Bộ trưởng Công Thương gửi thư đề nghị Hoa Kỳ xem xét khách quan về thương mại thủy sản

Ngành hải sản Việt Nam đang đối mặt với một thách thức lớn khi Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển (NOAA) thuộc Bộ Thương mại Mỹ (DOC) từ chối công nhận tương đương 12 nghề khai thác hải sản của Việt Nam theo Đạo luật Bảo vệ thú biển (MMPA).

Quyết định này đồng nghĩa với việc các loại hải sản khai thác theo các nghề cá này sẽ bị dừng nhập khẩu vào Mỹ kể từ ngày 1/1/2026.

Liên quan đến thông tin trên, ngày 15/9, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đã gửi thư tới Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick, đề nghị DOC và NOAA cân nhắc lại quyết định này. Mục đích là để tránh những gián đoạn nghiêm trọng với thương mại song phương và bảo vệ sinh kế của hàng trăm nghìn ngư dân và người lao động Việt Nam.

Trước đó ngày 10/9, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), đã có Công văn số 156/CV-VASEP gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Ngoại giao, Bộ Công Thương, Hội đồng Tư vấn Cải cách thủ tục hành chính và Cục Thuỷ sản và Kiểm ngư về việc Cục Quản lý Đại dương và Khí quyển (NOAA) thuộc Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) thông báo gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam về việc từ chối công nhận tương đương 12 nghề khai thác hải sản của Việt Nam theo Đạo luật Bảo vệ thú biển (MMPA) của Hoa Kỳ.

Theo đó, các loài hải sản khai thác theo các nghề cá này sẽ bị dừng nhập khẩu vào Hoa Kỳ kể từ ngày 1/1/2026. Đây là biện pháp tương đương với cấm nhập khẩu, ảnh hưởng rất lớn đến xuất khẩu nhiều loài hải sản chủ lực của Việt Nam sang Hoa Kỳ như cá ngừ, cá kiếm, cá mú, cá thu, cá đối, ghẹ, mực, cá nục…

Theo VASEP, trong thời gian qua, ngành hải sản Việt Nam, cùng với Chính phủ và chính quyền địa phương đã nỗ lực mạnh mẽ và liên tục để hiện đại hóa, nâng cao trách nhiệm và tăng cường công tác quản lý nghề cá. Điều này bao gồm việc Quốc hội ban hành Luật Thủy sản năm 2017, tăng cường phân bổ nguồn lực cho công tác quản lý địa phương, cũng như duy trì các nỗ lực tuân thủ các chương trình IUU, SIMP và FIP đối với ghẹ và cá ngừ, đồng thời thực hiện chứng nhận "An toàn cá heo" cho chuỗi cung ứng xuất khẩu cá ngừ, cùng với nhiều khuôn khổ pháp lý và chương trình bảo vệ động vật biển có vú khác…

Để bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp khai thác và nuôi trồng thủy sản trước quyết định của NOAA, VASEP kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành cần có biện pháp phối hợp khẩn cấp trước mắt và dài hạn. Việc hỗ trợ, đồng hành cùng ngành hải sản trong khắc phục, tháo gỡ khó khăn, khơi thông thị trường Hoa Kỳ là cần thiết nhằm hạn chế tối đa tác động hoặc tránh nguy cơ bị dừng xuất khẩu từ ngày 1/1/2026.

Trong thư gửi thư tới Bộ trưởng Thương mại Mỹ (DOC) Howard Lutnick, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đề nghị Bộ trưởng Howard Lutnick quan tâm, xem xét khách quan để đảm bảo kết quả hợp lý đối với các doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam, vốn là những đối tác đáng tin cậy, kinh doanh công bằng tại thị trường Hoa Kỳ trong vụ việc rà soát hành chính lần thứ 19 thuế chống bán phá giá tôm nhập khẩu từ Việt Nam đang diễn ra.

Ông Diên cũng nhấn mạnh những quyết định trên sẽ có ý nghĩa với các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu, người nông dân, ngư dân Việt Nam, đồng thời đem lại lợi ích cho các nhà nhập khẩu, người lao động và người tiêu dùng Mỹ.

Bộ trưởng Bộ Công Thương cũng nhắc nhở về Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện đang được duy trì giữa Việt Nam và Mỹ. Việt Nam coi Mỹ là đối tác thương mại quan trọng và cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư Mỹ. Bộ trưởng khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục hợp tác với Mỹ để giải quyết các vấn đề còn tồn tại theo tinh thần xây dựng và hướng tới tương lai.

Minh Anh