Bộ trưởng Y tế: Xử lý nghiêm khắc, không có vùng cấm đối với hàng giả

Sáng ngày 23/5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị trực tuyến toàn quốc đánh giá đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong lĩnh vực y tế.

Tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, quản lý thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thiết bị y tế là lĩnh vực đặc biệt quan trọng, liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của toàn hệ thống chính trị.

"Bộ Y tế luôn xác định rõ công tác quản lý các sản phẩm thuộc lĩnh vực y tế là nhiệm vụ then chốt trong phòng bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân", bà Lan nói.

Hiện, Bộ Y tế đang tập trung sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật có liên quan, Bộ đã trình dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Song song đó, thường xuyên cập nhật các văn bản hướng dẫn chuyên ngành, đồng thời kiến nghị các cấp có thẩm quyền để hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với lĩnh vực đặc thù này.

Theo Bộ trưởng Lan, đây là lĩnh vực có yếu tố kỹ thuật cao, phát sinh nhiều vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện tại cơ sở. Vì vậy, việc rà soát, sửa đổi chính sách cần được tiến hành thường xuyên và toàn diện.

Cũng tại hội nghị, Bộ trưởng đã cho biết quan điểm của Bộ Y tế về xử lý hàng giả trong lĩnh vực y tế là phải đấu tranh quyết liệt, xử lý nghiêm khắc, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Cuộc chiến chống hàng giả, gian lận thương mại là một nhiệm vụ khó khăn, phức tạp và lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của tất cả các cấp, các ngành và toàn thể xã hội.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý an toàn thực phẩm, siết chặt quản lý hoạt động đăng ký, quảng cáo, lưu hành, đặc biệt đối với các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe; kiểm tra chặt chẽ việc công bố sản phẩm, truy xuất nguồn gốc... 

Đặc biệt là trên sàn thương mại điện tử, cần tăng chế tài xử phạt đối với hành vi vi phạm sản xuất kinh doanh thuốc giả, mỹ phẩm giả, thực phẩm chức năng giả, thiết bị y tế giả.

Theo thông kê của Bộ Y tế, từ năm 2020 đến tháng 5/2025, hơn 400 cơ sở thực phẩm bị kiểm tra, 198 cơ sở vi phạm với tổng số tiền phạt gần 24 tỷ đồng. Riêng năm 2024, ngành y tế đã tổ chức gần 260 đoàn thanh, kiểm tra và ban hành 46 quyết định xử phạt hành chính trong lĩnh vực dược, với tổng số tiền trên 2,5 tỷ đồng.

Bộ Y tế cũng tăng cường phối hợp liên ngành, ký quy chế phối hợp với Bộ Công an để điều tra và xử lý 31 vụ liên quan thực phẩm chức năng giả, chất cấm, giấy tờ giả. Tuy nhiên, Bộ Y tế cũng nhìn nhận khó khăn như công nghệ làm giả ngày càng tinh vi, công nghệ hiện đại bị lợi dụng để sản xuất hàng giả; hoạt động kinh doanh trực tuyến còn chưa được kiểm soát hiệu quả; việc thanh tra, kiểm nghiệm tại tuyến cơ sở còn hạn chế do thiếu nhân lực và trang thiết bị.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến các vụ việc vi phạm là việc tổ chức hậu kiểm tại địa phương chưa được triển khai đồng bộ, chưa nghiêm túc. Nhiều sản phẩm sau khi lưu thông ra thị trường không được kiểm tra, giám sát đầy đủ.

"Thực tế cho thấy, một trong những nguyên nhân dẫn đến các vụ việc vi phạm trong thời gian qua là do cơ chế hậu kiểm tại địa phương chưa được triển khai một cách nghiêm túc, đồng bộ. Nhiều mặt hàng thuộc trách nhiệm quản lý của địa phương chưa được kiểm soát chặt chẽ sau khi lưu thông ra thị trường", Bộ trưởng Lan nói.

Do đó, cần đẩy mạnh cơ chế hậu kiểm, giao quyền cho chính quyền địa phương tổ chức thực hiện trên cơ sở rà soát, đánh giá thực tiễn. "Chúng tôi đánh giá vai trò của địa phương, của chính quyền cơ sở trong công tác này là rất quan trọng để có thể triển khai thực hiện các nhiệm vụ một cách hiệu quả", bà Lan nói.

Ngoài ra, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cũng nhấn mạnh yêu cầu ngăn chặn tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng xâm nhập vào hệ thống cơ sở y tế, đây là nhiệm vụ đặt ra cho người đứng đầu các đơn vị y tế trên toàn quốc.

Bộ trưởng Y tế cũng cho rằng, cần đề xuất các giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong việc truy xuất nguồn gốc, quản lý dữ liệu hàng hóa và phát hiện vi phạm.

Hiện Bộ Công an đã triển khai cơ sở dữ liệu trên toàn quốc, nếu phối hợp làm tốt việc này sẽ tránh việc các cơ sở sản xuất hàng giả, hàng nhái trên thị trường. Bởi việc truy xuất hàng hóa có thể giúp người dân nắm được cơ sở đã được cấp giấy chứng nhận, sản xuất đúng quy định hay chưa. Việc này cũng tạo niềm tin cho nhân dân.

Minh Anh