu rủi ro gián đoạn.

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký Quyết định số 385 thành lập Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông.

Tại phiên họp ngày 5/3, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh phải có phương án rất cụ thể để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó có việc tính toán phương án tăng công suất các nhà máy thuỷ điện, điện than; đa dạng hoá nguồn nhập khẩu than; sử dụng tối đa nguồn nhiên liệu trong nước...

Hoài Phong