Bộ Tài chính đề xuất bỏ thuế khoán, xóa nợ lâu năm và siết chặt thương mại điện tử

Theo đó, các đề xuất này bao gồm việc bỏ hình thức thuế khoán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, thiết lập cơ chế xóa nợ thuế cho các khoản nợ kéo dài trên 10 năm, và đặc biệt là siết chặt quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.

Đồng thời, cơ quan thuế cũng tăng cường các biện pháp cưỡng chế và ấn định thuế nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả.

Đổi mới quy định về khai thuế, tính thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh

Trong nỗ lực thực hiện chủ trương bỏ hình thức thuế khoán theo Nghị quyết số 68-NQ/TW, Bộ Tài chính đề xuất quy định chi tiết về khai thuế, tính thuế, khấu trừ thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Điều 13 dự thảo Luật Quản lý thuế.

Chuyển đổi hình thức khai thuế: Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh sẽ thực hiện khai thuế theo từng loại thuế theo tháng, quý, năm, theo từng lần phát sinh nghĩa vụ thuế và khi quyết toán thuế, thay vì thuế khoán. Cơ quan thuế sẽ sử dụng cơ sở dữ liệu quản lý để hỗ trợ các đối tượng này trong việc khai và tính thuế.

Tự xác định nghĩa vụ thuế: Dựa vào mức doanh thu hằng năm từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ tự xác định mình thuộc đối tượng không chịu thuế hay chịu thuế để kê khai, tính thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Trường hợp không chịu thuế: Phải kê khai doanh thu thực tế phát sinh với cơ quan thuế.

Trường hợp chịu thuế: Tự xác định phương pháp tính thuế và số thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân phải nộp dựa trên doanh thu thực tế phát sinh.

Thuế đối với hoạt động kinh doanh thương mại điện tử:

Nếu có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử có chức năng thanh toán: Tổ chức quản lý nền tảng (trong nước hoặc nước ngoài) có trách nhiệm khấu trừ, kê khai thay và nộp thay số thuế phải nộp.

Nếu có hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử không có chức năng thanh toán: Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ trực tiếp khai thuế, tính thuế và nộp thuế theo quy định.

Các loại thuế khác: Đối với các loại thuế và khoản thu khác phải nộp ngân sách nhà nước, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ tự xác định số thuế phải nộp theo quy định pháp luật.

Hoàn thiện nghĩa vụ thuế: Dự thảo bổ sung quy định về việc hoàn thành nghĩa vụ thuế trong các trường hợp:

Thay đổi địa chỉ trụ sở dẫn đến thay đổi cơ quan quản lý thuế (trừ trường hợp thay đổi địa giới hành chính), người nộp thuế phải thực hiện thủ tục với cơ quan thuế quản lý trực tiếp trước khi thay đổi.

Hoàn thành nghĩa vụ thuế trước khi xuất cảnh đối với cá nhân là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp bị cưỡng chế, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký. Bộ Tài chính cũng đề xuất Chính phủ quy định chi tiết về phương pháp tính thuế, hồ sơ, thủ tục kê khai doanh thu, kê khai và nộp thuế. Bộ Tài chính sẽ quy định chế độ kế toán áp dụng cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Đề xuất xóa gần 240.000 tỷ đồng nợ thuế và siết chặt quản lý

Đáng chú ý, tại dự thảo Bộ Tài chính cũng đề xuất giải quyết vấn đề nợ thuế tồn đọng với tổng số tiền ước tính lên đến gần 240.000 tỷ đồng tính đến hết tháng 6 năm nay.

Điều kiện xóa nợ thuế: Dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) đề xuất điều chỉnh phạm vi đối tượng được xóa nợ, chỉ áp dụng cho các trường hợp thật sự bất khả kháng. Các khoản nợ thuế kéo dài trên 10 năm đã áp dụng đủ biện pháp cưỡng chế nhưng không thể thu hồi.

Doanh nghiệp hoặc hợp tác xã đã phá sản theo Luật Phá sản và không còn tài sản để thanh toán. Cá nhân đã chết hoặc mất năng lực hành vi dân sự, không có tài sản (kể cả tài sản thừa kế) để thực hiện nghĩa vụ thuế.

Các khoản nợ phát sinh do thiên tai, thảm họa hoặc dịch bệnh diện rộng gây thiệt hại nghiêm trọng, làm mất khả năng phục hồi sản xuất - kinh doanh cũng có thể được miễn nghĩa vụ.

Hoàn trả nợ nếu quay lại kinh doanh: Đối với các trường hợp đã được xóa nợ theo diện nợ quá 10 năm, nếu quay lại kinh doanh, họ sẽ phải hoàn trả phần nợ đã được xóa trước đó.

Siết chặt cơ chế ấn định thuế: Dự thảo cũng bổ sung quy định nhằm siết chặt cơ chế ấn định thuế. Cơ quan thuế sẽ có quyền áp dụng biện pháp này khi phát hiện người nộp thuế sử dụng chứng từ, tài liệu không đúng bản chất giao dịch; cố tình làm giảm nghĩa vụ thuế; thực hiện giao dịch không đúng bản chất kinh tế để trốn thuế; hoặc mua bán hàng hóa sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, kể cả khi hàng hóa là có thật và đã kê khai doanh thu. Những sửa đổi này nhằm nâng cao tính minh bạch, khả thi trong quản lý thuế và tạo hành lang pháp lý rõ ràng.

Nâng cao hiệu quả thu hồi nợ: Trong 6 tháng đầu năm, tổng số tiền thu hồi nợ thuế là hơn 43.100 tỷ đồng, trong đó gần 2.000 tỷ đồng thực hiện bằng biện pháp cưỡng chế.

Hệ thống cưỡng chế nợ thuế tự động đã được triển khai toàn quốc, kết nối trực tiếp với Bộ Công an và các ngân hàng thương mại để truyền nhận thông báo tạm hoãn xuất cảnh và phong tỏa tài khoản điện tử. Điều này giúp quản lý nợ thuế theo hướng tự động hóa, tích hợp công nghệ, tăng tốc độ xử lý và sức răn đe.

Ngành thuế khẳng định sẽ kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp cố tình chây ỳ, tẩu tán tài sản hay bỏ trốn. Đơn cử, Cục Thuế TP. Hà Nội gần đây đã công khai danh sách 41 đơn vị nợ thuế với tổng số tiền hơn 195 tỷ đồng tính đến 30/6.

Giám sát và báo cáo: Dự thảo quy định cơ chế giám sát chặt chẽ, theo đó Chủ tịch UBND cấp tỉnh báo cáo HĐND cùng cấp về kết quả xóa nợ, và Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ để tổng hợp trình Quốc hội khi quyết toán ngân sách.

Minh Phương