Buôn lậu chuyển sang chia nhỏ hàng, gia tăng trên không gian mạng

Chiều 8/10, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia tổ chức hội nghị giao ban với các cơ quan, đơn vị thực thi công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Theo Đại tá Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, hội nghị nhằm nhận diện những vấn đề nổi cộm, phương thức, thủ đoạn mới, qua đó chủ động dự báo và xây dựng kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027.

Theo báo cáo của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật về sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, thực phẩm chức năng, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, vi phạm về nhãn hàng hóa, kinh doanh hàng hóa hết hạn sử dụng, không rõ nguồn gốc, kinh doanh hàng nhập lậu, hàng hóa không hóa đơn, chứng từ; lợi dụng thương mại điện tử, mua sắm trên các trang mạng xã hội, chuyển phát nhanh, bưu điện… để buôn bán, vận chuyển hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, kém chất lượng, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn ra tại địa bàn các tỉnh, thành phố lớn trên cả nước.

Trong quý III năm 2026, các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng đã chủ động triển khai các kế hoạch, chuyên đề, đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; tăng cường kiểm tra, kiểm soát, thanh tra, điều tra và xử lý vi phạm trên các tuyến, địa bàn, lĩnh vực trọng điểm. 

Kết quả, các đơn vị, địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 39.716 vụ việc vi phạm, tăng 24,38% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, có 2.510 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu, tăng 53,70%; 34.357 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế, tăng 17,32%; 2.849 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng 180,69% so với cùng kỳ năm 2025. 

Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 5.696,673 tỷ đồng, tăng 56,38% so với cùng kỳ năm 2025. Các lực lượng chức năng đã khởi tố 329 vụ án, giảm 28,79%; khởi tố 519 đối tượng, giảm 43,28% so với cùng kỳ năm 2025.

Thông qua công tác kiểm soát hàng hoá xuất nhập khẩu, cơ quan Hải quan phát hiện một số đối tượng lợi dụng: đường mòn, lối mở, hoạt động cư dân biên giới, chính sách phân luồng hải quan, phương tiện vận tải trá hình để buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép vào nội địa.

Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng khẳng định: Tuyến chuyển phát nhanh và thương mại điện tử đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại. Các đối tượng thường chia nhỏ hàng hóa, khai báo sai hoặc sử dụng thông tin người gửi, người nhận không chính xác để né thuế, tránh kiểm tra; khi bị phát hiện, thậm chí sẵn sàng bỏ hàng để xóa dấu vết. Hàng vi phạm khá đa dạng, từ hàng giả, hàng kém chất lượng, thiết bị điện tử đến thuốc tân dược và các chất cấm.

Trong lĩnh vực thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, thủ đoạn phổ biến là mua nguyên liệu, viên hoàn, vỏ hộp, tem, nhãn mác trôi nổi từ nước ngoài, vận chuyển về Việt Nam để đóng gói, hoàn thiện rồi quảng cáo, bán ra thị trường dưới danh nghĩa sản phẩm có nguồn gốc từ Hàn Quốc, Trung Quốc.

Về tình hình vi phạm trên không gian mạng và thương mại điện tử, đại diện Bộ Công thương cho biết, đã xuất hiện một số đối tượng lợi dụng Facebook, TikTok, Shopee, Telegram, livestream bán hàng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ với quy mô rất lớn.

Trong lĩnh vực sản xuất, buôn bán hàng giả, các đối tượng thường quảng cáo sản phẩm thực phẩm chức năng, mỹ phẩm là hàng có nguồn gốc Hàn Quốc, Trung Quốc, sau đó tìm mua viên hoàn, nguyên liệu trôi nổi, không rõ nguồn gốc cùng vỏ hộp, tem, nhãn mác từ nước ngoài, sau đó vận chuyển về Việt Nam để đóng gói, hoàn thiện và bán ra thị trường với giá cao qua lời giới thiệu là hàng “xách tay”.

Nhiều đối tượng không mở cửa hàng cố định mà thuê căn hộ chung cư, nhà dân làm kho chứa hàng; giao dịch hoàn toàn trên không gian mạng; sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ; thuê shipper công nghệ làm trung gian vận chuyển.

Tú Anh