Bộ GD&ĐT sẽ cân nhắc việc bỏ xét tuyển sớm

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 11 (chiều 7/12), Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn đã giải đáp, làm rõ một số nội dung liên quan đến dự thảo Quy chế tuyển sinh trình độ đại học, cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non.

Bộ GD&ĐT cũng như các bộ, ngành khác khi sửa đổi các văn bản đều dựa trên căn cứ pháp lý và thực tiễn. Qua quá trình triển khai quy chế tuyển sinh, chúng tôi theo dõi và lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, những người trong cuộc trực tiếp tuyển sinh đào tạo các trường, các sở, quản lý giáo dục…. 

Chúng ta muốn điều chỉnh quy chế tuyển sinh phải dựa trên những quy tắc. Những quy tắc quan trọng nhất trong giáo dục đó chính là công bằng, chất lượng. Bên cạnh đó, cố gắng nâng cao hiệu quả cũng như tạo thuận lợi cho các thí sinh và các trường.

Bộ GD&ĐT đã tổ chức một buổi tọa đàm rất thẳng thắn, cởi mở, có sự tham gia của khoảng 50 chuyên gia - những người trực tiếp làm công tác tuyển sinh, đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học, những người có kinh nghiệm nhiều năm (10- 20 năm); Giám đốc, Phó Giám đốc các Sở GD&ĐT, những người trực tiếp quản lý công tác giảng dạy, tổ chức giảng dạy học sinh phổ thông. 

Ý kiến của các chuyên gia, những người trong cuộc hết sức đồng thuận với dự thảo của Bộ GD&ĐT bám theo những nguyên tắc công bằng, chất lượng, hiệu quả.

Phân tích thêm một chút sự cần thiết cũng như tác động của việc sửa đổi này, Thứ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng: “Xuất phát điểm của việc xét tuyển sớm cách đây khoảng 6-7 năm. Trước kia xét tuyển chung sau khi các em có kết quả thi tốt nghiệp THPT”.

Từ năm 2017, bắt đầu có một số cơ sở đào tạo xét tuyển sớm bằng học bạ và một số thành tích khác của học sinh. Khi một cơ sở đào tạo xét tuyển sớm thì giống như cuộc chạy đua, một cơ sở làm thì các cơ sở đào tạo khác không thể đứng yên được mà cũng phải lao vào cuộc canh tranh đó. 

Tất cả cùng vất vả, từ cơ sở đào tạo phải chuẩn bị từ đầu năm cho công tác tuyển sinh, thu hồ sơ, xét tuyển và các em học sinh đang học lớp 12 cũng đôn đáo chạy các chứng chỉ, làm hồ sơ, rồi các thầy cô giáo phải xác nhận các thủ tục giấy tờ… để gom tuyển sinh. Tất cả vất vả nhưng hiệu quả mang lại không cao. Cứ có 8 nguyện vọng trúng tuyển (trong xét tuyển sớm) thì chỉ có 1 nguyện vọng nhập học; hay có 2 thí sinh trúng tuyển sớm thì sau có 1 em nhập học. 

Khi xét tuyển sớm mỗi trường làm một cách độc lập và khi Bộ tiến hành hệ thống xét tuyển chung có thể lựa chọn các nguyện vọng vào các trường, các ngành thì mới sinh ra chuyện ảo. Tỉ lệ chung là thế nhưng từng trường, từng ngành không thể dự đoán được tỉ lệ ảo dẫn đến các trường có tâm lý muốn xét tuyển sớm để đủ chỉ tiêu hay được nhiều chỉ tiêu xét tuyển sớm, dẫn đến xác định các chỉ tiêu và điểm chuẩn trúng tuyển không chắc chắn và thường điểm chuẩn sẽ phải thấp đi để có thể tuyển được nhiều hơn, không dự báo được tỉ lệ trúng tuyển và tỉ lệ ảo rất lớn. 

Chúng ta thấy vài năm vừa rồi, điểm chuẩn trong đợt chung một số ngành tăng vọt. Có em 25 điểm trúng tuyển ngành này nhưng cuối cùng điểm chuẩn trúng tuyển sau lại là 26 điểm, trong khi có xét tuyển sớm thì em thí sinh xét tuyển sớm đã trúng tuyển rồi. Từ sự không công bằng dẫn đến chất lượng không bảo đảm.

Vì xét tuyển sớm các em chưa hoàn thành chương trình tốt nghiệp THPT đã xét tuyển rồi, điều đó cũng tạo ra không công bằng. Những em nào có điều kiện có thể học sớm, học trước hoàn thành chương trình học kỳ I nhưng hầu hết các em phải đến tháng 5 mới hoàn thành chương trình. Như vậy điểm xét tuyển dựa trên kết quả học tập của các em là không đồng đều, cũng tạo ra bất công. 

Và điểm tác động tiêu cực đến dạy và học phổ thông chính là nhiều em có tâm lý đã trúng tuyển rồi nên không quan tâm chuyện học hành nữa, đến lớp chỉ để ngồi chơi. Nhiều em vào lớp 10 trường chuyên gần như là yên tâm trúng tuyển rồi và không tập trung vào học toàn diện, học những môn thực sự cần thiết cho đào tạo sau này. Vì vậy chất lượng giáo dục phổ thông có tác động tiêu cực, dẫn đến cả chất lượng đào tạo đại học về sau, khi các em không chuẩn bị nền tảng tốt. 

Từ những bất cập đó, Bộ đã rút ra từ thực tiễn nhiều năm, lắng nghe ý kiến trực tiếp từ người trong cuộc để điều chỉnh. Khi giảm tỉ lệ xét tuyển sớm xuống, chỉ những em thực sự có năng lực vượt trội mới được tuyển thẳng. Các em tập trung vào đợt xét tuyển chung bảo đảm sự công bằng, chất lượng cũng như hiệu quả và thuận lợi.

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho hay, ý kiến của các chuyên gia, những người trong cuộc thực sự hầu hết đồng thuận với dự thảo này, thậm chí có nhiều đại biểu đề nghị bỏ xét tuyển sớm./.

Thảo Nguyên