Bộ trưởng Y tế: Nhiều cơ sở y tế trở thành "con nợ" do cơ chế thanh toán BHYT

Giải trình vấn đề các bệnh viện bị nợ đọng và chậm thanh toán bảo hiểm y tế, Bộ trưởng Y tế cho biết, nguyên nhân là do những vướng mắc liên quan đến triển khai thực hiện Luật Bảo hiểm y tế và Nghị định 146/2018/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn biện pháp thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, khi có những quy định chưa thống nhất.

Vì vậy, quá trình triển khai thực hiện liên quan đến thanh toán chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi được hưởng và mức hưởng của người tham gia BHYT theo phương thức giá dịch vụ y tế đang có vướng mắc (vướng mắc này liên quan đến việc áp dụng tổng mức thanh toán chi phí khám chữa bệnh của BHYT).

“Nhiều năm gần đây, các bệnh viện bị nợ đọng do việc thanh toán theo tổng mức chưa đáp ứng yêu cầu. Vì thế, nhiều cơ sở y tế thực sự trở thành con nợ. Do các chi phí khám chữa bệnh bỏ ra chưa được thanh toán nên việc triển khai nhiệm vụ rất khó khăn. Bên cạnh đó, việc mua sắm, đấu thầu trang thiết bị y tế, thuốc cũng gặp khó vì nợ các nhà thầu chưa thanh toán được”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói.

Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ cũng đã giao cho Bộ Y tế phối hợp với các bộ, ngành và BHXH Việt Nam sửa đổi Nghị định 146, hiện đang được Bộ Tư pháp thẩm định. Trước mắt, Bộ Y tế đã trình Chính phủ nghị quyết về việc đảm bảo thuốc, trang thiết bị y tế, thanh toán chi phí khám, chữa bệnh BHYT để giải quyết khó khăn trong thanh toán trong năm 2021 và hiện nay thì Nghị quyết này đã được trình lên Chính phủ. 

Bộ trưởng Bộ Bộ Y tế cho biết, về BHYT đối với học sinh, sinh viên quy định tại Điều 12 của Luật BHYT, theo kế hoạch Luật này sẽ được sửa đổi vào năm 2023, Bộ Y tế tổng hợp nội dung này trong quá trình sửa đổi luật. 

Giải trình trước Quốc hội về tình trạng thiếu thuốc và vật tư y tế, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nêu 2 yếu tố quan trọng là việc đăng ký lưu hành kịp thời sản phẩm thuốc, trang thiết bị y tế và việc mua sắm, đấu thầu trang thiết bị y tế của các cơ sở y tế.

Đối với việc đăng ký lưu hành thuốc, thiết bị y tế thời gian qua có những khó khăn, bất cập do dịch Covid-19 và một số yếu tố khác như doanh nghiệp không chuẩn bị hồ sơ giấy tờ, nhà máy không hoạt động được do giãn cách xã hội... Chính phủ cũng đã báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 12 để giải quyết các vấn đề liên quan đến đăng ký lưu hành. Đến thời điểm này, Bộ Y tế cũng đã công bố danh mục trên 10.000 thuốc hết hạn hiệu lực, trong năm 2022 tiếp tục được cấp giấy lưu hành đến ngày 31/12/ 2022 nên đã cơ bản đảm bảo được nguồn cung ứng thuốc trên thị trường của năm 2022, đáp  ứng kịp thời thuốc phục vụ cho công tác khám, chữa bệnh của Nhân dân và phòng, chống dịch. Bộ cũng thành lập các đoàn kiểm tra, hỗ trợ cho các địa phương.

Đại biểu đề xuất giải pháp tình thế cấp bách là giảm thủ tục bằng những nghị quyết của Chính phủ, Quốc hội, cũng như nếu thiếu thì ngân sách Nhà nước phải chi bù. Đặc biệt với cải cách tiền lương, phụ cấp cho nhân viên y tế cũng khẩn cấp. "Mặc dù tiền lương không phải là quyết định tất cả trong vấn đề nhân viên y tế ồ ạt nghỉ việc nhưng dẫu sao nó cũng là một phần rất quan trọng"- đại biểu nói.

Về giải pháp lâu dài, đại biểu đề nghị cần hoàn thiện về pháp luật liên quan, không những Luật Khám, chữa bệnh mà còn là Luật Dược, Luật trang thiết bị, Luật BHYT. Đặc biệt với BHYT phải cân đối thu chi bằng cách khác chứ không phải vì thu thấp và không có khả năng tăng nguồn thu mà chỉ muốn giảm chi, trong lại muốn chi bao trọn tất cả các dịch vụ, yêu cầu nhưng có giá càng thấp càng tốt. Đề nghị tính toán lại theo hướng đa dạng các nguồn thu gồm BHYT cơ bản và các bảo hiểm phụ, cũng như danh mục thanh toán theo tỉ lệ hợp lý, giá trị thanh toán phải đúng để bảo đảm chất lượng, nếu thiếu thì ngân sách Nhà nước phải bù.

PV